Pozwolenie na użytkowanie domu lub innego obiektu - wniosek 2022

Weryfikacja: 14 lipca 2022

Pozwolenie na użytkowanie

Tuż po zakończeniu budowy obiektu budowlanego, należy zadbać o kilka formalności. Jedną z nich jest uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie. Bez niego budynek nie może być legalnie wykorzystywany. Kiedy konieczne jest uzyskanie takiego pozwolenia? Kiedy i gdzie złożyć wniosek? Dowiedz się, czytając poniższy poradnik.

Jakie inwestycje wymagają pozwolenia na użytkowanie?

Pozwolenie na użytkowanie jest konieczne w przypadku budynków, których wybudowanie wymagało zgłoszenia budowy lub uzyskania pozwolenia na budowę. Adnotacja o konieczności zdobycia pozwolenia na użytkowanie powinna pojawić się w dokumencie pozwolenia na budowę. 

Oto lista obiektów, w przypadku których wymagane jest zdobycie pozwolenia na użytkowanie:

  • obiekty sportowe i rekreacyjne, np. stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, hale sportowe i widowiskowe, kryte baseny,
  • budynki kultury, nauki i oświaty, np. teatry, opery, kina, muzea, galerie sztuki, biblioteki, archiwa, domy kultury, budynki szkolne i przedszkolne, żłobki, kluby dziecięce, internaty, bursy i domy studenckie, laboratoria i placówki badawcze, stacje meteorologiczne i hydrologiczne, obserwatoria, budynki ogrodów zoologicznych i botanicznych,
  • budynki służby zdrowia, opieki społecznej i socjalnej np. szpitale, sanatoria, hospicja, przychodnie, poradnie, lecznice weterynaryjne, domy pomocy i opieki społecznej, domy dziecka, domy rencisty, schroniska dla bezdomnych oraz hotele robotnicze,
  • budynki kultu religijnego, np. kościoły, kaplice, klasztory, cerkwie, zbory, synagogi, meczety oraz domy pogrzebowe, krematoria,
  • budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego np. hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne,
  • budynki administracji publicznej, budynki Sejmu, Senatu, Kancelarii Prezydenta, ministerstw i urzędów centralnych, terenowej administracji rządowej i samorządowej, sądów i trybunałów, więzień i domów poprawczych, zakładów karnych, aresztów śledczych oraz obiekty budowlane Sił Zbrojnych,
  • budynki biurowe i konferencyjne,
  • budynki handlu, gastronomii i usług np. sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, budynki dworcowe, garaże powyżej pięciu stanowisk,
  • budynki przemysłowe np. budynki produkcyjne, budynki służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie,
  • stacje paliw,
  • składowiska odpadów,
  • obiekty gospodarki wodnej, jak: zbiorniki wodne i nadpoziomowe,
  • budowle hydrotechniczne piętrzące, upustowe i regulacyjne, jak: zapory, progi i stopnie wodne, bramy przeciwpowodziowe, śluzy wałowe, syfony, kanały, śluzy żeglowne,
  • drogowe i kolejowe obiekty mostowe np. mosty, estakady, kładki, przejścia podziemne, wiadukty, przepusty, tunele,
  • wolnostojące kominy i maszty oraz części budowlane elektrowni wiatrowych,
  • obiekty służące do korzystania z zasobów wodnych np. ujęcia wód morskich i śródlądowych, budowle zrzutów wód i ścieków, pompownie, stacje strefowe, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków,
  • pozostałe budynki mieszkalne.

Kiedy złożyć wniosek o użytkowanie budynku?

Kiedy złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie domu jednorodzinnego, budynku?

Wniosek w tej sprawie należy złożyć odpowiednio wcześniej – bez pozwolenia na użytkowanie, wybudowany obiekt nie może być używany. Przed złożeniem wniosku trzeba o zakończeniu prac powiadomić Państwową Inspekcję Sanitarną oraz Państwową Straż Pożarną. Służby te mają 14 dni na zajęcie stanowiska w tej sprawie. Jeżeli w trakcie rzeczonych dwóch tygodni żadna ze służb nie ustosunkuje się do zawiadomienia, należy to uznać za brak sprzeciwu lub uwag. Wówczas trzeba sporządzić oświadczenie o braku sprzeciwu ze strony obu podmiotów, które dołącza się do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. 

Przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, inwestor powinien wnioskować o nadanie numeru budynku.

Jak i gdzie złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie?

Dokumenty w tej sprawie można złożyć na trzy sposoby:

Odbiór częściowy – co to takiego?

Jeżeli wnioskujący planuje użytkowanie obiektu budowlanego przed zupełnym zakończeniem prac, wówczas powinien złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie części obiektu, czyli tzw. odbiór częściowy.


Wniosek o pozwolenie na użytkowanie

Wniosek o pozwolenie na użytkowanie
 

Wymagane dokumenty

Starając się o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, do poprawnie wypełnionego wniosku należy dołączyć szereg dokumentów:

  • oryginał dziennika budowy,
  • dowód uiszczenia opłaty skarbowej,
  • projekt techniczny, z uwzględnieniem wszelkich zmian,
  • oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest zależna od ich odpowiedniego zagospodarowania,
  • oświadczenie kierownika budowy o:
    • zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami,
    • doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także – jeżeli z nich  korzystano – drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku czy lokalu,
  • protokoły badań i sprawdzeń:
    • przyłączy i instalacji, zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, sporządzone przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności,
    • urządzeń technicznych objętych dozorem technicznym,
  • decyzję zezwalającą na eksploatację urządzenia technicznego,
  • dokumentację geodezyjną – informacje o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki bądź terenu lub odstępstwach od tego projektu sporządzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii,
  • potwierdzenie odbioru wykonanych przyłączy,
  • zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, potwierdzające spełnienie warunków, nieodpłatnego przekazania na rzecz gminy zrealizowanej inwestycji uzupełniającej, a w przypadku gdy stanowi ona część obiektu budowlanego, zakończenie robót budowlanych dotyczących inwestycji uzupełniającej - o ile jest wymagane,
  • wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego - w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej,
  • uzasadnienie zarządcy drogi – w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej.

Uwaga! Jeżeli w złożonych dokumentach pojawią się jakiekolwiek braki, wnioskujący zostanie wezwany do ich uzupełnienia w wyznaczonym przez urzędnika terminie. W razie jego przekroczenia wniosek nie będzie rozpatrywany.

Uzyskiwanie pozwolenia na użytkowanie budynku

Proces uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie

Po rozpatrzeniu dokumentów przez urzędników, wnioskujący otrzyma zawiadomienie o terminie obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego, który chce użytkować. Termin powinien zostać podany w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku lub – w przypadku braków – jego uzupełnienia. Kontrola powinna zostać przeprowadzona w przeciągu 21 dni od dnia złożenia wniosku.

Za kontrolę odpowiedzialny jest pracownik nadzoru budowlanego. Inwestor oraz kierownik budowy muszą być obecni podczas jej dokonywania. Po kontroli urzędnik sporządzi protokół w 3 egzemplarzach – jeden dla inwestora, drugi dla organu nadzoru budowlanego wyższego stopnia, zaś trzeci zostawi w swoich aktach.

Uwaga! Protokół MUSI być przechowywany przez cały okres istnienia obiektu budowlanego.

Jeżeli kontrola zakończy się pozytywnie, wnioskujący otrzyma pozwolenie na użytkowanie budynku. Z powrotem otrzyma oryginał dziennika budowlanego, protokoły badań i sprawdzeń oraz całą dokumentację geodezyjną od geodety.

Jak wygląda kontrola budynku?

Co będzie sprawdzane podczas kontroli?

Pracownik nadzoru budowlanego będzie zwracał szczególną uwagę na:

  • zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu,
  • zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym i technicznym, w zakresie:
    • parametrów technicznych w zakresie powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
    • wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,
    • geometrii dachów tj. kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych,
    • wykonania urządzeń budowlanych,
    • wykonania instalacji zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem,
    • możliwości korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne i starsze - dotyczy budynków użyteczności publicznej i budynków mieszkalnych wielorodzinnych,
  • wyroby budowlane szczególnie istotne dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego,
  • spełnienia warunków wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych,
  • wykonanie obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych – jeśli urząd nakazał ci to w pozwoleniu na budowę i upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu,
  • uporządkowanie terenu budowy.

Negatywny wynik kontroli – co robić?

Jeżeli podczas przeprowadzanej kontroli nadzór budowlany zauważy jakiekolwiek uchybienia, wówczas nałoży na wnioskującego karę. Jej wysokość oblicza się poprzez pomnożenie stawki opłaty (500 złotych), współczynnika kategorii obiektu i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. Kara będzie naliczana za każdą znalezioną nieprawidłowość. Należy ją zapłacić w ciągu 7 dni od dnia otrzymania postanowienia o jej naliczeniu. Grzywna może zostać przyznana również za użytkowanie obiektu bez posiadania pozwolenia na jego użytkowanie. 

Jak uiścić opłatę? W kasie urzędu wojewódzkiego lub wpłacając konkretną kwotę na jego rachunek bankowy. 

Jeżeli wnioskujący nie zgadza się z decyzją inspektora o nałożeniu kary, może złożyć zażalenie. Ma na to 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. 

Uwaga! Niezapłacenie kary skutkuje rozpoczęciem postępowania egzekucyjnego!

Wysokość opłat

W przypadku uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie trzeba liczyć się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej. Jej wysokość zależy przede wszystkim od rodzaju obiektu budowlanego.

Rodzaj budowli Kwota
Budynek przeznaczony na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza i leśna 0,25 zł za każdy m² powierzchni użytkowej – jednak nie więcej niż 134,75 zł
Budynek służący celom gospodarczym w gospodarstwie rolnym 3,50 zł
Inny budynek 12 zł
Studnie i urządzenia do usuwania nieczystości stałych i ścieków 5 zł
Budowle związane z produkcją rolną 28 zł
Sieci wodociągowe, kanalizacyjne, elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, cieplne oraz drogi, z wyjątkiem dróg dojazdowych, dojść do budynków i zjazdów z drogi o długości powyżej 1 km 535,75 zł
Sieci wodociągowe, kanalizacyjne, elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, cieplne oraz drogi, z wyjątkiem dróg dojazdowych, dojść do budynków i zjazdów z drogi o długości poniżej 1 km 26,25 zł
Inne budowle 38,75 zł
Urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym 22,75 zł

Ważne! Jeżeli staramy się na uzyskanie pozwolenia na użytkowanie po przebudowie lub remoncie, zapłacimy 50% z wymienionych wyżej kwot.

Jak uiścić opłatę?

Na konto urzędu, w którym składano wniosek o pozwolenie na użytkowanie.

Kiedy opłata skarbowa nie musi być uiszczona?

Wnioskujący nie musi przejmować się opłatą skarbową, jeżeli stara się o pozwolenie na użytkowanie:

  • budynków przeznaczonych na cele naukowe, kulturalne i socjalne,
  • budynków budownictwa mieszkaniowego,
  • dotyczące budowy lub przebudowy obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych wskutek działalności spowodowanej ruchem zakładu górniczego, lub klęskami żywiołowymi.

Ile czeka się na uzyskanie pozwolenia?

Ile czeka się na uzyskanie pozwolenia na użytkowanie?

Załatwienie sprawy nie powinno trwać dłużej niż miesiąc. Zdarza się, że okres oczekiwania może się wydłużyć do dwóch miesięcy – wówczas wnioskujący zostanie o tym poinformowany.

Czy można odwołać się od decyzji inspektoratu nadzoru budowlanego?

Jeżeli decyzja inspektora nie jest zadowalająca, wnioskujący ma możliwość odwołania się od niej. Dokument należy złożyć do:

  • Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego – jeżeli decyzję wydał powiatowy inspektor nadzór budowlanego,
  • Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego – jeżeli decyzję wydał wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.

Odwołanie należy złożyć w ciągu 14 dni od dnia otrzymania decyzji.

Pozwolenie wymagane jest również w przypadku innych działań związanych z budowlami, m.in. rozbiórką. Sprawdź, kiedy pozwolenie na rozbiórkę jest konieczne i jak je zdobyć.


Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości