NIP - Numer Identyfikacji Podatkowej 2021

Aktualizacja: 22 listopada 2021

Numer NIP

Numer Identyfikacji Podatkowej, w skrócie NIP, jest niezbędny dla każdego przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą i rozliczającego podatki. Zaczął obowiązywać w Polsce w 1995 roku. Do 2011 roku numer NIP musiał posiadać każdy podatnik - obecnie jest on nadawany niemal wyłącznie przedsiębiorcom.

Czym jest Numer Identyfikacji Podatkowej

Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP) to 10-cyfrowy kod służący przede wszystkim do identyfikacji podatników przez Urząd Skarbowy. Nadawany jest przez naczelnika Urzędu Skarbowego z urzędu (podczas rejestrowania działalności gospodarczej) lub na wniosek podatnika. Warto podkreślić, że NIP jest unikatowy i nie ma możliwości, aby dwóch przedsiębiorców posiadało identyczny Numer Identyfikacji Podatkowej.

Podatnik musi okazywać NIP na żądanie:

  • organów administracji rządowej i samorządowej,

  • organów kontroli skarbowej,

  • przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli,

  • banków,

  • płatników oraz inkasentów podatków i niepodatkowych należności.

Z czego składa się numer NIP?

Numer NIP składa się z 10 cyfr - pierwsze trzy z nich tworzą tzw. prefiks i oznaczają kod urzędu skarbowego, który nadał numer. Kolejne 6 cyfr jest generowane losowo. Ostatnia, 10 cyfra sprawuje funkcję kontrolną i jest obliczana według poniższego algorytmu:

Krok 1: Należy pomnożyć każdą kolejną cyfrę przez następujące wagi: 6, 5, 7, 2, 3, 4, 5, 6, 7

Krok 2: Następnie sumujemy wynik mnożenia

Krok 3: Na końcu obliczamy resztę z dzielenia otrzymanej liczby przez 11.

Przykład:

Pierwsze 9 cyfr numeru NIP: 123456321

Mnożenie przez wagi: 1x6=6, 2x5=10, 3x7=21, 4x2=8, 5x3=15, 6x4=24, 5x3=15, 2x6=12, 1x7=7

Suma: 6+10+21+8+15+24+15+12+7=118

Dzielenie przez 11: 118:11=10,72….

Reszta z dzielenia: 10x11=110 → 118-100=8

Numer NIP w całości: 1234563218

Jak uzyskać Numer Identyfikacji Podatkowej i kto może go posiadać?

Do 2011 roku numer NIP nadawany był wszystkim podatnikom. Teraz większość z nich może legitymować się w Urzędzie Skarbowym numerem PESEL, jednak nadal istnieje grupa podmiotów, która musi posiadać NIP. Są to:

  • osoby fizyczne:

    • nieobjęte rejestrem PESEL lub

    • prowadzące działalność gospodarczą lub

    • zarejestrowane jako podatnicy VAT lub

    • będące płatnikami podatków lub składek ZUS.

  • osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które są podatnikami na podstawie innych ustaw.

Numer NIP można uzyskać na 3 sposoby:

  • Poprzez zgłoszenie działalności gospodarczej w CEIDG - przedsiębiorca zaznacza we wniosku o wpisanie do CEIDG (CEIDG-1), że chce mieć nadany numer NIP.

  • Poprzez wpis działalności do KRS - NIP zostanie nadany automatycznie

  • Poprzez złożenie odpowiedniego formularza w urzędzie skarbowym lub przez Internet:

    • dla osób fizycznych - formularz NIP-7

    • dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - formularz NIP-2

 

Kiedy należy starać się o nadanie NIP?

To, kiedy powinno się złożyć zgłoszenie identyfikacyjne do Urzędu Skarbowego, zależy od powodu, dla którego musi zostać nadany numer NIP. Terminy prezentują się następująco:

  • dla podatników VAT lub podatku akcyzowego - przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu jednym z tych podatków,

  • dla pozostałych podatników lub płatników podatków - nie później niż w terminie przewidzianym do złożenia pierwszej deklaracji, zeznania, informacji lub oświadczenia albo wraz z dokonaniem pierwszej wpłaty podatku lub zaliczki na podatek,

  • dla płatników składek ZUS niepodlegających obowiązkowi ewidencyjnemu jako podatnicy lub płatnicy podatków - nie później niż w terminach przewidzianych w przepisach dotyczących terminów zgłaszania do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego.

Kiedy numer NIP nie może zostać nadany?

Naczelnik Urzędu Skarbowego nie będzie mógł nadać numeru NIP, jeżeli:

  • nie ma możliwości weryfikacji tożsamości podmiotu lub jego istnienia,

  • podmiot nie spełnia wymogów nadania numeru NIP,

  • wniosek został złożony przez osobę, która nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej lub nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT,

  • kiedy podmiot posiada już numer NIP.

Ile kosztuje nadanie numeru NIP?

Uzyskanie numeru NIP jest bezpłatne.

Ile czeka się na nadanie numeru NIP?

Nadanie numeru NIP nastąpi nie później niż w terminie 3 dni od dnia wpłynięcia poprawnie wypełnionego wniosku.

Jak sprawdzić numer NIP?

Sprawdzenie numeru NIP nie jest niczym trudnym - własny Numer Identyfikacji Podatkowej można sprawdzić składając odpowiedni wniosek w urzędzie skarbowym lub - dużo szybciej - przez Internet, korzystając z portalu podatki.gov.pl lub strony CEIDG.

Sprawdzanie numeru NIP firmy

Aby sprawdzić numer NIP firmy, wystarczy wejść na stronę Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i wpisać numer REGON, jej nazwę bądź adres siedziby. Numer NIP można sprawdzić także z pomocą wyszukiwarki dostępnej na stronie KRS. Jeżeli chcemy sprawdzić numer NIP europejskiego kontrahenta, możemy skorzystać z unijnego systemu VIES.

Numer NIP a REGON

Numer NIP często mylony jest z innym, tym razem 9 lub 14-cyfrowym kodem - REGONem. Jest to skrót od Rejestru Gospodarki Narodowej, prowadzonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Rejestr posiada dane na temat m.in. liczby pracowników w danej firmie oraz jej formy prawnej. NIP służy wyłącznie do identyfikacji podatkowej.


Kto przyjmuje dokumenty dot. sprawy - numer NIP w Twojej miejscowości?

Nie widzisz swojej miejscowości? Sprawdź pełną listę i wybierz miejscowość odpowiednią dla siebie