Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)

Aktualizacja: 6 maja 2021


Zobacz jakie sprawy załatwisz w zakładach ubezpieczeń społecznych


Informacje o zakładach ubezpieczeń społecznych


Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną. Tworzy sektor finansów publicznych w Polsce. Odpowiada za realizację zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych. Gromadzi składki na ubezpieczenia społeczne obywateli, co umożliwa późniejszą wypłatę świadczeń z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, niezdolności do pracy, choroby czy urlopu macierzyńskiego. Centrala Zakładu znajduje się w Warszawie, jednak ZUS posiada swoje oddziały, inspektoraty i biura terenowe w całej Polsce. Łącznie są to 43 oddziały znajdujące się w większych miastach oraz kilkadziesiąt inspektoratów i punktów informacyjnych w całym kraju. Nadzór nad legalnością działań Zakładu sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

Zakres działania i zadania ZUS

Zakres działania i zadania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określają:

Do głównych zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należą:

  • realizacja uchwalonych przepisów o ubezpieczeniach społecznych, w tym:
    • ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
    • określenie uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia i ich wypłacanie (chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej),
    • określanie wysokości i pobieranie składek ubezpieczeniowych (społecznych, zdrowotnych, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych),
    • prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i płatników składek,
    • prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek,
    • podejmowanie decyzji orzekających o uprawnieniach do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (lekarze orzecznicy, komisje lekarskie Zakładu);
  • realizacja umów i porozumień międzynarodowych, związanych z ubezpieczeniem społecznym;
  • wystawianie legitymacji emeryta-rencisty osobom uprawnionym;
  • dystrybucja środków finansowych z funduszów ubezpieczeń społecznych i Funduszu Alimentacyjnego;
  • kontrola:
    • orzeczeń o czasowej niezdolności do pracy,
    • opłacania obowiązkowych składek przez płatników;
  • prewencja rentowa, czyli działanie na rzecz utrzymania w zdrowiu społeczeństwa, poprzez:
    • rehabilitację leczniczą ubezpieczonych zagrożonych niezdolnością do pracy (na przykład skierowania do sanatoriów),
    • prace badawcze i analizy przyczyn niezdolności do pracy,
    • inne działania prewencyjne.

Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, organami ZUS są:

  • Prezes Zakładu, który kieruje działalnością ZUS i reprezentuje go na zewnątrz,
  • Zarząd Zakładu odpowiedzialny za koordynację realizowania celów, procesów, projektów i wykonywania zadań,
  • Rada Nadzorcza Zakadu, pełniąca rolę organu przedstawicielskiego (jest instytucją dialogu społecznego).

Jak znaleźć oddział, inspektorat lub biuro terenowe ZUS?

Aby znaleźć najbliższy oddział lub jednostkę ZUS, możesz skorzystać z wyszukiwarki ZUS.

ZUS w Internecie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada swoją własną platformę elektroniczną - PUE ZUS. Warto wspomnieć, że część wniosków można złożyć jedynie w formie elektronicznej. Aby załatwić sprawę w ZUS przez Internet, należy posiadać Profil Zaufany.


Znajdź Zakłady Ubezpieczeń Społecznych w Twojej miejscowości