Renta Socjalna

Aktualizacja: 19 maja 2021


Gdzie złożyć wniosek o rentę socjalną?

Wniosek o rentę socjalną, wraz z całą potrzebną dokumentacją, należy złożyć w najbliższym Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych osobiście, lub za pomocą pełnomocnika. Jest również możliwość złożenia wniosku za pośrednictwem operatora pocztowego lub polskiego urzędu konsularnego.

Jakie warunki musi spełniać starający się o rentę socjalną? 

Aby uzyskać prawo do renty socjalnej, należy spełniać poniższe warunki:

  • być osobą pełnoletnią: 
    • mieć ukończone 18 lat, lub
    • być kobietą, która wyszła za mąż po ukończeniu 16 lat;
  • lekarz orzecznik ZUS / komisja lekarska ZUS stwierdził/a, że składający wniosek jest całkowicie niezdolny do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
    • przed ukończeniem 18 roku życia;
    • w trakcie nauki (brane pod uwagę są także okres wakacji lub urlopu dziekańskiego):
      • w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 lat, 
      • w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Jaka jest wysokość renty socjalnej? 

Od 1 marca kwota renty socjalnej wynosi 1250,88 zł. Należy jednak pamiętać, że w pewnych przypadkach prawo do renty socjalnej zostaje zawieszone. Dzieje się tak w sytuacji, gdy zostały osiągnięte przychody w łącznej kwocie wyższej niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy. Od 1 września przychody te nie mogą przekroczyć kwoty 3517,20 zł.

Na jaki okres przyznaje się rentę socjalną?

Jeżeli wnioskujący spełnia wszystkie niezbędne warunki, może otrzymać prawo do renty socjalnej:

  • na stałe – gdy całkowita niezdolność do pracy jest trwała,
  • na czas określony – gdy niezdolność do pracy jest okresowa.

Czy można łączyć rentę socjalną z rentą rodzinną?

Jeżeli wnioskujący ubiega się o rentę socjalną i jednocześnie jest uprawniony do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, czyli na dzień dzisiejszy 2501,76 zł, to przysługuje mu prawo do obydwu tych świadczeń.

Należy jednak podkreślić, że łączna kwota renty rodzinnej i socjalnej nie może przekraczać 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. 

Jeżeli kwota ta zostanie przekroczona, ZUS obniży wysokość renty socjalnej. Kwota obniżonej renty socjalnej nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, czyli 125 zł. 

Kiedy renta socjalna może zostać zawieszona?

Jeżeli pobierający rentę osiąga przychód większy niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (3617,29 zł), prawo do renty socjalnej za każdy miesiąc, w którym próg zostanie przekroczony, ulegnie zawieszeniu.

Renta socjalna rozliczana jest na bieżąco z osiągniętego przychodu, który podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, czyli z tytułu:

  • pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy;
  • pracy nakładczej; 
  • pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej oraz współpracy przy wykonywaniu jednej z tych umów; 
  • wykonywania pracy w ramach umowy o świadczenie usług (innej niż umowa zlecenia lub agencyjna);
  • pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, jeżeli oprócz tej umowy jesteś zgłoszony do ubezpieczenia społecznego w ramach innej umowy;
  • prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy przy jej wykonywaniu;
  • wykonywania pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych;
  • odpłatnego świadczenia pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
  • pobierania stypendium sportowego;
  • działalności artystycznej lub twórczej;

Na zawieszenie renty socjalnej wpływają także:

  • przychody osiągane z tytułu wykonywania umowy zlecenia przez uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów, którzy nie ukończyli 26 lat życia oraz honoraria z tytułu działalności artystycznej lub twórczej.
  • kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, a także kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego.
  • przychód z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

W sytuacji, gdy pobierający rentę osiąga przychód, powinien o tym niezwłocznie powiadomić ZUS w formie pisemnego oświadczenia. Można je dostarczyć osobiście, przez przedstawiciela ustawowego lub osobę, która sprawuje nad rencistą opiekę prawną lub faktyczną.

Jeżeli od przychodu, który osiąga pobierający rentę, są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne, powinno się dostarczyć również zaświadczenie o osiągniętym przychodzie. Wystawi je pracodawca (płatnik składek).

Jakie są obowiązki wobec ZUS, jeżeli pobiera się rentę socjalną?

Jeżeli osoba pobiera rentę socjalną, powinna niezwłocznie powiadomić Zakład Ubezpieczeń Społecznych o:

  • podjęciu zatrudnienia,
  • wysokości osiąganego przychodu (również o każdej jego zmianie),
  • zmianie danych (np. miejsca zamieszkania, nazwiska, numeru rachunku bankowego) – na wniosku EZP,
  • trafieniu do aresztu albo zakładu karnego;
  • zostaniu właścicielem gospodarstwa rolnego.

Wniosek o rentę socjalną

Kto może złożyć dokumenty? 

Wniosek o rentę socjalną może złożyć sam zainteresowany lub jedna z wymienonych poniżej osób w jego imieniu:

  • przedstawiciel ustawowy (np. rodzic w imieniu dziecka);
  • opiekun prawny;
  • kierownik ośrodka pomocy społecznej, jeśli zostanie poproszony o pomoc;
  • opiekun faktyczny (gdy złoży oświadczenie o sprawowaniu faktycznej opieki nad potencjalnym rencistą i potwierdzi je wójt, burmistrz lub prezydent miasta albo osoba przez nich upoważniona);
  • inna osoba, jeśli otrzyma od wnioskującego pisemne pełnomocnictwo, podpisane przez obie strony (warto w nim podać dane tej osoby, aby urzędnik mógł sprawdzić jej tożsamość, np. imię i nazwisko, serię i numer dowodu osobistego)

Jeżeli lekarz uzna, że z powodu złego stanu zdrowia podróż nie jest możliwa, wtedy lekarz orzecznik ZUS przebada osobę ubiegającą się o rentę w miejscu jej zamieszkania. 

Kiedy złożyć dokumenty?

Warto złożyć wniosek o rentę socjalną w miesiącu, w którym zainteresowany osiągnie pełnoletność. Jeżeli potencjalny rencista jest już pełnoletni, powinien złożyć wniosek jak najszybciej. 

Jakie dokumenty należy złożyć? 

Aby ZUS mógł ustalić prawo zainteresowanego do renty socjalnej, musi on złożyć następujące dokumenty:

  • wniosek o rentę socjalną
  • zaświadczenie ze szkoły lub uczelni, które potwierdzi okres nauki wnioskującego;
  • zaświadczenie o stanie zdrowia (zaświadczenie OL-9)  wypełnione przez lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba ubiegająca się o rentę . Lekarz powinien to zaświadczenie wystawić nie wcześniej niż miesiąc przed datą złożenia wniosku o ustalenie prawa do renty;
  • inną dokumentację medyczną, która może potwierdzić stan zdrowia potencjalnego rencisty (np. wyniki badań albo karty z leczenia szpitalnego) – takie informacje można dołączyć w druku OL-9A),
  • dokumenty przygotowane przez pracodawcę, jeżeli składający wniosek jest zatrudniony,
    • zaświadczenie o terminie zawartej umowy i kwocie osiąganego przychodu,
    • wywiad zawodowy --> druk OL-10, 
  • oświadczenie, czy wnioskujący właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości rolnej, która przekracza 5 hektarów.

W sytuacji, gdy o rentę socjalną będzie chciał się ubiegać cudzoziemiec, musi on spełnić kilka dodatkowych warunków:

  • mieć kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy", albo 
  • mieszkać w Polsce i mieć:
    • zezwolenie na pobyt stały,
    • status uchodźcy albo ochrony uzupełniającej,
    • zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego w Unii Europejskiej,
    • prawo pobytu lub prawo do stałego pobytu i być obywatelem albo należeć do rodziny obywatela Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii.

Jaki jest czas oczekiwania na decyzję o przyznaniu renty socjalnej?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek wydać decyzję o przyznaniu lub odmówieniu prawa do renty socjalnej w ciągu 30 dni od daty wyjaśnienia ostatniej okoliczności, która miałaby wpływ na przyznanie tego świadczenia. 

Istnieje możliwość odwołania się od decyzji wydanej przez ZUS. Odwołanie należy złożyć w oddziale ZUS, który wydał decyzję o nieprzyznaniu świadczenia, w ciągu miesiąca od jej otrzymania. 


Gdzie można złożyć wniosek o rentę Socjalna w Twojej miejscowości?

Nie widzisz swojej miejscowości? Sprawdź pełną listę i wybierz miejscowość odpowiednią dla siebie