Wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności

Aktualizacja: 5 czerwca 2020


Co to jest orzeczenie o niepełnosprawności?

Orzeczenie o niepełnosprawności to dokument, który stwierdza, że dana osoba posiada długotrwałą (okresową lub trwałą), obniżoną sprawność (nie tylko fizyczną, ale również intelektualną, sensoryczną, umysłową), przez którą nie może pełnić swojej roli społecznej. Taki dokument jest bardzo przydatny, a często niezbędny, aby uzyskać wiele przywilejów i świadczeń wspomagających osoby z orzeczoną niepełnosprawnością w życiu codziennym.

Jak uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności?

Podstawa prawna orzekania

W Polsce podstawą prawną do wydawania orzeczeń o niepełnosprawności jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, pomocna jest również Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Warunki do uznania niepełnosprawności

Ich treści zakładają trzy główne warunki, aby uznać daną osobę za niepełnosprawną. Wszystkie trzy muszą zostać spełnione:

  1. osoba ma obniżoną sprawność fizyczną lub psychiczną (intelektualną, sensoryczną, umysłową) z powodu wady wrodzonej, przewlekłej/nieuleczalnej choroby lub uszkodzenia organizmu
  2. przewiduje się, że okres obniżonej sprawności potrwa więcej niż 12 miesięcy;
  3. choroba na tyle ogranicza daną osobę, że wymaga ona zapewnienia całkowitej opieki lub pomocy w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych (określono to jako: w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku)

Jakie są stopnie niepełnosprawności?

  • w przypadku dzieci do 16. roku życia nie orzeka się stopnia niepełnosprawności; dziecko otrzymuje "orzeczenie o niepełnosprawności"
  • w przypadku osób powyżej 16. roku życia można uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności wraz ze wskazaniem jego stopnia:
    1. niepełnosprawność w stopniu lekkim
    2. niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym
    3. niepełnosprawność w stopniu znacznym

Co daje orzeczenie o stopniu niepełnosprawności?

Orzeczenie uprawnia daną osobę do wielu form pomocy, dodatków finansowych, ulg i uprawnień, w tym między innymi do pomocy z zakresu:

  • PRACY
    • wsparcie w aktywizacji zawodowej,
    • zatrudnienie w zakładzie pracy chronionej,
    • prawo do dodatkowych dni urlopowych,
    • prawo do dłuższej przerwy w pracy,
    • prawo do krótszego wymiaru pracy,
    • możliwość udziału w specjalistycznych szkoleniach,
    • wparcie przy działalności rolniczej i gospodarczej
  • ZDROWIA
    • możliwość uczestniczenia w szeregu zajęć rehabilitacyjnych i terapii zajęciowych,
    • uczestnictwo w turnusach rehabilitacyjnych,
    • dofinansowanie do sprzętów rehabilitacyjnych, ortopedycznych, środków medycznych, pomocniczych
    • korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych, rehabilitacyjnych
  • FINANSÓW - uprawnienia do pomocy finansowej w postaci:
    • zasiłku pielęgnacyjnego,
    • świadczeń rodzinnych np. dodatku do zasiłku rodzinnego, związanego z niepełnosprawnością,
    • zasiłku stałego z pomocy społecznej,
    • ulg podatkowych,
    • zniżek komunikacyjnych,
    • zwolnienia z opłat RTV
  • INNE
    • karta parkingowa,
    • przywileje pierwszeństwa dla osób niepełnosprawnych

Wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Kiedy składa się wniosek i kto go może złożyć?

Wniosek można złożyć w momencie wystąpienia przesłanek uprawniających do jego przyznania, czyli kiedy pojawia się obniżenie sprawności, wymagające podjęcia opieki w stosunku do danej osoby (więcej w dziale: Kto może otrzymać orzeczenie).

Wniosek może złożyć:

  • pełnoletnia osoba, której niepełnosprawność dotyczy,
  • rodzice lub opiekunowie prawni, w imieniu osoby poniżej 18. roku życia,
  • Ośrodek Pomocy Społecznej - w niektórych przypadkach

Jakie dokumenty są potrzebne i gdzie je złożyć?

W pierwszej kolejności należy złożyć:

  • wniosek o orzeczenie (pobrany ze strony lub siedziby odpowiedniego zespołu orzekającego, ponieważ nie ma odgórnego wzoru),
  • zaświadczenie lekarskie (uwaga: ważne jest 30 dni)
  • dokumentację medyczną i inną, która ułatwi orzeczenie (kopie dokumentów, np. historię choroby, pobyty w szpitalu, karty medyczne, wyniki badań itp.).

Dokumenty najlepiej złożyć osobiście, we właściwym sobie Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Złożenie dokumentacji osobiście pozwoli na poświadczenie przedłożonych kopii z oryginałami (należy wówczas zabrać ze sobą wszystkie oryginały dokumentów oraz dowód tożsamości).
Dokumenty można również wysłać listownie.

Złożenie wniosku jest całkowicie bezpłatne.

Co dalej? Komisja ds. orzekania o niepełnosprawności

Po złożeniu niezbędnych dokumentów i ewentualnym uzupełnieniu ich braków, otrzymasz informację o terminie komisji orzekającej, składającej się z: lekarza i pedagoga / psychologa i/lub pracownika socjalnego.

Termin komisji ds. orzekania o niepełnosprawności

Informacja o terminie zebrania się komisji powinna do Ciebie dotrzeć:

  • listownie, do 30 dni od złożenia wniosku, zazwyczaj na 7 dni kalendarzowych przed terminem komisji,
  • do 2 miesięcy, jeśli Twoja sprawa jest bardziej skomplikowana, o czym zostaniesz poinformowany wcześniej,

UWAGA: obecność na komisji jest obowiązkowa!

W przypadku nieobecności komisja wyznaczy nowy termin (jeśli usprawiedliwisz swoją obecność do 14 dni od poprzedniego terminu). W wyjątkowych sytuacjach komisja może wydać orzeczenie zaocznie lub w miejscu przebywania niepełnosprawnej osoby (np. w ciężkich przypadkach).

Jak przebiega posiedzenie komisji?

  1. LEKARZ
    W pierwszej kolejności odwiedza się gabinet lekarski. Na tym etapie kluczowe będzie przedstawienie wszystkich szczegółów i dokumentacji pokazujących historię i stopień zaawansowania choroby. Lekarz ocenia stan zdrowia oraz możliwość wykonywania czynności odpowiednich do wieku pacjenta (w miarę możliwości).
  2. PRACOWNIK SOCJALNY/ PEDAGOG/ PSYCHOLOG
    Drugi etap to spotkanie-rozmowa z psychologiem lub inną uprawnioną osobą, która szczegółowo może nas wypytać o samopoczucie, sytuację rodzinną, zdrowotną, socjalną, społeczną, ograniczenia, jakie widzimy na swojej drodze, jak sobie z nimi radzimy i w których aspektach życiowych potrzebujemy wsparcia.

Kiedy decyzja komisji i wydanie orzeczenia o niepełnosprawności?

Wydanie orzeczenia nastąpi maksymalnie do 14 dni od posiedzenia komisji. Co ważne: nie udziela się takiej informacji telefonicznie. Można o nią dopytać osobiście lub czekać na potwierdzenie listowne.


Kto przyjmuje wnioski "Orzeczenie o niepełnosprawności" w Twojej miejscowości?