Urlop bezpłatny na pracę u innego pracodawcy jest wliczany do zakładowego stażu pracy (od którego zależą uprawnienia pracownicze) w firmie, w której na co dzień pracuje. Nie zalicza się tego urlopu do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeśli praca u drugiego pracodawcy nie miała takiego charakteru.
Czym jest urlop bezpłatny? Jakie są zasady jego udzielania? Odpowiedzi na pytania znajdują się w poniższym poradniku.
Czym jest urlop bezpłatny?
Urlop bezpłatny to urlop, podczas którego ulegają zawieszeniu prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Pracownik nie świadczy pracy, a pracodawca nie płaci wynagrodzenia. Jest udzielany na pisemny wniosek pracownika.
Jeżeli pracownik chce otrzymywać wynagrodzenie za dni wolne, może skorzystać z urlopu na żądanie.
Co do zasady okres udzielonego urlopu bezpłatnego nie jest wliczany do okresów pracy, od których zależą uprawnienia pracownicze. Są jednak urlopy bezpłatne zaliczane do okresów pracy jak np. urlop bezpłatny udzielany za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami. Urlop wypoczynkowy pracownika, który korzysta z urlopu bezpłatnego dłużej niż 30 dni, ulega proporcjonalnemu obniżeniu.
Oprócz urlopu bezpłatnego pracownik może korzystać również z urlopu okolicznościowego, jednak nie jest on udzielany bez konkretnego powodu. O urlop okolicznościowy można starać się wyłącznie w przypadku śmierci bliskiej osoby, ślubu, narodzin dziecka lub powodów zdrowotnych bądź zawodowych. Dodatkowo, jeżeli dojdzie do wypadku, klęski żywiołowej lub innego niespodziewanego wydarzenia, pracownik może wnioskować o urlop z powodu siły wyższej.
Urlop bezpłatny na pracę u innego pracodawcy
Szczególnym rodzajem urlopu bezpłatnego jest urlop udzielany pracownikowi na pracę u innego pracodawcy. Pracodawca może skorzystać z takiego rozwiązania, kiedy w firmie jest mniejsze zapotrzebowanie na pracę, i na podstawie porozumienia z innym pracodawcą wypożycza swojego pracownika na określony czas. Taki zabieg określa się mianem leasingu pracowniczego. Pracownik zostaje zatrudniony u dotychczasowego pracodawcy, jednak wynagrodzenie wypłaca mu pracodawca, u którego w czasie urlopu pracownik będzie pracować.
Pisemne porozumienie z innym pracodawcą powinno zawierać informacje o:
- terminie wypożyczenia pracownika,
- udzieleniu pracownikowi urlopu bezpłatnego na pracę u drugiego pracodawcy,
- rodzaju pracy,
- wynagrodzeniu pracownika – informacja dodatkowa.
W tym wypadku to pracownik wyraża pisemnie zgodę na udzielenie mu urlopu bezpłatnego na pracę u innego pracodawcy i zawiera z nowym pracodawcą umowę o pracę na czas udzielonego urlopu.
Warto wiedzieć:
Czy wniosek o urlop bezpłatny można złożyć elektronicznie?
Tak. Od 2026 r. dokumenty pracownicze, w tym wnioski o urlopy, mogą być składane również w formie elektronicznej, np. poprzez system kadrowy lub e-mail, jeżeli pracodawca dopuszcza taką formę.
Jak długo może trwać urlop bezpłatny?
Przepisy nie wskazują maksymalnej długości urlopu bezpłatnego. W praktyce oznacza to, że może on trwać zarówno kilka dni, jak i kilka miesięcy – wszystko zależy od ustaleń między pracownikiem a pracodawcą. Pracownik składa wniosek z proponowanym terminem urlopu, a pracodawca podejmuje decyzję, czy wyrazić na niego zgodę. Warto też pamiętać, że jeśli urlop bezpłatny jest udzielany na okres dłuższy niż 3 miesiące, strony mogą ustalić możliwość wcześniejszego odwołania pracownika z urlopu z ważnych przyczyn.
Zasady udzielenia urlopu bezpłatnego
Z urlopu bezpłatnego może skorzystać każdy pracownik – niezależnie od rodzaju umowy o pracę czy stażu zatrudnienia. Wniosek można złożyć nawet już pierwszego dnia pracy.
Pracodawca nie musi wyrazić na taki urlop zgody. Jeśli jednak to zrobi:
- nie może bez uzgodnienia z pracownikiem zmienić samodzielnie terminu rozpoczęcia lub zakończenia urlopu,
- jest zobowiązany do zwolnienia pracownika z obowiązków pracowniczych przez czas określony we wniosku,
- nie może udzielić urlopu bezpłatnego na czas nieokreślony,
- nie ma obowiązku wypłaty wynagrodzenia i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
- pracownik rezygnuje w tym okresie z prawa do wykonywania pracy,
- może podpisać z pracownikiem pisemną umowę określającą szczegóły i, jeśli urlop jest dłuższy niż 3 miesiące, że możliwe jest odwołanie pracownika z urlopu bezpłatnego z ważnych przyczyn,
- okresu urlopu nie wlicza do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, jak na przykład staż pracy (za wyjątkiem urlopu udzielonego w celu pracy u innego pracodawcy),
- dokumenty związane z urlopem, czyli wniosek, adnotację o zgodzie, ewentualnie umowę należy przechowywać w aktach pracownika w części B.
Wzór wniosku o urlop bezpłatny - co musi zawierać podanie o urlop bezpłatny?
W podaniu o urlop bezpłatny powinny znaleźć się następujące informacje:
- miejscowość i data sporządzenia wniosku,
- dane pracownika,
- dane pracodawcy,
- powołanie na art. 174 § 1 Kodeksu pracy.
- okres trwania urlopu,
- uzasadnienie.
Zwolnienie pracownika w czasie urlopu bezpłatnego
Pracownik, który korzysta z urlopu bezpłatnego na swój wniosek, jest chroniony przed rozwiązaniem umowy o pracę za wypowiedzeniem. Oznacza to, że podczas urlopu bezpłatnego pracodawca może rozwiązać umowę o pracę:
- w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji firmy,
- bez wypowiedzenia,
- za porozumieniem stron,
- jeśli w firmie przeprowadza zwolnienia grupowe, a pracownik korzysta z urlopu nie krócej niż 3 miesiące,
- jeśli przeprowadza zwolnienia indywidualne, pod warunkiem że uzyska zgodę zakładowej organizacji związkowej.
W trakcie zwolnień grupowych pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy i płacy pracownikowi przebywającemu na urlopie bezpłatnym.
Jeśli pracownik jest na urlopie i pracuje w innej firmie, rozwiązanie umowy przez nowego pracodawcę, niezależnie od trybu, pozostaje bez wpływu na umowę o pracę łączącą pierwotnego pracodawcę z pracownikiem.
Jednym z możliwych kryteriów typowania pracownika do rozwiązania stosunku pracy w ramach zwolnień grupowych jest długotrwały bezpłatny urlop udzielony przez pracodawcę albo posiadanie innego źródła dochodów.
