Działalność nierejestrowana 2022 - informacje jak założyć i gdzie zgłosić

Działalność nierejestrowana

Rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej bywa trudne. Jeżeli przedsiębiorca ma zamiar prowadzić działania przynoszące niewielki dochód, może skorzystać z działalności nierejestrowanej, która nie wymaga załatwiania zbyt wielu formalności. O tym, czym właściwie jest działalność nierejestrowana (nierejestrowa lub nieewidencjonowana)  i jak skorzystać z tej możliwości, dowiedz się z poniższego poradnika.

Co to jest działalność nierejestrowana?

Jest to świetny sposób na postawienie pierwszych kroków w biznesie, bez szeregu obowiązków administracyjnych i fiskalnych związanych z działalnością gospodarczą. Taka działalność daje możliwość prowadzenia bez wpisu do CEIDG działalności na niewielką skalę, dorywczej, np. udzielania korepetycji – bez ryzyka, że taka działalność zostanie uznana przez urzędy za działalność gospodarczą.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

Działalność nierejestrowana to rozwiązanie dla osób fizycznych, które:

  • w ramach tej działalności w żadnym miesiącu nie osiągają kwoty przychodu w wysokości przekraczającej 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2022 roku jest to 1505 zł);
  • chcą prowadzić działalność samodzielnie (nie ma możliwości prowadzenia działalności nierejestrowanej w formie spółki cywilnej);
  • chcą prowadzić działalność niereglamentowaną tj. niewymagającą uzyskania koncesji, pozwoleń i licencji;
  • w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywały działalności gospodarczej.

Rodzajów działalności bez rejestracji

Jakie usługi można oferować w ramach działalności nierejestrowanej?

W ramach działalności nierejestrowanej przedsiębiorca może:

  • prowadzić sklep internetowy,
  • wykonywać produkty na zamówienie,
  • prowadzić korepetycje,
  • oferować usługi np. kosmetyczne, krawieckie etc.

Rodzajów działalności, które można wykonywać bez rejestracji, jest wiele i nie sposób wymienić je wszystkie. W polskim prawie znajdują się za to rodzaje usług, które nie mogą być oferowane w ramach działalności nierejestrowanej. Należą do nich:

  • prowadzenie agencji ochrony,
  • usługi detektywistyczne,
  • prowadzenie działalności w zakresie gier losowych,
  • przechowywanie dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców, czyli archiwum akt osobowych,
  • prowadzenie praktyki lekarskiej,
  • prowadzenie indywidualnej praktyki pielęgniarek lub położnych,
  • sprzedaż napojów alkoholowych, a także wyrób i rozlew wyrobów winiarskich, wyrób lub rozlew napojów spirytusowych,
  • organizowanie imprez turystycznych,
  • usługi pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego, poradnictwa zawodowego, pracy tymczasowej.

Pełna lista działań zakazanych podczas prowadzenia działalności nierejestrowanej znajduje się tutaj.

Jakie obowiązki ma osoba prowadząca działalność nierejestrowaną?

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną ma przede wszystkim obowiązek prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży zawierającej sumaryczną kwotę uzyskanego przychodu z danego dnia. Ewidencja taka może być prowadzona nawet w zwykłym zeszycie. Dzięki temu można łatwo sprawdzić, czy przekroczony został próg 50% wysokości minimalnego wynagrodzenia.

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie otrzymuje numeru REGON, nie ma również obowiązku uzyskania numeru NIP. Może jednak dobrowolnie wystąpić o nadanie NIP do urzędu skarbowego przy pomocy formularza NIP-7.

Limit przychodów na działalności nierejestrowanej 2022

Limit przychodów, jakie przedsiębiorca może osiągać w ramach działalności nierejestrowanej w 2022 roku wynosi 1 505 zł miesięcznie.

Faktury a działalność nierejestrowana

Czy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną może wystawiać faktury i rachunki?

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną jest zwolniona z obowiązku wystawiania faktur. Musi to uczynić jedynie w przypadku, gdy żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę, otrzymano całość lub część zapłaty. Jednak nawet w tym przypadku będzie mogła to być faktura uproszczona, która zawiera jedynie:

  • datę wystawienia,
  • numer,
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,
  • nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,
  • miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,
  • cenę jednostkową towaru lub usługi,
  • kwotę należności ogółem.

Na żądanie drugiej strony transakcji, osoba prowadząca działalność nierejestrowaną wystawia rachunek, o ile poproszono o to przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.


Jak założyć działalność nierejestrowaną?

By rozpocząć działalność nierejestrowaną, wystarczy prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży zawierającą sumę uzyskanego przychodu z danego dnia. W niektórych sytuacjach przepisy szczególne mogą przewidywać konieczność posiadania numeru NIP, o którego nadanie należy wystąpić za pomocą formularza NIP-7.

Deklaracja do pobrania NIP7

Zakończenie działalności nierejestrowanej

Jak zakończyć działalność nierejestrowaną?

Ponieważ działalność nierejestrowana była prowadzona bez formalnego zakładania firmy w CEIDG, nie ma też obowiązku zgłaszania jej zakończenia. Jednakże osoba prowadząca działalność nierejestrowaną może w każdej chwili złożyć wniosek o wpis do CEIDG,  co jest równoznaczne z zakończeniem działalności nierejestrowej. Działalność nierejestrowana staje się działalnością gospodarczą z dniem określonym w tym wniosku.

Jeżeli przychód z działalności nierejestrowanej przekroczy miesięczny próg przychodów, to działalność ta staje się działalnością gospodarczą od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie. W tym przypadku należy złożyć wniosek o wpis do CEIDG w terminie 7 dni od dnia przekroczenia progu.

Uwaga! Przychody z działalności nierejestrowanej uzyskane w okresie od dnia, w którym przekroczono limit przychodu należnego, do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku o wpis do CEIDG (a jeżeli wniosek nie został złożony w terminie 7 dni – do dnia, w którym nastąpił upływ tego terminu), są nadal rozliczane jak dochód z działalności nierejestrowanej. Dopiero po tym okresie będą one opodatkowane PIT, jak przychody z działalności gospodarczej.

Podatek a działalność nierejestrowana

Jak rozliczać podatek dochodowy prowadząc działalność nierejestrowaną?

Dochody z działalności nierejestrowanej są opodatkowane na zasadach ogólnych według skali podatkowej. To rodzaj przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik rozlicza te przychody w zeznaniu rocznym PIT-36 w rubryce “z innych źródeł” w specjalnie przeznaczonym do tego celu wierszu 9: "Działalność nierejestrowana, określona w art. 20 ust. 1ba ustawy". Nie trzeba odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy, a koszty działalności nierejestrowanej mogą zostać odliczone od pochodzących z niej przychodów.

Koszty uzyskania przychodu w działalności nieewidencjonowanej

W przypadku prowadzenia działalności nierejestrowanej przedsiębiorca ma prawo odliczać wydatki związane z prowadzeniem działalności. Warunkiem jest, aby te wydatki spełniały kryteria zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów określone w art. 22 ustawy o PIT. Rozliczenia rocznego kosztów uzyskania przychodu dokonuje się za pomocą formularza PIT-36. W zeznaniu rocznym można odliczyć koszty, które przedsiębiorca poniósł w związku z wykonywaną działalnością, na przykład zakup surowców do produkcji wyrobów. Koszty te powinny być udokumentowane, dlatego należy przechowywać wszystkie dowody zakupów. Najlepiej, jeśli będą na nich podane imię, nazwisko czy miejsce zamieszkania przedsiębiorcy.

Kasa a działalność nierejestrowana

Działalność nierejestrowa a kasa fiskalna

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie ma obowiązku posiadania kasy fiskalnej. Obowiązek rejestrowania transakcji przy użyciu kasy, niezależnie od wysokości uzyskiwanego przychodu, dotyczy między innymi: usług fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych, przewozowych, związanych z mechaniką samochodową, związanych z wyżywieniem (np. catering), kulturalnych i rozrywkowych, wskazanych szczegółowo w § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Działalność nierejestrowana a składki ZUS

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, tj. konieczności odprowadzania zryczałtowanych składek na ZUS.

Działalność nierejestrowana a VAT

Działalność nierejestrowana a VAT

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną jest zwolniona od podatku VAT. Nie dotyczy to niektórych rodzajów działalności – w przypadku których status podatnika VAT nie zależy od wartości sprzedaży. Osoby prowadzące taką działalność pozostają płatnikami podatku VAT, z wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami (np. obowiązek uzyskania numeru NIP oraz prowadzenia rejestru sprzedaży i zakupów).

Działalność nierejestrowana a uprawnienia konsumentów 

Mimo że działalność nierejestrowana zwalnia początkującego przedsiębiorcę z wielu formalności i kosztów, nadal należy dbać o ochronę konsumenta i jego odpowiednie traktowanie. Konsument ma takie same prawa względem przedsiębiorcy prowadzącego działalność nierejestrowaną jak do osoby, która swoją działalność zarejestrowała w CEIDG.


Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - działalność nierejestrowana w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości