Choć potocznie nadal używa się określenia „mieszkanie socjalne”, w obowiązujących przepisach funkcjonuje pojęcie najmu socjalnego lokalu. To forma wsparcia mieszkaniowego przeznaczona dla osób najbiedniejszych, o najniższych dochodach. Jakie są kryteria przyznania mieszkania socjalnego? Jak dostać mieszkanie socjalne od gminy? Za co można stracić prawo do mieszkania socjalnego? Odpowiedzi znajdują się w poradniku.
Czym jest mieszkanie socjalne?
Mieszkania socjalne to lokale o niskim standardzie, przyznawane osobom najuboższym lub w kryzysie bezdomności. Pochodzą z zasobów gminy, które zajmują się ich budową i przydzielaniem. Mieszkania socjalne posiadają niskie czynsze, co umożliwia mieszkanie w nich najuboższym mieszkańcom danej gminy lub miasta.
Mieszkanie socjalne a komunalne - czym się różnią?
Mieszkania socjalne różnią się od komunalnych głównie standardem i czasem zajmowania. Mieszkania komunalne posiadają wyższy standard, a najem często odbywa się na podstawie umowy długoterminowej bądź na czas nieokreślony, z możliwością wykupu (jeżeli gmina oferuje taką możliwość). Mieszkania socjalne wynajmuje się na umowy krótkoterminowe, które należy odnawiać. Takie lokale posiadają znacznie niższy standard i czynsz i są przeznaczone dla osób najuboższych.
Łączy je to, że zarówno mieszkania komunalne, jak i socjalne, należą do gminy.
Jak wygląda mieszkanie socjalne?
Mieszkania socjalne charakteryzują się małym metrażem. Często są to mieszkania w starym budownictwie, z podstawowym wyposażeniem, dostępem do prądu, wody i ogrzewaniem. Zdarza się, że posiadają wspólną łazienkę na korytarzu budynku.
Mieszkanie socjalne - ile metrów przysługuje na osobę?
W mieszkaniu socjalnym przepisy określają minimalną powierzchnię pokoi. Wynosi ona co najmniej:
- 10 m2 na osobę w gospodarstwie jednoosobowym,
- 5 m2 na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.
Dla kogo mieszkanie socjalne?
Mieszkania socjalne przeznaczone są dla osób o najniższych dochodach, bezrobotnych lub bezdomnych. Mogą się o nie ubiegać osoby niemające tytułu prawnego do innej nieruchomości, których nie stać na wynajem mieszkania na rynku komercyjnym. Mieszkania socjalne przyznawane są również często przez sąd, po orzeczeniu eksmisji z innego lokalu.
Kluczowe znaczenie ma kryterium dochodowe, ustalane indywidualnie przez gminy. Waha się ono pomiędzy 100 a 175% najniższej emerytury na osobę w gospodarstwie domowym. Pod uwagę brany jest dochód z ostatnich 3 miesięcy, obejmujący pracę zarobkową, świadczenia, emeryturę czy rentę.
Pierwszeństwo w przyznaniu mieszkania komunalnego mają kobiety w ciąży, osoby niepełnosprawne, rodziny z małoletnimi, emeryci i renciści. Jeżeli jednak gospodarstwo domowe przekroczy ustalony próg dochodowy, nie otrzyma prawa do mieszkania socjalnego.
Mieszkanie socjalne dla samotnej matki
Samotna matka w trudnej sytuacji materialnej może ubiegać się o mieszkanie socjalne. Zostanie ono przyznane, jeżeli nie przekroczy kryterium dochodowego ustalonego przez gminę.
Jak dostać mieszkanie socjalne?
Aby zyskać prawo do mieszkania socjalnego, należy złożyć do urzędu miasta lub gminy odpowiednio wypełniony wniosek. Zawiera on następujące informacje:
- miejscowość i data złożenia,
- dane wnioskującego:
- imię,
- nazwisko,
- PESEL,
- data urodzenia,
- adres,
- telefon,
- imiona, nazwiska i daty urodzenia członków rodziny wnioskującego,
- uzasadnienie wnioskowania o mieszkanie socjalne.
Wniosek o mieszkanie socjalne
Wzoru wniosku należy szukać na stronie www urzędu miasta lub gminy, w którym wnioskujący będzie starał się o mieszkanie socjalne.
Wymagane dokumenty
Do wniosku o przyznanie mieszkania socjalnego należy dołączyć:
- wyrok Sądu o eksmisję z zajmowanego lokalu mieszkalnego z przyznanym prawem najmu socjalnego lokalu - w przypadku eksmisji,
- deklarację o wysokości dochodów z ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku,
- oświadczenie o stanie majątkowym,
- oświadczenie o braku tytułu prawnego do lokalu w tej samej lub pobliskiej miejscowości,
- zaświadczenie z Urzędu Pracy o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna - jeśli dotyczy,
- zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej o wysokości przyznanych świadczeń z ostatnich 3 miesięcy - jeśli dotyczy,
- umowa najmu - jeżeli wnioskodawca wynajmuje mieszkanie,
- decyzja o przydziale dotychczas zajmowanego lokalu.
Przed złożeniem wniosku warto skontaktować się z urzędem miasta, aby dowiedzieć się, jakie dokumenty należy do niego dołączyć.
Gdzie złożyć wniosek o mieszkanie socjalne?
Wniosek o mieszkanie socjalne należy złożyć w urzędzie miasta lub gminy, w której wnioskujący chce otrzymać lokal - wyszukiwarka.
Ile kosztuje złożenie wniosku o mieszkanie socjalne?
Złożenie wniosku o mieszkanie socjalne jest bezpłatne.
Ile czeka się na rozpatrzenie wniosku?
Rozpatrzenie wniosku o przyznanie mieszkania socjalnego trwa zazwyczaj do 60 dni.
Ile czeka się na przyznanie mieszkania socjalnego po eksmisji?
Czas oczekiwania na przyznanie lokalu socjalnego zależy od zasobów mieszkaniowych danej miejscowości. Okres ten może trwać od kilku miesięcy do nawet 3 lat. W dużych miastach czas może wydłużyć się nawet do 7-10 lat.
Czy można wykupić mieszkanie socjalne?
Mieszkania socjalnego nie można wykupić na własność. Stanowią one zasób tymczasowy, najmowany na czas określony.
Zamiana mieszkania socjalnego - czy jest możliwa?
Zamiana mieszkania socjalnego na inne socjalne jest możliwa wyłącznie za zgodą gminy. Konieczne jest złożenie wniosku z oświadczenie o stanie majątkowym i zaświadczeniem o niezaleganiu z opłatami. Wniosek musi mieć uzasadnienie - najczęściej jest nim np. konieczność zmiany metrażu na większy/mniejszy, względy zdrowotne lub rodzinne.
Kogo można zameldować w mieszkaniu socjalnym?
W mieszkaniu socjalnym można zameldować osoby najbliższe dla wnioskującego np. współmałżonka i dzieci, o ile urząd wyrazi na to zgodę. Zameldowanie dodatkowych osób bez zgody gminy może zakończyć się wypowiedzeniem umowy najmu mieszkania socjalnego.
Kiedy można stracić prawo do mieszkania socjalnego?
Prawo do mieszkania socjalnego można stracić przez:
- zaległości w opłacaniu czynszu,
- rażące naruszenia porządku domowego,
- podnajmowanie lokalu,
- nabycie prawa do innego mieszkania,
- znaczną poprawę sytuacji materialnej,
- długotrwałą nieobecność, trwającą więcej niż rok.
