Wniosek o legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę

Aktualizacja: 7 czerwca 2021


Legalizacji obiektu budowlanego można dokonać w sytuacji, gdy został on wybudowany (lub trwa jego budowa) bez pozwolenia udzielanego wcześniej przez urząd. Aby doszło do legalizacji, należy złożyć odpowiedni wniosek. 

Kiedy można dokonać legalizacji obiektu budowlanego?

Budynek wybudowany lub budowany bez stosownego pozwolenia może zostać zalegalizowany przez odpowiedni organ, jeżeli spełnia poniższe kryteria:

  • Jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
  • Nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem

Pamiętaj! Prowadzenie prac budowlanych bez decyzji o pozwolenie na budowę jest przestępstwem, za które grozi grzywna, kara ograniczenia lub pozbawienia wolności do dwóch lat. Legalizacja wybudowanego obiektu lub jego rozbiórka nie zwalniają nas od odpowiedzialności karnej.

Legalizacja z urzędu

Zdarza się, że organ sam podejmuje inicjatywę legalizacji obiektu budowlanego. Działania nadzoru budowlanego wynikają z:

  • Własnych ustaleń
  • Złożenia przez zainteresowanego wniosku o legalizację
  • Powiadomienia złożonego przez osoby postronne lub inne organy o dokonaniu samowoli budowlanej.

Kiedy złożyć wniosek o legalizację obiektu budowlanego?

Wniosek w tej sprawie można złożyć w dowolnym momencie, o ile urząd nie prowadzi już w tej sprawie postępowania. Jeżeli ubiegły nas osoby postronne, dokumenty trzeba złożyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. W przypadku złożenia zażalenia na decyzję urzędu o wstrzymaniu budowy, termin 30 dni na złożenie wniosku biegnie od dnia, w którym postanowienie stało się ostateczne.

Uwaga! Jeśli mimo otrzymania postanowienia o wstrzymaniu budowy prace będą kontynuowane, może to grozić wydaniem decyzji o rozbiórce. 

Gdzie i jak złożyć wniosek?

Wniosek w tej sprawie można złożyć na 3 sposoby:

  • Osobiście, w odpowiedniej instytucji
  • Listownie,
  • Przez Internet, za pośrednictwem platformy biznes.gov.pl

Dokumenty należy złożyć w:

  • Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego – jeśli pozwolenie na budowę wydaje w pierwszej instancji starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu
  • Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego – jeśli pozwolenie na budowę wydaje wojewoda

Ile wynosi opłata za legalizację?

Opłata legalizacyjna jest ustalana indywidualnie przez organ nadzoru budowlanego. Należy ją uregulować w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty. 

Wysokość opłaty to 50-krotność iloczynu stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. 

Opłaty można dokonać w kasie lub na konto właściwego urzędu wojewódzkiego.

Czy da się uniknąć opłaty? Urząd nie wyznaczy jej tylko w sytuacji, gdy wyda decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

Uwaga! Jeżeli uważasz, że opłata wyznaczona przez organ jest za wysoka, masz prawo złożyć zażalenie. Istnieje również możliwość złożenia wniosku o jej odroczenie, rozłożenie na raty lub jej umorzenie – w całości bądź w części. Należy to zrobić w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną.

W przypadku skorzystania z pełnomocnictwa, konieczne jest dokonanie dodatkowej opłaty w wysokości 17 złotych. Opłaty można dokonać przelewem na konto urzędu miasta lub gminy, do którego składano pełnomocnictwo.


Wniosek o legalizację obiektu budowlanego

Wymagane dokumenty

W celu legalizacji obiektu budowlanego, należy złożyć w inspektoracie nadzoru budowlanego następujące dokumenty:

W późniejszym terminie, po złożeniu wniosku, urząd poprosi o przedłożenie dokumentów legalizacyjnych:

  • Zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – wydawane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta
  • Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
  • Projekt budowlany
  • Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane 
  • Zaświadczenie izby samorządu zawodowego o wpisaniu autora projektu na listę jej członków
  • Postanowienie o uzgodnieniu z odpowiednim starostą kwestii linii zabudowy, elewacji, przebiegu dróg i uzbrojenia technicznego – w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów znajdujących się na terenach zamkniętych

Dokumenty legalizacyjne należy dostarczyć do kancelarii lub biura podawczego organu nadzoru budowlanego w terminie 60 dni od wydania przez urząd postanowienia o przedłożeniu dokumentów.

Proces legalizacji obiektu

  1. Złożenie wniosku w odpowiednim terminie 
  2. Ocena nadzoru budowlanego:
    • weryfikacja wniosku, 
    • dokonanie oględzin obiektu budowlanego i sprawdzenie jego stanu prawnego
    • ustalenie stron postępowania administracyjnego
    • dokonanie oceny obiektu pod względem zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym. 
    • Wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót lub nakaz rozbiórki (jeżeli obiekt nie został wzniesiony zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bądź nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu techniczno-budowlanego zgodnego z prawem)
  3. Złożenie dokumentów legalizacyjnych
  4. Weryfikacja złożonych dokumentów: 
    • Sprawdzenie ich kompletności
    • Sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy
  5. Dokonanie opłaty legalizacyjnej
  6. Wydanie decyzji przez nadzór budowlany:
    • Zatwierdzenie projektu budowlanego
    • Zezwolenie na wznowienie budowy (jeśli nie została zakończona)
    • Decyzja o nakazie rozbiórki przez:
      • Niezłożenie wniosku w terminie
      • Wycofanie wniosku
      • Nieprzedłożenie w terminie dokumentów legalizacyjnych
      • Niewykonanie postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w wyznaczonym terminie
      • Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w terminie
      • Kontynuowanie budowy pomimo postanowienia o jej wstrzymaniu

Ile czeka się na legalizację obiektu budowlanego?

Nie wyznaczono żadnego terminu, w obrębie którego organ ma przeprowadzić postępowanie. Niekiedy stosuje się on do przepisów, według których sprawa ma być rozpatrywana bez zbędnej zwłoki. W przypadku postępowania wyjaśniającego, termin ten wydłuża się do miesiąca, a gdy jest szczególnie skomplikowane – nawet do dwóch. 

Czy można się odwołać od decyzji organu?

Tak, odwołanie się jest możliwe w przypadku wydania przez organ:

  • Decyzji o nakazie rozbiórki
  • Decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego
  • Decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.

Odwołanie należy złożyć w terminie 14 dni od dnia dostarczenia decyzji do organu, który ją wydał.


Gdzie można złożyć wniosek o legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę w Twojej miejscowości?

Nie widzisz swojej miejscowości? Sprawdź pełną listę i wybierz miejscowość odpowiednią dla siebie

Wyślij przez internet wniosek o legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę

Biznes.gov.pl
Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy.

Pobierz dokumenty - legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę