Legalizacja samowoli budowlanej - wniosek DOC 2022

Weryfikacja: 14 lipca 2022

Legalizacja samowoli budowlanej

Legalizacji obiektu budowlanego można dokonać w sytuacji, gdy został on wybudowany (lub trwa jego budowa) bez pozwolenia na budowę udzielonego wcześniej przez urząd. Aby doszło do legalizacji, należy złożyć odpowiedni wniosek.

Kiedy można dokonać legalizacji obiektu budowlanego?

Budynek wybudowany lub budowany bez stosownego pozwolenia może zostać zalegalizowany przez odpowiedni organ, jeżeli spełnia poniższe kryteria:

  • jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
  • nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Pamiętaj! Prowadzenie prac budowlanych bez decyzji o pozwolenie na budowę jest przestępstwem, za które grozi grzywna, kara ograniczenia lub pozbawienia wolności do dwóch lat. Legalizacja wybudowanego obiektu lub jego rozbiórka nie zwalniają od odpowiedzialności karnej.

Legalizacja z urzędu

Zdarza się, że organ sam podejmuje inicjatywę legalizacji obiektu budowlanego. Działania nadzoru budowlanego wynikają z:

  • własnych ustaleń,
  • złożenia przez zainteresowanego wniosku o legalizację,
  • powiadomienia złożonego przez osoby postronne lub inne organy o dokonaniu samowoli budowlanej,

Kiedy złożyć wniosek o legalizację samowoli budowlanej?

Wniosek w tej sprawie można złożyć w dowolnym momencie, o ile urząd nie prowadzi już w tej sprawie postępowania. Jeżeli samowolę budowlaną zgłosiły osoby postronne, dokumenty trzeba złożyć w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy. W przypadku złożenia zażalenia na decyzję urzędu o wstrzymaniu budowy, termin 30 dni na złożenie wniosku liczy się od dnia, w którym postanowienie stało się ostateczne.

Uwaga! Jeśli mimo otrzymania postanowienia o wstrzymaniu budowy prace będą kontynuowane, może to grozić wydaniem decyzji o rozbiórce. 

Ile wynosi opłata za legalizację obiektu budowlanego?

Ile wynosi opłata za legalizację?

Opłata legalizacyjna jest ustalana indywidualnie przez organ nadzoru budowlanego. Należy ją uregulować w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty. 

Wysokość opłaty to 50-krotność iloczynu stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. 

Opłaty można dokonać w kasie lub na konto właściwego urzędu wojewódzkiego.

Czy da się uniknąć opłaty? Urząd nie wyznaczy jej tylko w sytuacji, gdy wyda decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

Uwaga! Jeżeli wnioskujący stwierdzi, że opłata wyznaczona przez organ jest za wysoka, ma prawo złożyć zażalenie. Istnieje również możliwość złożenia wniosku o jej odroczenie, rozłożenie na raty lub umorzenie – w całości bądź w części. Należy to zrobić w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną.

W przypadku skorzystania z pełnomocnictwa konieczne jest dokonanie dodatkowej opłaty w wysokości 17 złotych (o ile pełnomocnikiem została osoba spoza najbliższej rodziny wnioskującego). Można ją uiścić przelewem na konto urzędu miasta lub gminy, do którego składano pełnomocnictwo.


Wniosek o legalizację obiektu budowlanego

Wymagane dokumenty

W celu legalizacji obiektu budowlanego należy złożyć w inspektoracie nadzoru budowlanego następujące dokumenty:

W późniejszym terminie, po złożeniu wniosku, urząd poprosi o przedłożenie dokumentów legalizacyjnych:

  • zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – wydawane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta,
  • decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
  • projekt budowlany,
  • oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
  • zaświadczenie izby samorządu zawodowego o wpisaniu autora projektu na listę jej członków,
  • postanowienie o uzgodnieniu z odpowiednim starostą kwestii linii zabudowy, elewacji, przebiegu dróg i uzbrojenia technicznego – w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów znajdujących się na terenach zamkniętych.

Dokumenty legalizacyjne należy dostarczyć do kancelarii lub biura podawczego organu nadzoru budowlanego w terminie 60 dni od wydania przez urząd postanowienia o przedłożeniu dokumentów.

Gdzie złożyć wniosek o legalizację samowoli budowlanej?

Gdzie i jak złożyć wniosek o legalizację samowoli budowlanej?

Wniosek w tej sprawie można złożyć na 3 sposoby:

  • osobiście, w:
    • Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego ​​​​​​ – jeśli pozwolenie na budowę wydaje w pierwszej instancji starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu → skorzystaj z wyszukiwarki.
    • Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego – jeśli pozwolenie na budowę wydaje wojewoda,
  • listownie,​​​​​​
  • przez Internet, za pośrednictwem platformy biznes.gov.pl lub e-Budownictwo.

Proces legalizacji obiektu

  1. Złożenie wniosku w odpowiednim terminie, 
  2. Ocena nadzoru budowlanego:
    • weryfikacja wniosku, 
    • dokonanie oględzin obiektu budowlanego i sprawdzenie jego stanu prawnego,
    • ustalenie stron postępowania administracyjnego,
    • dokonanie oceny obiektu pod względem zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym, 
    • wydanie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót lub nakaz rozbiórki (jeżeli obiekt nie został wzniesiony zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bądź nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu techniczno-budowlanego zgodnego z prawem),
  3. Złożenie dokumentów legalizacyjnych,
  4. Weryfikacja złożonych dokumentów: 
    • sprawdzenie ich kompletności,
    • sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy,
  5. Dokonanie opłaty legalizacyjnej,
  6. Wydanie decyzji przez nadzór budowlany:
    • zatwierdzenie projektu budowlanego,
    • zezwolenie na wznowienie budowy (jeśli nie została zakończona),
    • decyzja o nakazie rozbiórki przez:
      • niezłożenie wniosku w terminie,
      • wycofanie wniosku,
      • nieprzedłożenie w terminie dokumentów legalizacyjnych,
      • niewykonanie postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w wyznaczonym terminie,
      • nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej w terminie,
      • kontynuowanie budowy pomimo postanowienia o jej wstrzymaniu.

Ile czeka się na legalizację obiektu budowlanego?

Nie wyznaczono żadnego terminu, w obrębie którego organ ma przeprowadzić postępowanie. Niekiedy stosuje się on do przepisów, według których sprawa ma być rozpatrywana bez zbędnej zwłoki. W przypadku postępowania wyjaśniającego termin ten wydłuża się do miesiąca, a gdy jest ono szczególnie skomplikowane – nawet do dwóch. 

Czy można się odwołać od decyzji organu?

Tak, odwołanie się jest możliwe w przypadku wydania przez organ:

  • decyzji o nakazie rozbiórki,
  • decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego,
  • decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.

Odwołanie należy złożyć w terminie 14 dni od dnia dostarczenia decyzji do organu, który ją wydał.

Uproszczona legalizacja samowoli budowlanej

Uproszczona legalizacja samowoli budowlanej

Ta procedura występuje wyłącznie w momencie, gdy od budowy nieruchomości bez pozwolenia na budowę minęło co najmniej 20 lat. Postępowanie uproszczone jest wszczynane z urzędu – oznacza to, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego nie musi składać żadnego wniosku, ale może wystąpić do organu nadzoru budowlanego z żądaniem rozpoczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Uwaga! Jeżeli właściciel samodzielnie zgłosi samowolę budowlaną, może zostać zwolniony z opłaty legalizacyjnej.

Wymagane dokumenty

W ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego właściciel samowoli budowlanej musi, w terminie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia postanowienia, dostarczyć następujące dokumenty:

  • oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane;
  • geodezyjną inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, wykonywaną przez geodetę;
  • ekspertyzę techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującą, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Kiedy organ wydaje decyzję o nakazie rozbiórki?

Nie zawsze uproszczone postępowanie legalizacyjne kończy się legalizacją samowoli budowlanej. Zdarza się, że organ wydaje nakaz jej rozbiórki. Kiedy tak się dzieje?

  • gdy dokumenty legalizacyjne nie zostaną przedłożone lub uzupełnione w wyznaczonym terminie,
  • gdy z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości

Dokument do pobrania - wzór DOCX 2022