Wniosek o ubezwłasnowolnienie - wzór PDF 2022

Weryfikacja: 8 marca 2022

Procedura ubezwłasnowolnienia jest bardzo kontrowersyjna, lecz czasem konieczna dla dobra osoby ubezwłasnowalnianej. Na czym właściwie polega ubezwłasnowolnienie i jakie wyróżniamy jego rodzaje? Jak przebiega cały proces? Zapoznaj się z poniższym poradnikiem.

Ubezwłasnowolnienie - co to takiego?

Procedura ta polega na pozbawieniu osoby fizycznej zdolności do czynności prawnych. Najczęściej ubezwłasnowolniane są osoby z chorobami psychicznymi lub niedorozwojem umysłowym. Ubezwłasnowolnienie dzielimy na częściowe i całkowite.

Ubezwłasnowolnienie częściowe

Ten rodzaj ubezwłasnowolnienia polega na częściowym pozbawieniu osoby pełnoletniej zdolności do czynności prawnych. Można zostać częściowo ubezwłasnowolnionym z powodu uzależnienia (narkomania, alkoholizm), choroby lub zaburzenia psychicznego a także niedorozwoju. Stan osoby ubezwłasnowolnionej nie pozwala na całkowite ograniczenie jej zdolności prawnej, jednak nadal wymaga ona pomocy w funkcjonowaniu w społeczeństwie. Znajduje się zatem pod opieką kuratora.

Ubezwłasnowolnienie całkowite

O ubezwłasnowolnienie całkowite można starać się już po ukończeniu 13. roku życia. Orzeka się o nim w sytuacji, gdy zaburzenia psychiczne, uzależnienia, choroby lub upośledzenia nie pozwalają osobie świadomie kierować swym postępowaniem. Wobec osób całkowicie ubezwłasnowolnionych zostaje ustanowiona opieka, chyba że pozostają one jeszcze pod władzą rodzicielską.

Skutki ubezwłasnowolnienia

Ubezwłasnowolnienie niesie ze sobą wiele skutków, z którymi trzeba się liczyć, zanim podejmie się decyzje o złożeniu w tej sprawie wniosku do sądu.

Skutkiem ubezwłasnowolnienia częściowego jest ograniczenie zdolności do czynności prawnych → osoba ubezwłasnowolniona częściowo może dokonywać czynności prawnych, przez które zaciąga zobowiązania lub rozporządza swoimi prawami lecz tylko za zgodą kuratora. Taka osoba musi również uzyskać zgodę sądu na zawarcie małżeństwa - w przypadku posiadania chorób psychicznych lub niedorozwoju umysłowego nie jest ona wydawana.

Ubezwłasnowolnienie całkowite niesie ze sobą dużo poważniejsze konsekwencje. Takie osoby zupełnie tracą zdolność do czynności prawnych - oznacza to, że nie mogą np. zawierać umów, w ich imieniu występuje opiekun lub rodzic. Ubezwłasnowolnienie całkowite uniemożliwia również zawarcie związku małżeńskiego. 

Wady i zalety ubezwłasnowolnienia

Ubezwłasnowolnienie ma swoje dobre i złe strony. Jego niezaprzeczalnym plusem jest możliwość ochronienia osoby chorej bądź uzależnionej przed dokonywaniem złych wyborów w sferze majątkowej, bądź osobistej. Ubezwłasnowolnienie może uchronić takie osoby przed zostaniem oszukanym bądź wykorzystanym.

Rzecz jasna to rozwiązanie ma również swoje minusy. Ubezwłasnowolnienie może obniżać chęć jednostki do samorozwoju przez odebranie jej zdolności do czynności prawnych. Często również osoby ubezwłasnowolnione spychane są na margines społeczny właśnie przez pozbawienie możliwości podjęcia działań. 

W jaki sposób kogoś ubezwłasnowolnić?

W przypadku konieczności ubezwłasnowolnienia bliskiej osoby, należy złożyć wniosek w tej sprawie do sądu, który będzie początkiem postępowania o ubezwłasnowolnienie. Decyzja o ubezwłasnowolnieniu zapada podczas rozprawy sądowej. 

Szybkie ubezwłasnowolnienie - czy jest możliwe?

Ubezwłasnowolnienie jest jedną z najdłużej trwających spraw rozstrzyganych przez sądy cywilne. Czy da się przyspieszyć takie postępowanie? Nie ma takiej możliwości. Ubezwłasnowolnienie wiąże się z odebraniem zdolności do czynności prawnych, dlatego postępowanie w tej sprawie musi zostać dokładnie przeprowadzone. Jedynym sposobem aby usprawnić przebieg sprawy, jest dobre przygotowanie np. Dokumentów.

Co zamiast ubezwłasnowolnienia?

Na ten moment w polskim prawie nie ma alternatywy dla ubezwłasnowolnienia. Wiele organizacji społecznych walczy o wprowadzenie nowych, łagodniejszych rozwiązań prawnych, które będą mniej ostateczne niż ubezwłasnowolnienie.


Wniosek o ubezwłasnowolnienie

Wzór wniosku o ubezwłasnowolnienie
 

Wymagane dokumenty

Aby rozpocząć postępowanie w sprawie ubezwłasnowolnienia, należy przygotować, a następnie złożyć następujące dokumenty:

  • dwa odpisy wniosku o ubezwłasnowolnienie,
  • odpis skrócony aktu małżeństwa - jeśli osoba, która ma być ubezwłasnowolniona jest w związku małżeńskim albo po rozwodzie,
  • odpis skrócony aktu zgonu współmałżonka - jeśli osoba, która ma być ubezwłasnowolniona jest wdową/wdowcem,
  • odpis zupełny aktu urodzenia - jeśli osoba, która ma być ubezwłasnowolniona jest stanu wolnego,
  • zaświadczenie o stanie zdrowia osoby, która ma być ubezwłasnowolniona,
  • zaświadczenie z poradni przeciwalkoholowej bądź zaświadczenie z poradni leczenia uzależnień - jeżeli ubezwłasnowolnienie ma nastąpić z powodu zaburzeń psychicznych, spowodowanych pijaństwem lub narkomanią,
  • inna dokumentacja medyczna.

Co powinien zawierać wniosek o ubezwłasnowolnienie?

We wniosku składanym do sądu wraz z innymi dokumentami nie powinno zabraknąć takich danych jak:

  • imię, nazwisko, adres oraz PESEL wnioskującego oraz osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona,
  • imię, nazwisko oraz adres współmałżonka osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona - jeżeli jest w związku małżeńskim,
  • stopień pokrewieństwa pomiędzy wnioskującym a potencjalnym ubezwłasnowolnionym,
  • zakres ubezwłasnowolnienia (całkowite czy częściowe),
  • uzasadnienie wniosku (podanie przyczyn ubezwłasnowolnienia),
  • czy stan zdrowia uczestnika postępowania pozwala mu na stawienie się w sądzie w celu wysłuchania.

Kto może złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie?

Wnioskującym w sprawie ubezwłasnowolnienia może być:

  • małżonek osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona,
  • krewny w linii prostej osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona (np. matka, ojciec, dzieci),
  • rodzeństwo osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona,
  • przedstawiciel ustawowy osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona,
  • prokurator.

Gdzie pobrać wniosek o ubezwłasnowolnienie?

Niestety nie ma gotowego formularza wniosku o ubezwłasnowolnienie, należy go sporządzić samodzielnie. Dla ułatwienia przygotowaliśmy własne wzory w dwóch formatach: PDF oraz DOC.

Gdzie i kiedy złożyć wniosek?

Dokumenty w tej sprawie przyjmują sądy okręgowe właściwe dla miejsca zamieszkania osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona. Termin złożenia wniosku zależy wyłącznie od wnioskującego.

Ile to kosztuje?

Opłata od wniosku jest stała i wynosi 100 złotych. Można ją uiścić w kasie sądu lub przelewem na rachunek bankowy instytucji.

Jak długo sąd rozpatruje wniosek o ubezwłasnowolnienie?

Średni czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosku to około 3-4 miesiące.


Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - ubezwłasnowolnienie w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości

Dokumenty do pobrania - wzory wniosków i druków (PDF, DOC) dot. sprawy - ubezwłasnowolnienie