Renta rodzinna po mężu lub ojcu 2022

Weryfikacja: 14 czerwca 2022

Renta rodzinna

Po śmierci krewnego, członkowie jego rodziny mogą starać się o przyznanie renty rodzinnej. Jakie kryteria trzeba spełniać, aby otrzymać świadczenie? Ile wynosi renta rodzinna? Czy prawo do jej otrzymywania może zostać zawieszone? Na te i na inne pytania odpowiadamy w poniższym poradniku!

Kto może starać się o rentę rodzinną z ZUS i KRUS?

Prawo do świadczenia może zostać przyznane członkom rodziny zmarłego, który w chwili śmierci:

  • miał ustalone prawo do emerytury lub emerytury rolniczej albo spełniał warunki do jej uzyskania,
  • miał ustalone prawo do emerytury pomostowej;
  • miał ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rolniczej albo spełniał warunki do jej uzyskania;
  • pobierał zasiłek przedemerytalny;
  • pobierał świadczenie przedemerytalne;
  • pobierał nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Do członków rodziny uprawnionych do starania się o świadczenie należą:

Kto może starać się o rentę rodzinną?

  • dzieci (własne, drugiego małżonka lub przysposobione):
    • do ukończenia 16 lat;
    • do ukończenia 25 lat  - jeżeli dziecko się uczy (jeżeli ukończyło 25 lat na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty przedłużone zostaje do zakończenia tego roku studiów);
    • bez względu na wiek - jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 lat  lub w przypadku kontynuowania nauki w szkole - przed ukończeniem 25 lat.
  • wnuki i rodzeństwo – przyjęte co najmniej na rok przed śmiercią na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności,
  • inne dzieci – przyjęte co najmniej na rok przed śmiercią na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności, z wyjątkiem dzieci, które były wychowywane i utrzymywane w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka,
  • małżonek (wdowa lub wdowiec), który do dnia śmierci pozostawał w małżeństwie, jeżeli:
    • w chwili śmierci małżonka miał skończone 50 lat lub był niezdolny do pracy albo
    • wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku, które nie ukończyło 16 lat, a jeśli się uczy – 18 lat;
    • sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej;
    • ukończył 50 lat lub stał się niezdolny do pracy już po śmierci współmałżonka, lecz nie później niż 5 lat od jego śmierci albo od zaprzestania wychowywania dzieci,
  • wdowa lub wdowiec, który nie spełnia powyższych warunków i nie posiada źródła utrzymania,
  • małżonka lub małżonek rozwiedziony albo wdowa lub wdowiec, którzy w chwili śmierci współmałżonka nie pozostawali z nim we wspólności małżeńskiej - jeżeli  mieli w dniu śmierci współmałżonka prawo do alimentów z jego strony ustalone przez wyrok lub ugodą sądową,
  • małżonka rozwiedziona lub pozostająca w separacji - jeżeli udowodni, że bezpośrednio przed śmiercią współmałżonka otrzymywała od niego alimenty na podstawie porozumienia między rozwiedzionymi/separowanymi (nie dotyczy mężczyzn!),
  • rodzice, jeżeli:

Ile wynosi renta rodzinna?

Ile wynosi renta rodzinna dla dziecka, wdowy?

Wysokość renty rodzinnej zależy od wysokości świadczenia, które przysługiwało zmarłemu. Rodzina może otrzymać rentę w wysokości:

  • 85% świadczenia zmarłego, ze zwiększeniem o:
    • 50% nadwyżki ponad kwotę emerytury podstawowej, jaka przysługiwała zmarłemu w chwili śmierci gdy renta będzie wypłacana przez KRUS, albo
    • 50% części składkowej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, która przysługiwała lub przysługiwałaby zmarłemu w chwili śmierci gdy renta będzie wypłacana przez KRUS

    – jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest jedna osoba,

  • 90% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są dwie osoby;
  • 95% świadczenia zmarłego – jeżeli do renty rodzinnej uprawnione są trzy osoby lub więcej.

Uwaga! Gdy śmierć nastąpiła w wyniku wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, rentę rodzinną z KRUS zwiększa się dodatkowo o 10%.

Wysokość renty nie może być niższa niż wartość najniższej renty rodzinnej (w 2022 roku to 1338,44 zł). Jeżeli obliczona renta będzie niższa niż jej najniższa dopuszczana wysokość, wówczas zostanie podniesiona do poziomu najniższej renty rodzinnej. 

Wszyscy uprawnieni do renty rodzinnej otrzymają ją w formie jednego świadczenia, które w razie konieczności jest dzielone przez ZUS i KRUS pomiędzy świadczeniobiorców.

Renta rodzinna podlega podziałowi między uprawnionych, jeżeli:

  • do renty rodzinnej uprawnione są osoby małoletnie, nad którymi opiekę sprawują różne osoby,
  • pełnoletni członek rodziny zażąda podziału renty rodzinnej,
  • zachodzą inne okoliczności uzasadniające podział renty rodzinnej.

Zawieszone prawo do renty rodzinnej

Czy prawo do renty rodzinnej z ZUS lub KRUS może zostać zawieszone?

Renta rodzinna z ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zawiesić prawo do pobierania renty rodzinnej, jeżeli przychód uprawnionego do jej otrzymywania przekracza 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (4364,70 zł). Zaś jeżeli dochód przekroczy 70%, wówczas świadczenie zostanie zmniejszone o wysokość nadwyżki, nie większą niż kwota maksymalnego zmniejszenia (588,19 zł).

Renta rodzinna z KRUS

Jeżeli osoba pełnoletnia, uprawniona do renty rodzinnej, prowadzi działalność rolniczą, wypłata  świadczenia zostaje zawieszona. Ponadto osoba, urodzona po dniu 31 grudnia 1948 r., uprawniona do renty rodzinnej traci do niej prawo, gdy uzyska prawo do emerytury pracowniczej. Jednak jeżeli złoży oświadczenie, iż wybiera rentę rodzinną, zanim wystąpi z wnioskiem o emeryturę pracowniczą, może nadal pobierać to świadczenie.

Jak długo przysługuje renta rodzinna wdowie?

Jak długo przysługuje renta rodzinna wdowie?

Wdowom, które ukończyły 50 lat, renta rodzinna przysługuje dożywotnio. W przypadku wdów, które nie spełniają wymienionych wcześniej warunków, renta będzie wypłacana przez rok od śmierci współmałżonka lub przez okres uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu kwalifikującym do wykonywania pracy zarobkowej, ale nie dłużej niż przez 2 lata od śmierci współmałżonka.

Czy można zrezygnować z renty rodzinnej?

Osoba uprawniona do pobierania świadczenia może w każdym momencie złożyć wniosek o wykluczenie z grona osób mających prawo do renty rodzinnej. Po wykluczeniu uprawniony może ponownie starać się o prawo do renty rodzinnej.

14. Emerytura a renta rodzinna

„Czternasta emerytura” przysługuje osobom, które w dniu 31 października 2021 r. mają prawo do jednego ze świadczeń:

  • emerytury rolniczej,
  • renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,
  • renty rodzinnej,
  • okresowej emerytury rolniczej,
  • rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Renta rodzinna a praca

Renta rodzinna a praca

Osoby pobierające rentę rodzinną mogą jednocześnie wykonywać pracę zarobkową. Kluczowe jest, aby osiągane wynagrodzenie nie przekraczało 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ponieważ wówczas prawo do świadczenia zostanie zawieszone. W przypadku renty rodzinnej z KRUS zawieszeniu ulega część uzupełniająca rolniczego świadczenia emerytalno-rentowego.


Wniosek o rentę rodzinną 

Wymagane dokumenty

W przypadku starania się o rentę rodzinną z ZUS osoby uprawnione muszą zgromadzić, a następnie złożyć następujące dokumenty:

  • wniosek o przyznanie prawa do renty rodzinnej,
  • dokument potwierdzający tożsamość - dowód osobisty, paszport,
  • akt zgonu osoby, po której ma być przyznana renta - jeśli nie został złożony w ZUS podczas starania się o zasiłek pogrzebowy,
  • dokument potwierdzający stopień pokrewieństwa (powinowactwa) ze zmarłym np. akt małżeństwa, akt urodzenia, dokument potwierdzający przysposobienie,
  • zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie  oraz inne dokumenty potwierdzające stan zdrowia - jeżeli przyznanie świadczenia dla dziecka, wdowy lub wdowca uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy,
  • dokumenty potwierdzające przebyte okresy pracy i wysokości wynagrodzeń zmarłego - jeśli osoba zmarła nie pobierała świadczeń z ZUS,
  • inne wymagane dokumenty w zależności od stanu faktycznego np.: zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły/ uczelni, oświadczenie rodzica i dowody potwierdzające fakt przyczyniania się zmarłego bezpośrednio przed śmiercią do jego utrzymania, dokumentację wypadkową albo decyzję Państwowej Inspekcji Sanitarnej o stwierdzeniu choroby zawodowej u zmarłego,
  • pełnomocnictwo - jeżeli wnioskujący z niego skorzysta.

Jeżeli wnioskujący stara się o przyznanie renty rodzinnej z KRUS, musi przedstawić w urzędzie:

  • wniosek o przyznanie prawa do renty rodzinnej,
  • dokument stwierdzający datę urodzenia wnioskodawcy np. dowód tożsamości, akt urodzenia,
  • dokument stwierdzający datę urodzenia i datę zgonu ubezpieczonego np. akt urodzenia, akt zgonu,
  • dokument potwierdzający stopień pokrewieństwa (powinowactwa) ze zmarłym ubezpieczonym,
  • odpis skrócony aktu małżeństwa - jeżeli o rentę ubiega się wdowa/wdowiec albo małżonka/małżonek pozostający w separacji lub rozwiedziony,
  • zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka albo wdowy/wdowca, wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie - jeżeli przyznanie renty uzależnione jest od ustalenia niezdolności do pracy,
  • zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły - jeżeli dziecko ukończyło 16 lat (dokument ten powinien zawierać datę prognozowanego ukończenia nauki),
  • dokument o ustaleniu prawa do alimentów na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, jeżeli o rentę ubiega się:
    • wdowa/wdowiec, który nie pozostawał ze zmarłym we wspólności małżeńskiej lub jeśli została orzeczona separacja,
    • małżonek rozwiedziony,
  • wniosek o emeryturę lub rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy - jeżeli zmarły nie miał ustalonego prawa do świadczenia.

Gdzie złożyć dokumenty o rentę rodzinną?

Gdzie złożyć dokumenty?

Starając się o rentę rodzinną z  ZUS lub KRUS, dokumenty można złożyć na 2 sposoby:

Ile kosztuje złożenie wniosku o rentę rodzinną dla wdowy?

Cała procedura jest bezpłatna.

Ile czeka się na rozpatrzenie wniosku?

Wnioskujący powinien otrzymać odpowiedź organu nie później niż do 30 dni od złożenia dokumentów.


Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - renta rodzinna w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości