Apostazja - Co to i jak jej dokonać?

Apostazja

Jeżeli nie chcemy dłużej być częścią Kościoła, w każdym momencie możemy zdecydować się na akt apostazji. Co to takiego? Jak dokonać apostazji? Czy po jej dokonaniu można powrócić do Kościoła katolickiego? Zapoznaj się z poniższym poradnikiem.

Co to jest apostazja?

Terminem apostazja określa się publiczne, świadome i dobrowolne wyrzeczenie się kontaktu z Kościołem. Oznacza zerwanie więzi z instytucją religijną, do której dotychczas się należało. Najczęściej termin ten jest kojarzony z odejściem od kościoła katolickiego, gdyż w ostatnich latach najwięcej apostazji dokonują wyznawcy właśnie tej wiary.

Każdy należący do Kościoła ma możliwość dokonania apostazji - gwarantują to Karta Praw Podstawowych, traktat lizboński oraz Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych.

Jak dokonać apostazji - wystąpienia z kościoła katolickiego?

Aby dokonać apostazji, trzeba spełniać dwa podstawowe warunki:

  • mieć ukończone 18 lat,
  • mieć pełną zdolność do czynności prawnych.

Jeżeli spełniamy oba warunki, nic nie stoi na przeszkodzie do rozpoczęcia procesu apostazji.


Pełna procedura apostazji

Proces apostazji składa się z kilku kroków:

  1. Przygotowanie 3 egzemplarzy oświadczenia woli - jeden dla siebie, drugi dla parafii, trzeci dla kurii oraz zdobycie odpisu aktu chrztu (jeżeli sakrament przyjmowano w innej parafii);
  2. Dostarczenie dokumentów w formie papierowej do proboszcza parafii, do której należymy. Trzeba to zrobić osobiście! 
  3. Proboszcz przystępuje do weryfikacji dokumentów pod kątem formalnym.
  4. Rozmowa z proboszczem;
  5. Podpisanie oświadczenia w obecności proboszcza;
  6. Odnotowanie informacji o odejściu z Kościoła katolickiego w świadectwie chrztu apostaty → to jedyne potwierdzenie jej dokonania. 

Potrzebne dokumenty

Aby dokonać apostazji, potrzebne będą następujące dokumenty:

  • oświadczenie woli (w 3 egzemplarzach), zawierające:
    • dane osobowe,
    • datę przyjęcia chrztu,
    • zapewnienie o dobrowolności apostazji oraz o znajomości konsekwencji jej dokonania,
    • wyrażenie woli odejścia z Kościoła katolickiego,
  • dowód osobisty - do wglądu,
  • odpis aktu chrztu - jeżeli sakrament przyjęto w innej parafii.

Rozmowa duszpasterska

Kluczowym elementem w procedurze apostazji jest rozmowa z proboszczem. Podczas niej duchowny upewnia się, czy decyzja o apostazji została podjęta świadomie i dobrowolnie. Będzie próbował również przekonać przyszłego apostatę do zmiany decyzji, gdyż jest to jego obowiązek. Duchowny poinformuje nas także o konsekwencjach, które niesie za sobą dokonanie apostazji.  

Ile kosztuje apostazja?

Z reguły apostazja jest bezpłatna, jednak bywa tak, że niektóre parafie proszą osoby chcące odejść od Kościoła o symboliczną ofiarę.

Jakie są konsekwencje apostazji?

Przed podjęciem decyzji o dokonaniu apostazji, warto zapoznać się z jej konsekwencjami. Na apostatę zostaje nałożona ekskomunika - wówczas traci prawo do:

  • katolickiego pogrzebu,
  • wykonywania urzędów, posług i zadań w kościele,
  • przyjmowania i udzielania sakramentów,
  • przynależności do organizacji i stowarzyszeń katolickich.

Warto pamiętać, że dokonanie apostazji nie jest równoznaczne z unieważnieniem chrztu, komunii, bierzmowania czy małżeństwa.

Czy po apostazji można zostać świadkiem lub chrzestnym?

Nie. Po dokonaniu apostazji nie ma możliwości zostania ani rodzicem chrzestnym, ani świadkiem bierzmowania czy małżeństwa.

Czy po apostazji można zawrzeć ślub kościelny?

Tak. Jest to tzw. ślub jednostronny. Wówczas jeden z narzeczonych musi należeć do Kościoła katolickiego, aby wzięcie ślubu kościelnego było możliwe. Wymaga to jednak zgody ordynariusza oraz spełnienia poniższych warunków:

  • Strona katolicka musi złożyć oświadczenie, że za wszelką cenę będzie zwalczać zagrożenia związane z utratą wiary, a także ochrzci dzieci i wychowa je zgodnie z naukami Kościoła,
  • Apostata musi znać treść przyrzeczeń strony katolickiej,
  • Przyszli małżonkowie muszą zdawać sobie sprawę z znaczenia sakramentu oraz wiążących się z jego przyjęciem obowiązków.

Czy można wrócić do kościoła katolickiego po apostazji?

Apostazja jest procesem odwracalnym - oznacza to, że po jej dokonaniu każdy ma możliwość powrotu do Kościoła. Aby to zrobić, należy ponownie złożyć na probostwie oświadczenie woli, które powinno zawierać:

  • dane osobowe,
  • datę chrztu,
  • datę dokonania apostazji,
  • powody wcześniejszego odejścia od Kościoła,
  • uzasadnienie chęci powrotu do Kościoła.

Następnie proboszcz przeprowadza rozmowę z apostatą - w jej trakcie uchyla ekskomunikę i nakłada odpowiednią pokutę. 

Podstawa prawna

Uchwała nr 20/370/2015 Konferencji Episkopatu Polski z dnia 7 października 2015 r. dotycząca wydania Dekretu Ogólnego Konferencji Episkopatu Polski w sprawie wystąpień z Kościoła oraz powrotu do wspólnoty Kościoła.


Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - apostazja w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości