Drony o określonej masie wymagają pozwolenia. O jakiej masie mowa? Jak uzyskać pozwolenie na drona i ile kosztuje uzyskanie licencji? Informacje znajdują się w poniższym poradniku.
Czym jest licencja na drona?
Licencja na drona, znana również pod nazwą certyfikatu pilota drona jest dokumentem potwierdzającym kwalifikacje i uprawnienia danej osoby do wykonywania lotów dronem.
W przeszłości konieczność uzyskania uprawnień do wykonywania lotów dronem była uzależniona od celu ich wykonywania – kluczowe znaczenie miało, czy loty miały charakter komercyjny. Użytkownicy rekreacyjni mogli latać bez obowiązku odbycia szkoleń czy uzyskiwania zezwoleń.
Obecnie kryterium celu lotu nie ma już znaczenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, operacje z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych zostały podzielone na trzy kategorie, w zależności od poziomu ryzyka:
- Kategoria otwarta – obejmuje operacje o najniższym poziomie ryzyka,
- Kategoria szczególna – dotyczy operacji o podwyższonym poziomie ryzyka,
- Kategoria certyfikowana – obejmuje operacje o najwyższym poziomie ryzyka.
Dla każdej z powyższych kategorii wymagane jest odpowiednie przygotowanie oraz uzyskanie stosownych uprawnień. Oznacza to obowiązek ukończenia odpowiedniego szkolenia oraz zdania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje operatora drona.
Kiedy wymagane jest posiadanie pozwolenia na drona?
Staranie się o licencję na drona jest konieczne, gdy masa urządzenia przekracza 250 g lub gdy masa nie przekracza 250 g, ale dron posiada kamerę umożliwiającą nagrywanie obrazu.
Jeżeli dron używany jest w celach zarobkowych, jego właściciel zobowiązany jest do posiadania pozwolenia, niezależnie od masy urządzenia.
Kiedy można latać dronem bez licencji?
O licencję nie trzeba się starać, gdy masa drona nie przekracza 250 g i gdy nie jest on wyposażony w kamerę.
Pilot drona bez licencji musi zarejestrować się przez portal drony.ulc.gov.pl a na urządzenie nakleić naklejkę z numerem operatora.
Jeżeli masa drona nie przekracza 250g, ale urządzenie posiada kamerę pozwalającą na nagrywanie obrazu, pilot musi zdobyć licencję A1/A3.
Latanie dronem bez licencji
Jeżeli właściciel drona używa go bez ważnej licencji, a powinien ją posiadać, podlega karze grzywny do 5 tys. zł, ograniczenia lub pozbawienia wolności do roku.
Rodzaje licencji na drona
Pozwolenia na drona dzieli się na 3 kategorie – otwartą, szczególną i certyfikowaną. Zezwolenia z kategorii otwartej pozwalają na wykonywanie lotów niskiego ryzyka. Licencje kategorii szczególnej oferują pilotom dużo większe możliwości wykorzystania sprzętu – mogą wykonywać loty wyższego ryzyka. Kategoria certyfikowana obejmuje operacje wysokiego ryzyka dla osób postronnych lub takie, które wiążą się z dużym ryzykiem przenoszenia materiałów niebezpiecznych.
Licencje na drona w kategorii otwartej:
- A1 - obowiązkowa dla dronów o masie od 250 gramów do 25 kilogramów, dopuszcza przelot nad osobami postronnymi – jednak nie wolno wlatywać nad zgromadzenia osób;
- A2 - odpowiednia dla dronów o masie od 500 gramów do 2 kilogramów, której posiadanie umożliwia latanie nad budynkami i dopuszcza możliwość latania w odległości 50 m od zgromadzenia osób;
- A3 - obowiązkowa dla dronów o masie od 250 gramów do 25 kilogramów, której posiadanie zakazuje wlatywania nad osoby i zgromadzenia – loty mogą odbywać się w bezpiecznej odległości co najmniej 150 metrów w poziomie od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych lub rekreacyjnych.
Licencje w kategorii szczególnej:
- STS/NSTS-01 – obejmuje loty dronami o masie mniejszej niż 4 kg z obserwatorem lub bez w zasięgu wzroku pilota. Lot musi się odbywać z zachowaniem odległości od osób postronnych i mienia do 12 m. Licencja daje możliwość latania w trybie FPV (widok z pierwszej osoby) do 500 m od pilota drona i na wysokość maksymalnie 50 m;
- STS/NSTS-02 – obejmuje loty dronami o masie mniejszej niż 25 kg i umożliwia latanie dronem na odległość zasięgu wzroku – loty mogą się odbywać tylko w kategorii MR;
- STS/NSTS-03 – obejmuje loty tylko w kat. A, dronami o masie do 25 kg, w zasięgu wzroku,
- STS/NSTS-04 – obejmuje loty kat. H dronami o masie 25 kg, w zasięgu wzroku,
- STS/NSTS-05 – obejmuje loty dronami BVLOS (poza zasięgiem wzroku pilota) o masie mniejszej niż 4 kg i umożliwia latanie dronem poza zasięgiem wzroku pilota – urządzenie może się oddalić na maksymalnie 2 km od pilota.
- STS/NSTS-06 – obejmuje loty dronami BVLOS (poza zasięgiem wzroku pilota) i VLOS (w zasięgu wzroku pilota o masie mniejszej niż 25 kg umożliwia latanie dronem w zasięgu oraz poza zasięgiem wzroku pilota) – urządzenie może się oddalić na maksymalnie 2 km od pilota,
- STS/NSTS-07 – obejmuje loty tylko w kat. A dronami o masie do 25 kg, poza zasięgiem wzroku,
- STS/NSTS-08 – obejmuje loty kat. H dronami o masie 25 kg, poza zasięgiem wzroku.
- Kat. MR – multirotor (dron) inaczej wielowirnikowiec,
- Kat. A – stałopłat (samolot),
- Kat. H – helikopter (śmigłowiec).
Kategoria certyfikowana nie dzieli się na żadne klasy, a loty w niej odbywają się dopiero po sprawdzeniu i certyfikacji BSP przez odpowiednią Agencję Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego. Do lotów w kategorii certyfikowanej wymagane są uprawnienia nie niższe niż w kategorii szczególnej.
Ile ważna jest licencja pilota drona?
Licencja na drona wydawana jest na 5 lat.
Licencja na drona
Jak uzyskać licencję w kategorii otwartej?
- kategorie A1, A3 – każda osoba chcąca latać dronem dla tej kategorii musi przejść szkolenie online oraz zaliczyć test online potwierdzający zdobycie wymaganej wiedzy, są one bezpłatne i dostępne w Systemie. Kategoria pozwala na wykonywanie lotów dronami do 25 kg w zasięgu wzroku pilota (VLOS), nie wyżej niż 120 m nad terenem.
- kategoria A2 – aby uzyskać licencję, pilot musi przejść szkolenie online, zaliczyć egzamin online, a następnie dodatkowo ukończyć szkolenie praktyczne w trybie samokształcenia i zaliczyć dodatkowy egzamin teoretyczny prowadzony przez wyznaczony podmiot.
Test online dla wszystkich 3 kategorii składa się z co najmniej 30 pytań wielokrotnego wyboru, a warunkiem zaliczenia testu jest uzyskanie 75% poprawnych odpowiedzi. Certyfikat można pobrać od razu po zdaniu testu.
Jak uzyskać licencję w kategorii szczególnej?
W przypadku chęci uzyskania zezwolenia na latanie dronem z kategorii szczególnej należy przejść kurs oferowany przez wyspecjalizowane firmy szkoleniowe wpisane na listę podmiotów szkolących Urzędu Lotnictwa Cywilnego.
O licencję z kategorii szczególnej mogą starać się osoby posiadające już licencję z kategorii otwartej.
Kto wydaje licencję na drona?
Organem udzielającym pozwoleń na używanie dronów jest Urząd Lotnictwa Cywilnego.
Ile kosztuje licencja na drona?
Kategoria otwarta
Koszty licencji w ramach kategorii otwartej prezentują się następująco:
- kurs – bezpłatny,
- egzamin A1 lub A3 – bezpłatny,
- egzamin A2 – koszt zależny od szkoły.
W przypadku kategorii A2 dodatkowy koszt stanowi egzamin organizowany przez podmiot egzaminujący posiadający określone kompetencje.
Kategoria szczególna
Z uwagi na fakt, że kursy na kategorie szczególne oferowane są przez różne firmy, a ich ceny mogą się od siebie różnić. Zazwyczaj ceny kursów zaczynają się od 1000 złotych wzwyż. Po ukończeniu kursu i zdaniu egzaminu pilot może pobrać swój certyfikat z profilu pilota na stronie drony.ulc.gov.pl.
Licencja na drona krok po kroku
- Należy wejść na stronę drony.ulc.gov.pl i dokonać rejestracji. Jeżeli pilot ma już konto, musi się zalogować.
- Po kliknięciu przycisku „Załóż konto” należy podać adres mailowy i numer telefonu. Na skrzynce mailowej zostanie wysłana wiadomość, która pozwoli aktywować konto.
- Po zalogowaniu, na stronie pojawia się formularz z danymi do wypełnienia. Należy go uzupełnić, podając imię i nazwisko, datę urodzenia oraz kod aktywacyjny przesłany z wiadomości SMS.
- Ponownie należy się zalogować, wpisując adres e-mail i hasło.
- Poprawne wypełnienie formularza skutkuje uaktywnieniem się 2 opcji: "Chcę zostać pilotem" oraz "Chcę zostać operatorem".
- Po wybraniu odpowiedniej opcji i nadaniu numeru oraz otrzymaniu potwierdzenia rejestracji operatora można zacząć szkolenia i egzaminy – kompetencje pilota lub uprawnienia operatora.
- Po ukończeniu szkolenia i zdaniu egzaminu, pilot może pobrać swoją licencję na drona w profilu pilota.
Na stronie internetowej drony.gov.pl znajdują się wszystkie potrzebne informacje na temat licencji na drona.
Ubezpieczenie OC drona
Zgodnie z ustawą Prawo Lotnicze, od 2020 roku w Polsce pilot drona jest zobowiązany do wykupienia ubezpieczenia drona, o ile masa maszyny przekracza 20 kg. Koszt ubezpieczenia OC drona waha się między 100 a 1000 zł w zależności od wybranej polisy.
Zasady latania dronem
Niezależnie od tego, czy pilot drona posiada zezwolenie, czy też nie, musi przestrzegać następujących zasad:
- urządzenie może się wznieść na maksymalnie 120 m - loty na wyższe wysokości wymagają pozwolenia Urzędu Lotnictwa Cywilnego,
- nie należy latać w strefie zakazu lotów ani w pobliżu osób,
- pilot:
- powinien mieć ukończone 16 lat;
- nie może wykonywać lotów pod wpływem substancji psychoaktywnych lub alkoholu bądź w sytuacji, gdy nie jest zdolny do latania z powodu urazu, zmęczenia, zażywanych leków, choroby lub z innych przyczyn;
- przerywa lot, jeżeli operacja stwarza zagrożenie dla innych statków powietrznych, ludzi, zwierząt, środowiska lub mienia;
- przestrzega ograniczeń operacyjnych w strefach geograficznych;
- musi mieć możliwość utrzymania kontroli nad dronem, z wyjątkiem sytuacji, gdy dochodzi do utraty połączenia lub w przypadku wykonywania operacji z użyciem drona w locie swobodnym;
- eksploatuje drona zgodnie z instrukcją producenta dostarczoną przez producenta, w tym zgodnie z wszelkimi mającymi zastosowanie ograniczeniami;
- stosuje się do opracowanych przez operatora procedur, o ile są dostępne;
- podczas wykonywania operacji w nocy zapewnia uruchomienie na dronie migającego zielonego światła.
Strefa zakazu lotów obejmuje przestrzeń m.in. nad:
- portami morskimi;
- lotniskami;
- kopalniami;
- ujęciami wody;
- wodociągami;
- oczyszczalniami ścieków;
- rurociągami paliwowymi;
- zaporami wodnymi i śluzami;
- liniami energetycznymi;
- liniami telekomunikacyjnymi;
- bankami;
- muzeami.
Wiek pilota nie jest brany pod uwagę, gdy masa drona nie przekracza 250 g i nie posiada kamery umożliwiającej zapis obrazu, dron jest zabawką (brak ostrych krawędzi) oraz jeśli lot wykonywany jest w asyście osoby posiadającej uprawnienia do pilotażu BSP.
Zgłoś lot dronem
Aplikacja DroneRadar od dłuższego czasu nie funkcjonuje. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAPŻ) wprowadził nowy system zgłaszania lotów. Należy wejść na stronę checkin.pansa.pl, uzupełnić formularz i zarejestrować się jako pilot drona. Po prawej stronie znajduje się interfejs, w którym pilot drona powinien wybrać — czas lotu, jego promień, maksymalną wysokość AGL, masę drona oraz kategorię. Procedura została zgłoszona. Po skończonym locie należy jedynie kliknąć przycisk „Stop”.
Podstawa prawna
Tekst opracowano we współpracy z firmą BZB UAS
