Pozew o alimenty

Aktualizacja: 29 grudnia 2021

Alimenty

Po rozpadzie małżeństwa lub związku partnerskiego posiadającego dzieci, jedną z ważniejszych kwestii do uregulowania jest sprawowanie nad nimi opieki. Gdy jedno z rodziców podejmie się sprawowania stałej opieki nad potomstwem, drugi rodzic musi być gotowy na płacenie alimentów. Sąd ustala ich konkretną kwotę na podstawie złożonego pozwu. Jak napisać pozew i gdzie powinien zostać złożony? Kto może starać się o alimenty? Odpowiedzi znaleźć można w poniższym poradniku.

Czym są alimenty?

Alimentami nazywamy obowiązkowe świadczenie polegające na zapewnieniu środków na utrzymanie oraz wychowanie osoby fizycznej, która została do nich uprawniona – najczęściej alimenty przyznawane są na dziecko. W większości alimenty przyjmują formę regularnej wypłaty ustalonej wcześniej kwoty opiekunowi uprawnionego.

Uwaga! Alimenty nie zawsze muszą przyjmować formę pieniężną – osoba zobowiązania do ich wypłacania może zastępować konkretne kwoty dostarczaniem odzieży, opału, leków lub niezbędnych przedmiotów codziennego użytku. 

Kto może żądać alimentów?

O alimenty mogą wystąpić pełnoletni krewni w linii prostej oraz rodzeństwo. Co to oznacza? Alimentów może zażądać dziecko od rodzica, wnuk od dziadka oraz odwrotnie – rodzic od dziecka oraz dziadkowie od wnuka. Alimentów może również żądać od siebie wzajemnie rodzeństwo. Jeżeli osobą uprawnioną do alimentów jest niepełnoletnie dziecko,w jego imieniu sprawę zakłada opiekun prawny (np. rodzic).

Uwaga! W polskim prawie obowiązuje zasada, według której w pierwszej kolejności alimentami zostaną obarczeni zstępni (potomkowie), a później wstępni. Dla przykładu – gdy o alimenty wystąpi matka, która popadła w biedę, obowiązkiem alimentacyjnym zostaną obarczone jej dorosłe i samodzielne dzieci. Gdy one nie będą w stanie pomóc, dopiero wówczas obowiązek przechodzi na wstępnych, czyli rodziców matki.

Do jakiego wieku płacone są alimenty na dziecko?

Wbrew krążącej opinii obowiązek alimentacyjny nie wygasa wraz z ukończeniem przez dziecko, na którego rzecz zostały zasądzone alimenty, 18. roku życia. Obowiązek ten trwa, dopóki nie jest ono w stanie utrzymywać się samodzielnie (uczy się, studiuje stacjonarnie).

Jaka jest minimalna i maksymalna wysokość alimentów?

W polskim prawie nie wyznaczono progów minimalnej i maksymalnej kwoty alimentów. Sąd wyznacza ich wysokość na podstawie potrzeb osoby uprawnionej do ich otrzymywania oraz możliwości zarobkowych i majątkowych osoby, która będzie odpowiadać za ich wypłacanie.

Kwoty alimentów ustalane przez sąd znacznie się od siebie różnią przy rozpatrywaniu różnych spraw przez zastosowanie zasady równej stopy życiowej dzieci i rodziców. Oznacza to, że poziom życia dzieci nie może znacznie różnić się od poziomu życia rodziców. Przez zastosowanie tej zasady, wysokość przyznawanych alimentów może sięgać od kilkuset do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie.

Ważne! Sąd zasądzi alimenty, uwzględniając usprawiedliwione, aktualne potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe pozwanego, jednak należy pamiętać, że wysokość alimentów zawsze może ulec zmianie. Z wiekiem potrzeby dziecka się zwiększają. Wówczas można starać się o podwyższenie alimentów.

Jak starać się o uzyskanie alimentów?

Obecnie istnieją 3 drogi na uzyskanie alimentów:

  • sądowa – należy złożyć pozew o alimenty do sądu;
  • mediacyjna – ustalenie wysokości alimentów podczas mediacji; ugoda mediacyjna, którą zatwierdzi sąd, będzie miała taką samą wartość co wyrok sądowy;
  • notarialna – spisanie umowy o alimenty w formie aktu notarialnego.

Egzekucja alimentów - co to takiego?

Jeżeli alimenty zostały już zasądzone, jednak osoba, która ma obowiązek alimentacyjny się z niego nie wywiązuje, warto złożyć wniosek o egzekucję alimentów. Poniżej krok po kroku opisujemy, jak wygląda proces egzekucji alimentów. 

Krok 1. Klauzula wykonalności

Wszelkie czynności związane z wnioskowaniem o należności alimentacyjne rozpoczynają się od postępowania sądowego, podczas którego ustala się, czy możliwe jest złożenie wniosku do komornika o egzekucję alimentów. W tym przypadku sąd musi wydać tzw. klauzulę wykonalności, która upoważnia do rozpoczęcia egzekucji należnych środków. Nadanie tytułu wykonawczego, tj. tytułu egzekucyjnego zawierającego wskazaną klauzulę wykonalności, jest konieczne do wnioskowania o egzekucję alimentów przez wierzyciela. 

Krok 2. Wniosek do komornika

Po otrzymaniu klauzuli wykonalności, można złożyć wniosek o egzekucję alimentów do komornika sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika lub wierzyciela. Złożenie wniosku jest bezpłatne.

Wniosek powinien zawierać: 

  • dane osobowe (imię i nazwisko) komornika oraz dane adresowe kancelarii,
  • Sąd rejonowy, przy którym działa komornik,
  • dane osobowe (imię, nazwisko, numer PESEL i/lub NIP) i dane adresowe wierzyciela, 
  • numer rachunku, na który wierzyciel chce otrzymać należność alimentacyjną, 
  • dane osobowe przedstawiciela ustawowego wierzyciela, 
  • dane osobowe i adresowe dłużnika, 
  • określenie w tytule wykonawczym oznaczenia tytułu egzekucyjnego oraz informacji dot. klauzuli wykonalności, 
  • wniesienie o wyegzekwowanie należności finansowych, w tym: podanie wartości kwoty głównej, odsetki (ich rodzaj i okres płatności - od kiedy i do kiedy), koszty postępowania sądowego i klauzulowego, pozostałe należności pieniężne, 
  • wniesienie o egzekucję należności niepieniężnych (o ile takowe istnieją), 
  • stan majątkowy dłużnika, w tym: nieruchomości i ruchomości zobowiązanego, 
  • czytelny podpis wnioskującego (imię i nazwisko), miejscowość i data. 

Przy składaniu podania do komornika należy pamiętać by wraz z wnioskiem złożyć odpis lub kopię tytułu wykonawczego w postaci orzeczenia, które uprawnia komornika do wszczęcia procesu egzekucyjnego. Przyspieszenie postępowania jest możliwe pod warunkiem uzupełnienia niektórych informacji wniosku do komornika, w tym podania danych o dłużniku - miejscu jego pracy, dochodach, własnościach itp.

Krok 3. Ustalenie stanu majątkowego dłużnika

Komornik podejmuje próbę ustalenia stanu majątkowego dłużyciela - to niezbędny krok do rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego. 

Uwaga! Jeśli komornik (z lub bez pomocy policji) nie może ustalić miejsca zamieszkania i stanu majątkowego zobowiązanego, wierzyciel powinien udać się do niego po wystawienie właściwego zaświadczenia. Z takim dokumentem musi wybrać się do ośrodka pomocy społecznej, aby uzyskać należność finansową z Funduszu Alimentacyjnego

Krok 4. Rozpoczęcie egzekucji komorniczej

Po ustaleniu stanu majątkowego, rozpoczyna się procedura postępowania egzekucyjnego alimentów. Najczęściej wybieraną opcją jest przejęcie części wynagrodzenia dłużnika - zwykle alimenty stanowią 60% wypłaty. Możliwym jest również zajęcie konta bankowego lub ruchomości zobowiązanego (pojazdy, sprzęt elektroniczny RTV, meble itp.) zobowiązanego.

Koszty postępowania sądowego i komorniczego spoczywają na dłużniku, który jest zobligowany do ich opłacenia.


Pozew o alimenty

Pozew o alimenty
 

Ile kosztuje złożenie pozwu o alimenty?

Postępowanie w sprawie alimentów jest zwolnione od opłat sądowych. Jeżeli wnioskujący zdecyduje się na postępowanie mediacyjne lub notarialne, wówczas nie uniknie kosztów – ich wysokość zależy od cen ustalonych przez notariusza lub mediatora. 

Gdzie złożyć pozew o alimenty?

Pozew o alimenty należy złożyć do sądu rejonowego, właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego lub dziecka. Powód może samodzielnie dokonać wyboru.

Jakie dokumenty należy przygotować?

Oprócz poprawnie napisanego pozwu o alimenty, do sądu należy dołączyć kilka innych załączników. Są to:

  • odpis aktu urodzenia dziecka, na które powinny być wypłacane alimenty;
  • odpis aktu zawarcia małżeństwa;
  • odpis rozwodu;
  • zaświadczenie o sytuacji zawodowej osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem;
  • zaświadczenie lekarskie dotyczące wszelkich schorzeń dziecka, które mogą generować koszty – o ile występują;
  • dokumentacja kosztów związanych z zajęciami dodatkowymi np. kursami językowymi, tańca, korepetycjami etc.;
  • skany rachunków i faktur potwierdzających koszty utrzymania dziecka;
  • skany rachunków i faktur opłat za mieszkanie, media etc.;
  • inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na ustalenie wysokości alimentów.

Jak napisać pozew o alimenty?

Z uwagi na fakt, że pozew o alimenty jest pismem sądowym, musi posiadać kilka ważnych elementów. Są to:

  • miejscowość i data sporządzenia,
  • określenie sądu, do którego wniosek jest kierowany;
  • określenie stron – wskazanie powoda (np. dziecka) i pozwanego;
  • żądanie – prośba o ustalenie przez sąd wysokości alimentów lub określić kwotę samodzielnie. Należy określić datę, do której co miesiąc alimenty mają być wypłacane. Można poprosić również o:
    • obciążenie pozwanego kosztami procesu;
    • wezwanie konkretnych świadków;
    • natychmiastową wykonalność wyroku;
  • uzasadnienie;
  • załączniki;
  • własnoręczny podpis.

Jakich argumentów warto użyć w pozwie o alimenty?

W uzasadnieniu pozwu należy zawrzeć argumenty, które znacznie mogą zwiększyć szanse na otrzymanie alimentów. Warto zatem wspomnieć o takich kwestiach jak:

  • trudna sytuacja materialna;
  • problemy zdrowotne;
  • trudy samotnego wychowywania dziecka;
  • problemy ze znalezieniem stałego zatrudnienia;
  • niskie dochody;
  • wysokie koszty utrzymania mieszkania;
  • wysokie zarobki pozwanego.

Uwaga! Wykorzystane argumenty należy poprzeć dowodami w postaci załączników do pozwu!

Jak długo czeka się na decyzję?

Czas trwania spraw o alimenty zależny jest od wielu czynników i może potrwać nawet wiele miesięcy. Warto w takim wypadku już w treści pozwu zawrzeć wniosek o zabezpieczenie alimentów. Dzięki temu jeszcze przed przeprowadzeniem postępowania dowodowego sąd wstępnie oceni, jakie są aktualne potrzeby dziecka i możliwości obojga rodziców oraz wyda postanowienie ustalające wysokość alimentów, które będą wypłacane do momentu zakończenia sprawy.


Gdzie złożyć dokumenty dot. sprawy - alimenty w Twojej miejscowości?

Nie widzisz swojej miejscowości? Sprawdź pełną listę i wybierz miejscowość odpowiednią dla siebie

Pobierz dokumenty dot. sprawy - alimenty