Nowe dowody osobiste posiadają warstwę elektroniczną, która służy m.in. do podpisywania dokumentów. Czym dokładnie jest e-dowód i jakie posiada funkcje? Jak wyrobić e-dowód i jak z niego korzystać? Odpowiedzi znajdują się w poradniku.
Co to jest e-dowód?
E-dowód to dowód osobisty wyposażony w warstwę elektroniczną w postaci chipa, który zawiera dane identyfikacyjne właściciela dokumentu, w tym także jego zdjęcie biometryczne. Poza nowymi funkcjami wciąż jest najważniejszym dokumentem potwierdzającym tożsamość.
Funkcje e-dowodu
Dowodu osobistego z warstwą elektroniczną można używać do:
- logowania do portali urzędowych przez login.gov.pl,
- podpisywania elektronicznych dokumentów, tzw. podpis osobisty.
Jak wygląda e-dowód?
fot. gov.pl
Co to jest podpis osobisty?
Podpis osobisty to podpis elektroniczny składany przy użyciu e-dowodu, oparty na certyfikacie podpisu osobistego. Zawiera on podstawowe dane posiadacza dokumentu: imię i nazwisko, obywatelstwo i PESEL.
Podpis osobisty wywołuje skutki prawne równoważne podpisowi własnoręcznemu w kontaktach z podmiotami publicznymi. W relacjach prywatnych może być używany tylko wtedy, gdy obie strony wyrażą na to zgodę. Aby podpis elektroniczny znalazł się w dowodzie osobistym, wnioskujący musi wyrazić na to zgodę podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego.
Podpis osobisty może być wykorzystywany również w kontaktach z podmiotami innymi niż publiczne, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę.
Podpis osobisty a podpis kwalifikowany
Podpis osobisty nie jest równoważny podpisowi kwalifikowanemu. Ma ograniczone zastosowanie i nie może być używany we wszystkich sytuacjach, w których wymagany jest podpis kwalifikowany. Różni się tym, iż nie jest możliwe podpisanie nim wszystkich dokumentów, jak w przypadku podpisu kwalifikowanego.
Jak wyrobić e-dowód/certyfikat podpisu osobistego?
Od 4 marca 2019 roku każdy wydany dowód osobisty posiada warstwę elektroniczną, jednak certyfikat podpisu osobistego jest opcjonalny i wymaga zgody wnioskodawcy. Istnieje także możliwość wymiany dotychczasowego dowodu osobistego na e-dowód, nawet jeżeli nie upłynął termin jego ważności. Certyfikaty w e-dowodzie są ważne przez okres ważności dokumentu i mogą zostać unieważnione np. w przypadku utraty dowodu.
Wymiana poprzedniego dowodu osobistego na e-dowód, jeżeli jego ważność nie wygasła, nie jest obowiązkowa.
Wymagane dokumenty
Aby wyrobić e-dowód, wystarczy dostarczyć do urzędu:
Powodem wymiany dokumentu może być:
- chęć posiadania e-dowodu zamiast dokumentu bez warstwy elektronicznej,
- chęć posiadania e-dowodu z certyfikatem podpisu osobistego lub certyfikatem identyfikacji i uwierzytelnienia,
- brak możliwości złożenia podpisu osobistego bądź zalogowania się e-dowodem.
Gdzie złożyć wniosek o e-dowód?
Wniosek o wydanie dowodu osobistego należy złożyć w urzędzie miasta/gminy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Złożenie wniosku jest możliwe również przez internet, jednak w tym przypadku potrzebny będzie Profil Zaufany.
Jeśli wniosek składany jest przez internet, trzeba uzupełnić go o odciski palców i wzór podpisu. Dane te zostaną pobrane w urzędzie i umieszczone w dowodzie osobistym.
Ile kosztuje wyrobienie e-dowodu?
Wyrobienie dowodu osobistego z warstwą elektroniczną jest bezpłatne.
Jak korzystać z podpisu osobistego?
Jeżeli wnioskujący wyraził zgodę na wyrobienie podpisu osobistego, wówczas może podpisywać dokumenty online.
Aby móc korzystać z podpisu osobistego, należy posiadać:
- czytnik do e-dowodu wraz z oprogramowaniem,
- smartfon z NFC i aplikację eDO App.
Użycie e-dowodu jest zabezpieczone przy użyciu specjalnego protokołu. W tym celu zawsze wymagane jest podanie numeru dostępowego (CAN). Numer ten zamieszczony jest w warstwie graficznej dowodu osobistego w postaci sześciu cyfr na awersie i w postaci kodu kreskowego na rewersie blankietu dowodu osobistego. Ma to uniemożliwić dostęp - bez wiedzy i zgody posiadacza do elektronicznych danych zawartych w dowodzie. Dodatkowo, użycie certyfikatu identyfikacji i uwierzytelnienia oraz podpisu osobistego wymaga podania odpowiednio kodu PIN1 lub PIN2, które osobiście nadaje posiadacz dowodu osobistego.
Od marca 2025 roku posiadacze e-dowodów mogą już nie tylko elektronicznie podpisywać dokumenty, ale również samodzielnie zmieniać ustalony w urzędzie kod PIN do podpisu osobistego (tzw. PIN2). Co więcej, usługa pozwala odblokować certyfikat podpisu osobistego e-dowodu, jeśli PIN2 wprowadzono błędnie trzy razy. Wystarczy do tego kod PUK i aktualna wersja aplikacji mObywatel. Rozwiązanie to pozwala z większą swobodą i pewnością korzystać z e-dowodu w aplikacji mObywatel.
Jak zalogować się e-dowodem?
Sposób logowania zależy od tego, czy posiadacz dokumentu korzysta z czytnika, czy aplikacji eDO App.
| Czytnik | eDO App |
|
|
Jak podpisać dokument urzędowy podpisem osobistym?
Ponownie, sposób podpisania dokumentu zależy od tego, czy posiadacz dowodu korzysta z czytnika.
| Czytnik | eDO App |
|
|
Nie wszystkie serwisy administracji umożliwiają podpisywanie wniosków elektronicznych podpisem osobistym.
