Należy pamiętać, że urlop wypoczynkowy jest płatny w 100%, przyznawany co roku i powinien trwać nieprzerwanie przynajmniej 10 dni.
Komu przysługuje urlop wypoczynkowy według kodeksu pracy?
Czas na wypoczynek to nie tyle przywilej, ile uprawnienie każdego pracownika, który zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę. Jego długość jest uregulowana w Kodeksie Pracy i wymaga akceptacji przełożonego. Ile powinien trwać urlop wypoczynkowy? Ile należy się urlopu wypoczynkowego? Jak złożyć wniosek o urlop wypoczynkowy? Odpowiedzi znajdują się w poniższym poradniku.
Wymiar urlopu wypoczynkowego - ile dni?
Długość urlopu zależna jest od stażu pracy i wynosi odpowiednio:
- 20 dni – jeśli staż pracy nie przekracza 10 lat,
- 26 dni – jeśli staż pracy przekracza 10 lat.
Dodatkowo pracownikowi przysługuje dzień wolny za święto, które przypada w sobotę.
Warto wiedzieć:
Staż pracy a nauka - jak liczyć?
Staż pracy liczony jest na podstawie wszystkich poprzednich umów o pracę oraz za okres nauki, za który przysługuje odpowiednio taki okres, jaki przewiduje program nauczania w danej szkole, ale nie więcej niż:
- 3 lata – za ukończenie szkoły zasadniczej/zawodowej,
- 5 lat –za ukończenie średniej szkoły zawodowej,
- 4 lata –za ukończenie liceum ogólnokształcącego,
- 6 lat – za ukończenie szkoły policealnej,
- 8 lat – za ukończenie studiów (na poziomie licencjata/magistra).
Wymienione wyżej okresy nie sumują się.Do stażu pracy wybiera się najwyższy poziom wykształcenia.
Jeśli w trakcie nauki wykonywana była już praca lub prowadzona działalność zarobkowa, do wyliczenia stażu pracy przyjmuje się albo okres wykonywania pracy, albo okres wynikający z ukończonej szkoły – w zależności od tego, który jest korzystniejszy dla pracownika.
Do stażu pracy mogą być zaliczane m.in. okresy:
- zatrudnienia na umowie o pracę,
- wykonywania pracy na umowie zlecenia,
- prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej,
- współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej,
- wykonywania pracy zarobkowej za granicą, jeśli podlegała ubezpieczeniom społecznym.
Okresy te są potwierdzane zaświadczeniem wydawanym przez ZUS.
W przypadku stażu wynikającego z wykształcenia należy przedstawić pracodawcy zaświadczenie o ukończeniu studiów.
Od kiedy przysługuje pracownikowi urlop wypoczynkowy?
Prawo do urlopu nabywa się już 1 stycznia danego roku kalendarzowego, więc można wykorzystać całą pulę dni wolnych już na początku roku. Jeśli jednak jest to pierwsza umowa o pracę, wtedy prawo do urlopu nabywamy z każdym miesiącem pracy, w wymiarze 1/12 przypadającej puli dni urlopu. W kolejnym roku prawo do urlopu będzie przysługiwać jak w pierwszym przypadku – czyli od 1 stycznia.
Wymiar urlopu dla niepełnego etatu - naliczanie
Jeśli pracownik zatrudniony jest na niepełny etat, wymiar urlopu wypoczynkowego oblicza się proporcjonalnie i zaokrągla w górę. Poniżej przykłady:
| Pełny wymiar urlopu | 1/4 etatu | 1/3 etatu | 1/2 etatu | 2/3 etatu | 3/4 etatu |
| 20 dni | 7 dni | 7 dni | 10 dni | 14 dni | 15 dni |
| 26 dni | 7 dni | 9 dni | 13 dni | 18 dni | 20 dni |
Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy (niewykorzystany) urlop wypoczynkowy?
Urlop przysługuje nam w danym roku kalendarzowym, w którym nabywamy do niego prawo. Jeśli jednak z różnych względów nie uda nam się go wykorzystać, urlop zamienia się w tak zwany „zaległy”, który powinniśmy wykorzystać do końca września kolejnego roku.
Urlop wypoczynkowy nie jest zbywalny – według Kodeksu Pracy nie można zrzec się go i dostać za niego wynagrodzenia. Dopiero po ustaniu stosunku pracy, pracownik może ubiegać się o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Wniosek o urlop wypoczynkowy
Wzór podania o urlop wypoczynkowy
Nie ma odgórnego wzoru podania urlopowego. Często zakład pracy posiada własne wnioski, warto zapytać o to w dziale kadr. Jeśli jednak dopuszczalny jest dowolny wniosek, można skorzystać ze wzoru poniżej. Należy pamiętać o wyraźnym wskazaniu daty rozpoczęcia i zakończenia urlopu.
Zmiana terminu urlopu wypoczynkowego
Pracodawca jest zobowiązany do zmiany terminu urlopu w sytuacjach takich jak:
- choroba pracownika,
- odosobnienie związane z chorobą zakaźną,
- powołanie na ćwiczenia wojskowe,
- urlop macierzyński, rodzicielski lub ojcowski.
Wystąpienie tych okoliczności może również skutkować przerwaniem już udzielonego urlopu.
Pracodawca ma również możliwość zmiany terminu urlopu:
- na wniosek pracownika, jeśli jest on uzasadniony ważnymi przyczynami,
- ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika mogłaby zakłócić prawidłowy tok pracy.
Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wtedy kiedy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu. W takim przypadku pracodawca jest obowiązany pokryć pracownikowi koszty związane bezpośrednio z odwołaniem go z urlopu.
Kiedy i gdzie składa się wniosek?
Podanie należy złożyć u bezpośredniego przełożonego do podpisu. Tylko podpisany wniosek (zatwierdzona zgoda na udzielenie urlopu) jest ważny – wtedy pracownik nabywa pełne prawo do wykorzystania dni wolnych we wskazanym czasie.
Wniosek o urlop wypoczynkowy najlepiej złożyć nie później niż 7 dni od dnia rozpoczęcia urlopu, jednak mogą obowiązywać wewnątrzfirmowe regulacje (szczególnie w zakresie planowania urlopów), które mogą mobilizować pracownika do zaplanowania urlopu ze znacznym wyprzedzeniem. Wynika to przede wszystkim z organizacji pracy i zastępstw podczas nieobecności.
Jeśli urlop jest potrzebny natychmiast, bez wcześniejszego planowania, można skorzystać z:
Czy pracodawca może odmówić urlopu wypoczynkowego?
Pracodawca powinien umożliwić pracownikowi wykorzystanie urlopu w danym roku kalendarzowym. Termin urlopu ustalany jest najczęściej w porozumieniu z pracownikiem lub na podstawie planu urlopów. W wyjątkowych sytuacjach pracodawca może jednak odmówić udzielenia urlopu w wybranym terminie, jeśli wymaga tego organizacja pracy.
