Przepisy dotyczące urlopu z powodu działania siły wyższej weszły w życie 26 kwietnia 2023 roku. Czym jest „siła wyższa”? Ile dni wolnych przysługuje w ramach urlopu z powodu siły wyższej? Gdzie i kiedy zawnioskować o ten rodzaj urlopu? Odpowiedzi znajdują się w poradniku.
Czym jest siła wyższa?
Za siłę wyższą uważa się zdarzenie niemożliwe do przewidzenia, na które człowiek nie ma żadnego wpływu i nie może mu przeciwdziałać. Są to okoliczności nagłe i niemożliwe do skontrolowania. Zalicza się do nich wypadek, pilne sprawy rodzinne, klęskę żywiołową, niesprzyjające warunki atmosferyczne, działania wojenne, stan wyjątkowy etc.
Komu przysługuje prawo do urlopu od siły wyższej?
Z urlopu mogą skorzystać wszyscy pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, bez względu na wymiar zatrudnienia. W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych (umowy zlecenie, o dzieło, B2B) pracodawca może, lecz nie musi udzielić urlopu z powodu siły wyższej.
Wymiar zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej
W ramach urlopu z powodu siły wyższej pracownikowi przysługują 2 dni lub 16 godzin wolnego w roku kalendarzowym.
Czy urlop z powodu siły wyższej jest płatny?
Za urlop z powodu siły wyższej pracownikowi przysługuje 50% wynagrodzenia.
Urlop w przypadku siły wyższej a urlop na żądanie i urlop opiekuńczy
Urlop z powodu siły wyższej nie zastępuje urlopu na żądanie – to dodatkowe dni wolne od pracy, za które przysługuje prawo do 50% wynagrodzenia. W przypadku urlopu na żądanie 4 dni wolnego pochodzą z puli 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego, a pracownik korzystający z UŻ zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia.
Nowelizacja kodeksu pracy z 2023 roku wprowadza również urlop opiekuńczy w wymiarze 5 dni. Może z niego skorzystać pracownik, który musi zapewnić opiekę lub wsparcie członkowi rodziny, lub osobie zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, wymagającej opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. Jest to urlop bezpłatny, który jest udzielany na wniosek pracownika złożony najpóźniej na 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.
Jak napisać wniosek o dodatkowe dni urlopu z powodu siły wyższej?
Aby móc skorzystać z urlopu z powodu siły wyższej, pracownik może złożyć wniosek w tej sprawie. Dokument powinien zawierać następujące elementy:
- data i miejsce sporządzenia,
- imię i nazwisko pracownika, zajmowane stanowisko, telefon kontaktowy,
- nazwa pracodawcy,
- tytuł: wniosek o udzielenie urlopu z powodu siły wyższej,
- prośba o udzielenie urlopu,
- czas trwania urlopu,
- powód wzięcia urlopu z powodu siły wyższej,
- podpis pracownika.
Należy jednak pamiętać, że Kodeks pracy nie reguluje, w jakiej formie powinien zostać złożony wniosek o urlop z powodu siły wyższej. W praktyce każda forma poinformowania przełożonego o nieobecności z powodu siły wyższej jest wystarczająca. Może to być krótka rozmowa telefoniczna lub nawet wiadomość SMS – obie te formy uznaje się za skuteczne zgłoszenie wniosku o taki urlop.
Wniosek o urlop z powodu siły wyższej - wzór PDF i DOC do pobrania
Poniżej zamieszczono wzór wniosku o udzielenie urlopu z powodu siły wyższej w dwóch formatach - PDF i DOC.
Gdzie złożyć wniosek o dodatkowy urlop z powodu siły wyższej?
Wniosek należy przekazać pracodawcy. W zależności od preferowanej przez pracodawcę metody, dokument można dostarczyć osobiście bądź mailowo.
Kiedy złożyć wniosek o urlop z powodu działania siły wyższej?
Wniosek powinien trafić do pracodawcy najpóźniej w dzień rozpoczęcia przez pracownika urlopu.
Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu z powodu siły wyższej?
W przypadku pracowników zatrudnionych na umowie o pracę pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu z powodu siły wyższej.
Czy pracownik musi podać powodu siły wyższej?
Nie, pracownik nie ma obowiązku szczegółowego uzasadniania przyczyny urlopu z powodu siły wyższej. Wystarczy ogólne wskazanie, że nieobecność wynika z pilnych spraw rodzinnych spowodowanych siłą wyższą. Pracodawca nie ma prawa żądać od pracownika szczegółowych wyjaśnień ani dowodów na potwierdzenie tej okoliczności.
