W związku ze zmianą przepisów prawa pracy, wielu pracowników może na nowo przeliczyć swój staż pracy. Aby to zrobić, należy przedstawić pracodawcy zaświadczenie o stażu pracy. Gdzie uzyskać ten dokument i jak to zrobić? Ile kosztuje wydanie zaświadczenia? Odpowiedzi znajdują się w poradniku!
Co wlicza się do stażu pracy w 2026?
Od 1 stycznia 2026 roku, do stażu pracy wlicza się:
- okresy pracy na podstawie umowy o pracę,
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy z osobą prowadzącą działalność,
- okres zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
- okresy wykonywania umowy zlecenia,
- świadczenia usług, umowy agencyjnej oraz okres pozostawania osobą współpracującą,
- okres pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych,
- okresy służby w Policji, Wojsku, Straży Pożarnej i innych służbach mundurowych
- przebyty za granicą (udokumentowany) okres wykonywania innej niż zatrudnienie pracy zarobkowej.
Bez zmian do stażu pracy wliczane są ukończone szkoły:
- Zasadnicza szkoła zawodowa – rzeczywisty czas nauki (maksymalnie 3 lata).
- Średnia szkoła zawodowa – maksymalnie 5 lat.
- Liceum Ogólnokształcące – 4 lata.
- Szkoła policealna – 6 lat.
- Szkoła wyższa – 8 lat.
Okresy te nie sumują się, pod uwagę bierze się jedną, najkorzystniejszą pod kątem stażu pracy ukończoną szkołę.
Czy pracownik może przeliczyć staż pracy wstecz?
Pracownik ma prawo wnioskować o doliczenie poprzednich umów (np. zlecenia) do stażu pracy. Ważne jest, aby zrobił to w wyznaczonym w przepisach terminie, poświadczając przepracowane okresy odpowiednimi dokumentami.
Wydanie zaświadczenia o stażu pracy
Zaświadczenie o stażu pracy to dokument, który należy okazać pracodawcy, chcąc uwzględnić w stażu pracy okresy przepracowane na umowach cywilnoprawnych lub prowadząc działalność gospodarczą.
Zaświadczenie wydane przez ZUS potwierdza:
- opłacanie składek za dany okres na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, jej zawieszenia w przypadku opieki nad dzieckiem lub z tytułu współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą (również w okresie ulgi na start);
- podleganie ubezpieczeniom z tytułu wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej i z tytułu współpracy z tymi osobami oraz pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej, oraz członkiem spółdzielni kółek rolniczych;
- zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego - w przypadku osób, które nie podlegały ubezpieczeniom społecznym w okresie korzystania z ulgi na start.
Kto wydaje zaświadczenie o stażu pracy?
Zaświadczenie wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż w ciągu 7 dni. Dokument jest następnie doręczany wnioskodawcy elektronicznie na jego konto w systemie eZUS.
Jak wnioskować o zaświadczenie o stażu pracy z ZUS?
Wniosek o zaświadczenie o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy można złożyć wyłącznie online, za pośrednictwem systemu PUE ZUS/eZUS. Nie istnieje wzór papierowy wniosku w tym zakresie.
Zaświadczenie o stażu pracy online - wzór postępowania
- Należy wejść na PUE ZUS/eZUS i zalogować się na swoje konto.
- Następnie po lewej stronie wybrać zakładkę “Wniosek o Stażowe”.
- Kolejnym krokiem jest naciśnięcie przycisku “Utwórz nowy wniosek”, a następnie “Pokaż”.
- Wnioskujący musi uzupełnić pozostałe pola we wniosku (część zostanie uzupełniona automatycznie).
- Ostatnim krokiem jest przesłanie wniosku poprzez przycisk “Wyślij”.
Do wniosku nie trzeba dołączać żadnych dodatkowych dokumentów. ZUS będzie wydawać zaświadczenia wyłącznie na podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego.
Ile kosztuje zaświadczenie z ZUS?
Wydanie zaświadczenia o stażu pracy jest całkowicie bezpłatne.
Co zrobić po wydaniu zaświadczenia?
Po uzyskaniu zaświadczenia od ZUS należy udać się do obecnego pracodawcy i przedstawić dokument. Na jego podstawie okresy pracy wcześniej niewliczane do stażu powinny zostać do niego wliczone.
Co zrobić, jeżeli nie można uzyskać zaświadczenia?
Jeżeli pracownik chce przeliczyć swój staż pracy, lecz nie może uzyskać zaświadczenia z ZUS, może udać się do pracodawcy z innymi dokumentami, które potwierdzają okresy na umowach cywilnoprawnych czy prowadzenia działalności gospodarczej lub rolniczej. Będą to m.in.:
- w przypadku pracy na umowie zlecenie lub umowie agencyjnej:
- umowa zlecenie,
- umowa agencyjna,
- zaświadczenie od zleceniodawcy o okresie wykonywania zlecenia/umowy agencyjnej,
- dokumenty, które mogłyby w wiarygodny sposób potwierdzić zatrudnienie np. rachunki.
- w przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej:
- wypis z rejestru działalności gospodarczej wraz z dowodem opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne.
- w przypadku bycia członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej:
- zaświadczenie wydane przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną,
- wpis do rejestru członków Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej.
- w przypadku bycia członkiem spółdzielni kołek rolniczych:
- zaświadczenie wydane przez Spółdzielnię Kółek Rolniczych,
- wpis do księgi członkowskiej spółdzielni.
- w przypadku pracy lub prowadzenia działalności gospodarczej zagranicą:
- dokument z instytucji ubezpieczeniowych, podatkowych,
- dokument z rejestru o prowadzeniu działalności gospodarczej,
- zaświadczenie wydane przez zagranicznego pracodawcę.
Posługując się innymi dokumentami niż zaświadczenia ZUS, należy dołączyć do nich pismo, w którym będą one opisane (jakich okresów i jakich form zatrudnienia dotyczą).
Przeliczenie stażu pracy bez dokumentów
Pracownik, który nie uzyska zaświadczenia z ZUS ani nie ma żadnego dokumentu do potwierdzenia okresu pracy, nie może wnioskować o jego doliczenie do stażu pracy.
Czy pracodawca może nie uznać okresu pracy? Czy pracownikowi przysługuje odwołanie?
Pracodawca ma prawo nie uznać danego okresu stażu pracy, jeżeli budzi on uzasadnione wątpliwości. W takiej sytuacji pracownik może odwołać się do sądu pracy.
Ile czasu ma pracownik na przeliczenie stażu pracy?
O przeliczenie stażu pracy pracownicy mają prawo wnioskować od:
- 1 stycznia 2026 r. - w przypadku pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych,
- 1 maja 2026 r. - w przypadku pracownika zatrudnionego u pracodawcy prywatnego.
Pracownik ma 24 miesiące na złożenie u pracodawcy zaświadczenia o stażu pracy lub innych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy na innych umowach niż umowa o pracę bądź w ramach działalności gospodarczej.
