Samochód bez prawa jazdy - przepisy i mikrosamochody 2022

Weryfikacja: 12 września 2022

Czy jest możliwe prowadzenie samochodu bez prawa jazdy kategorii B? Jeżeli tak, to jakie warunki należy spełniać? Jakimi samochodami jazda jest wówczas możliwa? Czy można jeździć autem na dowód? Gdzie szukać microcarów na sprzedaż? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w poniższym poradniku.

Prowadzenie samochodu bez prawa jazdy kategorii B

Czy można prowadzić samochód bez prawa jazdy?

W świetle przepisów jazda bez prawa jazdy kategorii B jest legalna, jednak nie dotyczy to wszystkich samochodów, a jedynie tzw. mikrosamochodów, należących do segmentu czterokołowców. Należy jednak zaznaczyć, że na takie pojazdy niezbędne są uprawnienia AM lub B1. 

“Samochód na dowód osobisty” niezgodny z prawem

Do prowadzenia czterokołowców, w tym mikrosamochodów, wbrew obiegowej opinii, nie wystarczy tylko dowód osobisty – potrzebne jest prawo jazdy kat. AM lub B1. Warto o tym pamiętać i nie dać się nabrać handlarzom, którzy reklamują swoje pojazdy jako “bez wymaganego prawa jazdy”. Jazda “autem na dowód” w razie kontroli policyjnej traktowana będzie jako jazda bez uprawnień, za co grozi skierowanie wnioski do sądu i grzywna w wysokości 1500 zł (nowy taryfikator mandatów 2022). 

Jakim samochodem można jeździć bez prawa jazdy kat. B?

Uprawnienia kategorii AM lub B1 zezwalają na poruszanie się po drogach publicznych pojazdami należącymi do grupy czterokołowców. Wyróżniamy ich dwa rodzaje: 
 

Cechy Czterokołowiec Czterokołowiec lekki
Maksymalna moc użyteczna 15 kW 4 kW
Maksymalna masa 400 kg (przy przewozie osób) lub 550 kg (przy przewozie towarów) 350 kg
Maksymalna prędkość Brak konstrukcyjnego ograniczenia prędkości → kierujący nie powinien jechać szybciej niż 40 km/h podczas przewożenia dziecka do 7. roku życia. 45 km/h
Wymagane prawo jazdy minimum B1 minimum AM
Oznaczenie w homologacji europejskie L7e L6e
Dodatkowe ograniczenia zakaz wjazdu na autostradę oraz drogę ekspresową zakaz wjazdu na autostradę oraz drogę ekspresową
Przykład Microcar MC Microcar M.GO

Do czterokołowców należą zarówno szerzej znane quady (w zależności od ich parametrów mocy), jak i mikrosamochody.

Co to jest mikrosamochód?

Co to jest mikrosamochód? 

Mikrosamochód to po prostu bardzo małe auto, którego masa własna nie przekracza 550 kilogramów. Dodatkowo, mikrosamochody nie przekraczają 3 metrów długości i posiadają przestrzeń wewnętrzną nie większą niż 2400 litrów. Pojazdy tego typu w niektórych krajach tworzą oddzielną klasę samochodów, jednak generalnie zalicza się je do autosegmentu A.

Oferty na mikrosamochody

Chcąc kupić microcar, warto przejrzeć oferty na popularnych serwisach aukcyjnych, takich jak Allegro, OtoMoto czy OLX. Potencjalny kupiec może przebierać w ofertach mikrosamochodów wystawionych na sprzedaż zarówno w okolicy, jak i na terenie całego kraju. Do popularnych marek mikrosamochodów należą:

  • Smart,
  • Microcar – szczególnie model M.GO,
  • Grecav,
  • Aixam,
  • Linger,
  • Secma,
  • Casalini,
  • Bellier,
  • Chatenet,
  • City-el,
  • Jawa,
  • Zap,
  • JDM.

Uprawnienia do prowadzenia mikrosamochodu

Kto może kierować samochodem bez prawa jazdy kategorii B?

Do prowadzenia pojazdów niewymagających prawa jazdy kategorii B konieczne jest ukończenie:

  • 14 lat - w przypadku czterokołowców lekkich,
  • 16 lat - w przypadku czterokołowców ciężkich.

Jakie należy posiadać uprawnienia? 

By prowadzić czterokołowiec, nie wystarczy jedynie dowód osobisty. Konieczne jest posiadanie:

  • prawa jazdy kat. AM do kierowania:
    • motorowerem,
    • czterokołowcem lekkim,
  • prawa jazdy kat. B lub B1 do kierowania:
    • czterokołowcem.

UWAGA! Każdy, kto przed 2013 rokiem zdobył kartę motorowerową i nie posiada jakiejkolwiek innej kategorii do kierowania pojazdami ma możliwość wymiany jej na prawo jazdy kategorii AM. Należy w urzędzie złożyć odpowiedni wniosek o wydanie prawa jazdy wraz z wymaganymi załącznikami.

Jak uzyskać uprawnienia?

Uzyskanie uprawnień przebiega w kilku etapach:

  1. Pierwszym krokiem jest uzyskanie profilu PPK, bez którego nie można zapisać się na szkolenie. 
  2. Następnie należy wybrać właściwy kurs w Ośrodku Szkolenia Kierowców
  3. Po przejściu odpowiednich badań lekarskich należy uczęszczać na zajęcia teoretyczne (kategoria AM minimum 10 godzin, a B1 30 godzin) i praktyczne (w przypadku katgorii AM 5 godzin lub B1 30 godzin).

Warto zauważyć, że procedury są bliźniaczo podobne do tych, w wyniku których możliwe jest uzyskanie prawa jazdy kategorii B.

Gdzie złożyć wniosek o wydanie prawa jazdy AM lub B1 na kierowanie mikrosamochodem?

Wnioski o wydanie prawa jazdy AM lub B1 na kierowanie mikrosamochodem składa się w:

  • w urzędzie starostwa powiatowego w miejscu zamieszkania,
  • w urzędzie miasta – jeśli miasto posiada prawa powiatu,
  • w urzędzie dzielnicy – dla mieszkańców Warszawy.

Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - prowadzenie samochodu bez prawa jazdy kategorii B w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości

Dokument do pobrania - wzór PDF 2022

Osoba ubiegająca się o prawo jazdy po raz pierwszy zobowiązana jest do wypełnienia dokumentu zgodnie z instrukcją poniżej:

  • Nagłówek - wpisujemy dane Urzędu Miejskiego lub Starostwa Powiatowego, w którym składamy dokumenty (właściwe dla naszego miejsca zamieszkania)
  • Część A. Dane osoby składającej wniosek
  • Część B. - NIE WYPEŁNIAĆ
  • Część C. Prawo Jazdy
    • 1. zaznaczamy odpowiednie pole, w tym przypadku punkt a) oraz kategorię B (z prawej strony)
    • 2. zaznaczamy odpowiednie podpunkty dotyczące załączników, czyli a), b), c) oraz d)
  • Część D. NIE WYPEŁNIAĆ
  • Część E. NIE WYPEŁNIAĆ
  • Część F. Sposób przekazania dokumentu - jeśli chcesz otrzymać dokument drogą pocztową, wypełnij odpowiednie pola.
  • Część G. 
    • W oświadczeniach należy zaznaczyć punkty: 1), 2), 3), 4), 5), 6)
    • Fotografia - do wniosku należy dołączyć fotografię wykonaną zgodnie z zaleceniami. Zdjęcie powinno mieć wymiar: 3,5 x 4,5 cm. Urzędnik sam przyklei fotografię do wniosku.
    • Oświadczenie o miejscu zamieszkania - wypełniamy zgodnie ze stanem faktycznym
  • Część H. NIE WYPEŁNIAĆ
Pobierz dokument