Wniosek o zasiłek chorobowy z tytułu ubezpieczenia chorobowego 2021

Aktualizacja: 19 sierpnia 2021

Zasiłek chorobowy to specjalne świadczenie, którego celem jest wsparcie  finansowe osób niezdolnych do wykonywania pracy zarobkowej zarówno z powodu wypadku w trakcie pracy, jak i ciąży czy chorób zawodowych. Co ważne, osoby te muszą być objęte ubezpieczeniem chorobowym. Jednak nie każda osoba, która zgłosi się do ubezpieczeń, już od dnia zarejestrowania nabywa praw do pobierania świadczeń z ZUS. Komu przysługuje zasiłek i jaka jest jego wysokość? Gdzie należy złożyć wniosek i jakie dokumenty należy przygotować? Czym jest okres wyczekiwania? Odpowiedzi znajdują się w poniższej instrukcji.

Kto może się starać o zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego mogą otrzymać osoby objęte w ZUSie:

  • obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym, czyli:
    • będące pracownikami,
    • będące członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
    • odbywające służbę zastępczą,

lub

  • dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, czyli:
    • wykonujące pracę nakładczą,
    • wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług albo współpracujące z osobą, która wykonuje taką umowę albo jest nianią, czyli  pracuje na podstawie umowy uaktywniającej, prowadzi pozarolniczą działalność lub współpracuje z osobą, która prowadzi taką działalność,
    • wykonują odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania  kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
    • są osobami duchownymi.

Kiedy przysługuje zasiłek chorobowy?

O zasiłek chorobowy można starać się w sytuacji utracenia zdolności do pracy zarówno w czasie ubezpieczenia chorobowego, jak i po jego zakończeniu, jeżeli okres tej niezdolności był nieprzerwany.

Prawo do zasiłku mogą również otrzymać osoby, których niezdolność do pracy trwała bez przerwy przez co najmniej 30 dni i powstała po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, lecz:

  • nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego albo
  • nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w razie choroby zakaźnej, której okres pojawiania się jest dłuższy niż 14 dni lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Kiedy zasiłek nie przysługuje?

Istnieje kilka wyjątków, w których prawo do zasiłku nie może zostać przyznane. Nie przysługuje ono za okres niezdolności do pracy:

  • w którym zachowano prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
  • podczas którego przebywano na urlopie bezpłatnym lub wychowawczym,
  • kiedy było się tymczasowo aresztowanym lub odbywało się karę pozbawienia wolności → z wyjątkiem przypadków, w których prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób, wykonujących odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • który przypadł w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który nie zachowuje się prawa do wynagrodzenia, w okresie od dnia śmierci pracodawcy do dnia:
    • wygaśnięcia umowy o pracę,
    • pisemnego porozumienia o kontynuowaniu stosunku pracy na dotychczasowych  zasadach do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego albo do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego,
    • rozwiązania umowy o pracę na czas określony,
  • która powstała w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, co stwierdza prawomocne orzeczenie sądu,
  • za okres pierwszych pięciu dni, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu → fakt ten stwierdza lekarz w zaświadczeniu lekarskim lub w odpowiednim postępowaniu mającym na celu ustalenie okoliczności wypadku,
  • objęty zwolnieniem lekarskim, które zostało sfałszowane,
  • objęty zwolnieniem lekarskim, w czasie którego wykonywano pracę zarobkową lub wykorzystywano to zwolnienie niezgodnie z jego celem, co zostało stwierdzone podczas kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy przeprowadzonej przez płatnika zasiłku.

Otrzymanie zasiłku za okres po ustaniu ubezpieczenia również jest niemożliwe, gdy wnioskujący:

  • ma prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
  • kontynuuje lub podjął działalność zarobkową, która daje mu tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym albo ma prawo do świadczeń za okres choroby,
  • ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
  • ma prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
  • nie nabył prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia,  bo nie przepracował wymaganego okresu wyczekiwania,
  • posiada ubezpieczenie , które ustało po wyczerpaniu pełnego okresu pobierania zasiłku chorobowego.

Na jaki okres czasu przyznaje się zasiłek chorobowy? 

Zasiłek chorobowy przyznawany jest na okres trwania stanu niezdolności do pracy - czas ten nie może być jednak dłuższy niż 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą lub ciążą, okres ten zostaje wydłużony do 270 dni.

Uwaga! Jeżeli pojawiały się przerwy w niezdolności do pracy, do okresu zasiłkowego wliczają się okresy poprzedniej niezdolności do pracy spowodowanej tą samą przyczyną, tylko jeśli przerwa pomiędzy oboma okresami nie przekroczyła 60 dni.

Kiedy nabywa się prawo do zasiłku?

Zasiłek może zostać przyznany dopiero po upływie okresu wyczekiwania, czyli ustalonego okresu ubezpieczenia. Długość tego okresu różni się w zależności od charakteru ubezpieczenia. Jeśli osoba podlega ubezpieczeniu chorobowemu: 

  • obowiązkowo – prawo do zasiłku nabywa po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego,
  • dobrowolnie – prawo do zasiłku nabywa po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Czy możliwe jest otrzymanie zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania? 

Prawo do zasiłku chorobowego bez odbycia obowiązkowego okresu wyczekiwania jest możliwe tylko w kilku przypadkach. Poniżej znajduje się kilka z nich:

  • wnioskujący jest absolwentem szkoły lub szkoły wyższej i został objęty, lub przystąpił do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły, lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych:
    • w przypadku kierunków lekarskich, lekarsko-dentystycznych i weterynarii – od daty złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, 
    • w przypadku kierunku farmacji – od daty zaliczenia ostatniej przewidzianej w planie studiów praktyki,
  • wnioskujący jest ubezpieczony, a niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
  • wnioskujący jest ubezpieczony obowiązkowo od co najmniej 10 lat,
  • wnioskujący jest posłem albo senatorem i przystąpił do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji,
  • wnioskujący jest funkcjonariuszem Służby Celnej, który przyjął propozycję pracy i stał się pracownikiem w jednostce organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej.

Jaka jest wysokość zasiłku chorobowego?

Standardowo, miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy jego wymiaru. Za okres pobytu w szpitalu, przyznaje się 70% podstawy wymiaru.

Może również zostać przyznane 100% podstawy wymiaru – również za okres pobytu w szpitalu, jednak tylko wtedy, gdy niezdolność do pracy nastąpiła:

  • wskutek wypadku w drodze do lub z pracy;
  • w czasie ciąży;
  • wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów albo zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów.

Zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku za okres pobytu w szpitalu przypadający od 15. do 33. dnia niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, jeśli wnioskujący jest pracownikiem i ukończył 50. rok życia, począwszy od następnego roku kalendarzowego po roku ukończenia 50. roku życia. Dokładnie takie same zasady są stosowane w sytuacji wykonywania pracy nakładczej (chałupnictwa) lub odbywania służby zastępczej. 

Ile wynosi podstawa wymiaru dla pracownika?

Podstawę wymiaru zasiłku dla pracownika stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone:

  • za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolności do pracy lub
  • za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia.

Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 1. miesiąca kalendarzowego zatrudnienia (w 1. miesiącu ubezpieczenia lub w 2., gdy 1. miesiąc ubezpieczenia jest niepełny), do podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się:

  • wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie nawiązującym stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej wysokości (wynagrodzenie określone w stawce godzinowej traktuje się jak wynagrodzenie stałe),
  • wynagrodzenie, które pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował pełny miesiąc kalendarzowy, jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie zmienne.

Dla pracowników zatrudnionych na pełen etat podstawa wymiaru nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, po odliczeniu kwoty stanowiącej 13,71% tego wynagrodzenia. W 2021 roku jest to kwota 2416,12 zł.

W razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu nawiązującego stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru  zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy. Zasada ta jest stosowana w przypadku, gdy zmiana wymiaru czasu pracy nastąpiła w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy albo w miesiącach poprzedzających.

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie może być wyższa od kwoty 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych. Kwota ta jest ustalana miesięcznie na okres trzech miesięcy, poczynając od trzeciego miesiąca kalendarzowego każdego kwartału.


Wniosek o zasiłek chorobowy

Gdzie złożyć wniosek o zasiłek chorobowy?

Wniosek w tej sprawie należy złożyć w oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych → skorzystaj z wyszukiwarki na dole strony i znajdź oddział ZUS w Twojej okolicy!

Jak złożyć wniosek o zasiłek chorobowy?

Obecnie wniosek o zasiłek chorobowy można złożyć na 3 sposoby:

  • osobiście, w każdej placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
  • listownie, wysyłając dokumenty na adres najbliższego ZUS-u
  • przez Internet, za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS.

Jakie dokumenty należy przygotować?

Oto lista dokumentów, które należy złożyć, aby starać się o zasiłek chorobowy:

Jak złożyć wniosek osobiście?

  1. Pierwszym krokiem jest przygotowanie wniosku i wszystkich wymaganych dokumentów.
  2. Następnie należy dostarczyć dokumenty do dowolnej jednostki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
  3. Prezes ZUS rozpatrzy dostarczone dokumenty i wyda decyzję w sprawie przyznania lub odmówienia przyznania zasiłku.

Jak złożyć wniosek przez Internet?

  1. Po pierwsze, konieczne jest zalogowanie się na swój profil na Platformie Usług Elektronicznych PUE ZUS
  2. W katalogu usług należy wybrać frazę "Złożenie dokumentu ZAS-53", a następnie "Złożenie dokumentu Z-10".
  3. Następnie trzeba poprawnie wypełnić formularze i wybrać sposób otrzymywania korespondencji w sprawie wniosku.
  4. Nie należy zapominać o podaniu numeru rachunku jeżeli wnioskujący chce, aby ZUS przelewał zasiłek na konto bankowe.
  5. Kolejnym krokiem jest podpisanie wniosków - podpisem kwalifikowanym lub profilem zaufanym.
  6. Po złożeniu wniosku należy dostarczyć do ZUS-u wymagane dokumenty.

Jak złożyć wniosek listownie?

  1. Należy wydrukować i wypisać wniosek oraz przygotować wszystkie niezbędne dokumenty.
  2. Kolejnym i zarazem ostatnim krokiem jest umieszczenie całej dokumentacji w kopercie i wysłanie jej na adres najbliższego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Czy można się odwołać od decyzji w sprawie zasiłku?

W ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji wnioskujący może się od niej odwołać. Odwołanie w formie pisemnej należy złożyć w oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.


Kto przyjmuje dokumenty dot. sprawy - zasiłek chorobowy z tytułu ubezpieczenia chorobowego w Twojej miejscowości?

Nie widzisz swojej miejscowości? Sprawdź pełną listę i wybierz miejscowość odpowiednią dla siebie

Wyślij dokument przez internet - zasiłek chorobowy z tytułu ubezpieczenia chorobowego

PUE ZUS
Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych