Zasiłek chorobowy - wniosek o zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia 2024

Autor: redakcja jakiwniosek.pl Weryfikacja: 28 lutego 2024 17 min. czytania

Zasiłek chorobowy

Zasiłek chorobowy to świadczenie, którego celem jest wsparcie finansowe osób niezdolnych do wykonywania pracy zarobkowej zarówno z powodu wypadku podczas pracy, ciąży, jak i chorób zawodowych. Co ważne, osoby te muszą być objęte ubezpieczeniem chorobowym. Jednak nie każda osoba, która zgłosi się do ubezpieczeń, już od dnia zarejestrowania nabywa praw do pobierania świadczeń z ZUS. Komu przysługuje zasiłek i jaka jest jego wysokość? Gdzie złożyć wniosek i jakie dokumenty należy przygotować? Czym jest okres wyczekiwania? Odpowiedzi znajdują się w poniższym poradniku.

Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy

Wynagrodzenie chorobowe przysługuje za czas niezdolności do pracy, trwający łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego (lub łącznie do 14 dni w przypadku osób, które ukończyły 50 lat) - jest ono wypłacane przez pracodawcę z jego środków, na podstawie art. 92 Kodeksu pracy. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje pracownikom, osobom wykonującym pracę nakładczą oraz osobom odbywającym służbę zastępczą. 

Zasiłek chorobowy jest finansowany ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przysługuje on od 34. (lub od 15) dnia niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym.

W przypadku osób ubezpieczonych z innego tytułu zasiłek chorobowy przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy, po spełnieniu ustawowych warunków.

Komu przysługuje zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego mogą otrzymać osoby objęte w ZUSie:

  • obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym, czyli:
    • będące pracownikami,
    • będące członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
    • odbywające służbę zastępczą,

lub

  • dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, czyli:
    • wykonujące pracę nakładczą,
    • wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, albo współpracujące z osobą, która wykonuje taką umowę albo jest nianią, (pracuje na podstawie umowy uaktywniającej), prowadzi pozarolniczą działalność lub współpracuje z osobą, która prowadzi taką działalność,
    • wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
    • są osobami duchownymi.

Kiedy przysługuje zasiłek chorobowy?

Kiedy przysługuje zasiłek chorobowy?

O zasiłek chorobowy można starać się w sytuacji utraty zdolności do pracy zarówno w czasie ubezpieczenia chorobowego, jak i po jego zakończeniu, jeżeli okres tej niezdolności był nieprzerwany.

Prawo do zasiłku mogą również otrzymać osoby, których niezdolność do pracy trwała bez przerwy przez co najmniej 30 dni i powstała po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, lecz:

  • nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego albo
  • nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w razie choroby zakaźnej, której okres pojawiania się jest dłuższy niż 14 dni lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Kiedy zasiłek nie przysługuje?

Istnieje kilka wyjątków, w których prawo do zasiłku nie może zostać przyznane. Nie przysługuje ono za okres niezdolności do pracy:

  • w którym zachowano prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
  • podczas którego przebywano na urlopie bezpłatnym lub urlopie wychowawczym,
  • kiedy było się tymczasowo aresztowanym lub odbywano karę pozbawienia wolności → z wyjątkiem przypadków, w których prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób, wykonujących odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • który przypadł w czasie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który nie zachowuje się prawa do wynagrodzenia, w okresie od dnia śmierci pracodawcy do dnia:
    • wygaśnięcia umowy o pracę,
    • pisemnego porozumienia o kontynuowaniu stosunku pracy na dotychczasowych  zasadach do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego albo do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego,
    • rozwiązania umowy o pracę na czas określony,
  • która powstała w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, co stwierdza prawomocne orzeczenie sądu,
  • za okres pierwszych pięciu dni, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu → fakt ten stwierdza lekarz w zaświadczeniu lekarskim lub w odpowiednim postępowaniu mającym na celu ustalenie okoliczności wypadku,
  • objęty zwolnieniem lekarskim, które zostało sfałszowane,
  • objęty zwolnieniem lekarskim, w czasie którego wykonywano pracę zarobkową lub wykorzystywano to zwolnienie niezgodnie z jego celem, co zostało stwierdzone podczas kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy przeprowadzonej przez płatnika zasiłku.

Otrzymanie zasiłku za okres po ustaniu ubezpieczenia również jest niemożliwe, gdy wnioskujący:

Na ile przyznaje się zasiłek chorobowy? 

Na jaki okres przyznaje się zasiłek chorobowy? 

Zasiłek chorobowy przyznawany jest na okres trwania stanu niezdolności do pracy - czas ten nie może być jednak dłuższy niż 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą lub ciążą, okres ten zostaje wydłużony do 270 dni. Za okres niezdolności do pracy przypadający po ustaniu ubezpieczenia zasiłek chorobowy przysługuje nie dłużej niż przez 91 dni.

Jeżeli pojawiały się przerwy w niezdolności do pracy, do okresu zasiłkowego wliczają się okresy poprzedniej niezdolności do pracy spowodowanej tą samą przyczyną, tylko jeśli przerwa pomiędzy tymi okresami nie przekroczyła 60 dni.

Kiedy nabywa się prawo do zasiłku chorobowego?

Zasiłek może zostać przyznany dopiero po upływie okresu wyczekiwania, czyli ustalonego okresu ubezpieczenia. Długość tego okresu różni się w zależności od charakteru ubezpieczenia. Jeśli osoba podlega ubezpieczeniu chorobowemu: 

  • obowiązkowo – prawo do zasiłku nabywa po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego,
  • dobrowolnie – prawo do zasiłku nabywa po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Czy możliwe jest otrzymanie zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania? 

Prawo do wynagrodzenia chorobowego bez odbycia obowiązkowego okresu wyczekiwania jest możliwe tylko w kilku przypadkach:

  • wnioskujący jest absolwentem szkoły lub szkoły wyższej i został objęty, lub przystąpił do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły, lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych:
    • w przypadku kierunków lekarskich, lekarsko-dentystycznych i weterynarii – od daty złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, 
    • w przypadku kierunku farmacji – od daty zaliczenia ostatniej przewidzianej w planie studiów praktyki,
  • wnioskujący jest ubezpieczony, a niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
  • wnioskujący jest ubezpieczony obowiązkowo od co najmniej 10 lat,
  • wnioskujący jest posłem albo senatorem i przystąpił do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji,
  • wnioskujący jest funkcjonariuszem Służby Celnej, który przyjął propozycję pracy i stał się pracownikiem w jednostce organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej.

Jaka jest wysokość zasiłku chorobowego?

Ile wynosi zasiłek chorobowy?

Standardowo, miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 80% podstawy jego wymiaru. Za okres pobytu w szpitalu, również przyznaje się 80% podstawy wymiaru.

Może również zostać przyznane 100% podstawy wymiaru – również za okres pobytu w szpitalu, jednak tylko wtedy, gdy niezdolność do pracy nastąpiła:

  • wskutek wypadku w drodze do lub z pracy;
  • w czasie ciąży;
  • wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów albo zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów. 

Zasiłek chorobowy w ciąży

Zasiłek chorobowy w ciąży

Pracownica w ciąży również może skorzystać z zasiłku chorobowego, jeżeli spełnia warunki jego przyznania. Chorobowe dla kobiet w ciąży wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Ile wynosi podstawa wymiaru dla pracownika?

Podstawę wymiaru zasiłku dla pracownika stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone:

  • za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolności do pracy lub
  • za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia.

Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 1. miesiąca kalendarzowego zatrudnienia (w 1. miesiącu ubezpieczenia lub w 2., gdy 1. miesiąc ubezpieczenia jest niepełny), do podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się:

  • wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie nawiązującym stosunek pracy - jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej wysokości (wynagrodzenie określone w stawce godzinowej traktuje się jak wynagrodzenie stałe),
  • wynagrodzenie, które pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował pełny miesiąc kalendarzowy - jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie zmienne.

Dla pracowników zatrudnionych na pełen etat podstawa wymiaru nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, po odliczeniu kwoty stanowiącej 13,71% tego wynagrodzenia (podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe). W 2024 roku jest to kwota 3 660,43 zł do 30 czerwca, a od 1 lipca do 31 grudnia będzie 3 710,47 zł . 

W razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu nawiązującego stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy. Zasada ta jest stosowana w przypadku, gdy zmiana wymiaru czasu pracy nastąpiła w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy albo w miesiącach poprzedzających.

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie może być wyższa od kwoty 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych. Kwota ta jest ustalana miesięcznie na okres trzech miesięcy, poczynając od trzeciego miesiąca kalendarzowego każdego kwartału.

Aby ułatwić sobie obliczanie wysokości zasiłku, warto skorzystać z kalkulatorów do obliczania chorobowego, dostępnych w Internecie.

Zasiłek chorobowy na umowie zlecenie

Zasiłek chorobowy na umowie zlecenie

Zasiłek chorobowy przysługuje każdej osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym - nie ma zatem znaczenia, czy jest nim objęta obowiązkowo czy dobrowolnie. Pracownik na umowie zlecenie może zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, poprzez wypełnienie odpowiedniego wniosku i przekazanie go zleceniodawcy.

Prawo do zasiłku na umowie zlecenie zyskuje się po upływie 90 dni nieprzerwanego okresu ubezpieczenia. Zaliczają się do tego poprzednie okresy ubezpieczeniowe, jeżeli przerwa między nimi nie wynosiła więcej niż 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym bądź odbywaniem czynnej służby wojskowej.

Wysokość zasiłku chorobowego na umowie zlecenie

Zasiłek chorobowy przysługuje zatrudnionym w wysokości:

  • 80% podstawy wymiaru zasiłku miesięcznie, 
  • 80% podstawy wymiaru zasiłku - za okres pobytu w szpitalu, 
  • 100% podstawy wymiaru zasiłku - jeżeli niezdolność do pracy nastała w okresie ciąży, powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów lub poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów oraz w przypadku, gdy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia

Otrzymywanie zasiłku chorobowego jest także możliwe po ustaniu zatrudnienia, jednak były pracownik musi spełniać określone warunki:

  • pracownik był niezdolny do pracy bez przerwy przez co najmniej 30 dni, a niezdolność powstała nie później niż w ciągu:
    • 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego,
    • 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w przypadku choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Bądź na bieżąco

Zmiany w polskim prawie i nowe wnioski.
Zapisz się do newslettera.

Wprowadź prawidłowy adres e-mail.

Wniosek o zasiłek chorobowy

Wzór wniosku o zasiłek chorobowy

Jak złożyć wniosek o zasiłek chorobowy?

Wniosek o zasiłek chorobowy można złożyć na 3 sposoby:

Dokumenty do zasiłku chorobowego

Jakie dokumenty należy przygotować?

Oto lista dokumentów, które należy złożyć, aby starać się o zasiłek chorobowy:

Jak złożyć wniosek osobiście?

  1. Pierwszym krokiem jest przygotowanie wniosku i wszystkich wymaganych dokumentów.
  2. Następnie należy dostarczyć dokumenty do dowolnej jednostki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
  3. Prezes ZUS rozpatrzy dostarczone dokumenty i wyda decyzję w sprawie przyznania lub odmówienia przyznania zasiłku.

Jak złożyć wniosek przez Internet?

  1. Po pierwsze, konieczne jest zalogowanie się na swój profil na Platformie Usług Elektronicznych PUE ZUS.
  2. W katalogu usług należy wybrać frazę "Złożenie dokumentu ZAS-53", a następnie "Złożenie dokumentu Z-10".
  3. Następnie trzeba poprawnie wypełnić formularze i wybrać sposób otrzymywania korespondencji w sprawie wniosku.
  4. Nie wolno zapomnieć o podaniu numeru rachunku jeżeli wnioskujący chce, aby ZUS przelewał zasiłek na konto bankowe.
  5. Kolejnym krokiem jest podpisanie wniosków - podpisem kwalifikowanym lub profilem zaufanym.
  6. Po złożeniu wniosku należy dostarczyć do ZUS-u wymagane dokumenty.

Jak złożyć wniosek listownie?

  1. Należy wydrukować i wypisać wniosek oraz przygotować wszystkie niezbędne dokumenty.
  2. Kolejnym i zarazem ostatnim krokiem jest umieszczenie całej dokumentacji w kopercie i wysłanie jej na adres najbliższego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Którego dnia miesiąca ZUS wypłaca zasiłek chorobowy?

To, kiedy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaci zasiłek chorobowy, zależy od tego, kiedy otrzyma stosowne dokumenty dające prawo do uzyskania świadczenia. Kiedy komplet dokumentów trafi do ZUS, zasiłek powinien zostać wypłacony niezwłocznie, nie później niż do 30 dni od wpłynięcia formularza wniosku i załączników

Kiedy ZUS wypłaci zasiłek chorobowy

Jak sprawdzić kiedy ZUS wypłaci zasiłek chorobowy?

Niestety nie ma możliwości sprawdzenia, kiedy dokładnie zasiłek chorobowy zostanie przelany na konto pracownika. Według przepisów ZUS powinien wypłacić zasiłek niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłku.

ZUS spóźnia się z wypłatą zasiłku chorobowego, co robić?

Jeżeli wypłata chorobowego nie wypłynęła na konto w terminie, warto upewnić się, czy do ZUS-u dostarczono wszystkie niezbędne dokumenty. Jeżeli pracownik ma pewność, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych otrzymał komplet dokumentów, warto skontaktować się z najbliższym oddziałem ZUS i dopytać, co opóźnia wypłatę świadczenia.

Czy można się odwołać od decyzji w sprawie zasiłku?

W ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji wnioskujący może się od niej odwołać. Odwołanie w formie pisemnej należy złożyć w oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Podstawa prawna


Gdzie złożyć wniosek, druk (dokumenty) dot. sprawy - zasiłek chorobowy z tytułu ubezpieczenia chorobowego w Twojej miejscowości?

Lista miejscowości

Jak załatwić sprawę zasiłek chorobowy z tytułu ubezpieczenia chorobowego online?

PUE ZUS
Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

Dokumenty do pobrania - wzory [PDF] 2024

W ciągu 7 dni pobrano już 15,4 tys. dokumentów!
Zaświadczenie płatnika składek (w przypadku pracownika)
Pobierz dokument
Zaświadczenie płatnika składek (w pozostałych przypadkach)
Pobierz dokument
Zaświadczenie płatnika składek (w przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności, współpracy z osobą posiadającą działalność pozarolniczą, bycia osobą duchowną)
Pobierz dokument
Oświadczenie
Pobierz dokument
Wniosek o zasiłek chorobowy
Pobierz dokument
Zaświadczenie lekarskie o związku niezdolności do pracy z chorobą zawodową
Pobierz dokument
Zaświadczenie lekarskie wystawione w związku z ciążą
Pobierz dokument
Zaświadczenie lekarskie o związku niezdolności do pracy z wykonaniem badań lekarskich dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów lub poddaniem się zabiegowi ich pobrania
Pobierz dokument

O redakcji jakiwniosek.pl

Redakcja portalu jakiwniosek.pl to zespół specjalistów z wieloletnim doświadczeniem w zakresie administracji i urzędowych formalności. Dzięki naszej głębokiej wiedzy i zrozumieniu procesów urzędowych oferujemy użytkownikom rzetelne i przyjazne językowo instrukcje, które ułatwiają poruszanie się po skomplikowanym świecie wniosków i urzędów. Nasz zespół regularnie aktualizuje treści, dostosowując je do stale zmieniających się przepisów i potrzeb społeczeństwa. Na co dzień pomagamy wielu użytkownikom, czego potwierdzeniem są tysiące pozytywnych opinii. Z nami, biurokracja staje się prostsza i mniej stresująca!

Czytaj więcej o portalu