Nowe zasady dotyczące zwolnienia lekarskiego

Zasady obowiązujące pracowników objętych L4

Obecne przepisy dość ogólnie określają zasady obowiązujące pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim. Nie może on wykonywać pracy zarobkowej ani wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem – na przykład na wakacyjny wyjazd zamiast powrotu do zdrowia. Przez bardzo szerokie spektrum znaczeniowe obu zasad, są one różnie interpretowane, co kończy się niejednolitym orzecznictwem w przypadku kontroli ZUS. Przypominamy, że za złamanie warunków zwolnienia lekarskiego grozi m.in. utrata prawa do zasiłku za cały okres przebywania na zwolnieniu.

Pewne czynności będą dopuszczalne?

Zakaz wykonywania pracy zarobkowej dotychczas w praktyce wiązał się z koniecznością powstrzymania się od jakichkolwiek działań związanych z obowiązkami służbowymi. Nie ma znaczenia, czy czynności te są dokonywane sporadycznie, czy też w pełnym wymiarze czasu pracy – nie liczy się także, czy pracownik otrzyma za ro zapłatę, czy nie. 

Nowelizacja w przepisach ma jednak spowodować zmianę – wykonywanie pewnych czynności podczas zwolnienia lekarskiego będzie dozwolone. Za pracę zarobkową będzie uznana każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania. Nowelizacja ustawy zakłada, że do pracy zarobkowej nie będą zaliczanie czynności tzw. incydentalne, czyli takie, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności – tą okolicznością nie może jednak być polecenie pracodawcy.

Oznacza to, że praca zarobkowa, jako negatywna przesłanka prawa do zasiłku chorobowego, nie będzie utożsamiana z każdą aktywnością ludzką realizowaną na każdej podstawie prawnej. W przypadkach sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych okolicznościami przejawów aktywności zawodowej przyjęto możliwość wyłączenia stosowania tego przepisu. Zatem podjęcie czynności, której zaniechanie mogłoby prowadzić m.in. do znacznych strat finansowych dla pracodawcy czy kontrahenta (np. podpisanie faktur, listów przewozowych, innych dokumentów) nie będzie prowadziło do odebrania świadczenia z ubezpieczenia społecznego – czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy.

W praktyce oznacza to, że pracownik na zwolnieniu będzie mógł odebrać służbowy telefon, odpisać na maila czy podpisać ważne dokumenty.

Kolejne doprecyzowania

W projekcie znalazło się więcej doprecyzowań – ustawodawca wymienia czynności związane z wykorzystywaniem zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Według obecnych przepisów są to wszelkie czynności utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję np. wyjazd na wakacje, remont mieszkania czy uczestniczenie w wydarzeniach masowych. Osoby przebywające na zwolnieniu nie były jednak pewne, co dokładnie może zostać uznane za złamanie przepisów. Ministerstwo postanowiło nieco uszczegółowić ten przepis, dodając, że zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności, nie będą podstawą do ukarania pracownika za złamanie zasad L4. Pracownik będzie mógł zatem wyjść do sklepu, czy apteki, a także udać się na wizytę lekarską bądź zabieg.

Planowane wejście nowych przepisów w życie to początek 2026 roku.

Powiązana sprawa