Zażalenie to jedna z dostępnych dla stron form sprzeciwu wobec ogłoszonego przez sąd postanowienia. Kiedy strona może z niego skorzystać? Jak je napisać i jaki jest termin jego złożenia? Odpowiedzi znajdują się w poradniku!
Czym jest zażalenie?
Zażalenie to środek zaskarżenia, który można zastosować wyłącznie wobec postanowień sądu - zarówno tych kończących całe postępowanie, jak i tych, które mają na celu jego kontynuowanie. Zażalenie może dotyczyć wyłącznie kwestii proceduralnych, czym różni się od apelacji służącej do zaskarżenia wydanego przez sąd wyroku. Strona może złożyć również zażalenie na postanowienie prokuratora.
Kto może złożyć zażalenie?
Zażalenie może złożyć strona, która uważa, że sąd popełnił błąd lub naruszył prawo procesowe.
Kiedy strona może złożyć zażalenie?
Strona może złożyć zażalenie na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie lub postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest:
- zwrot pisma wniesionego jako pozew, z którego nie wynika żądanie rozpoznania sprawy,
- zwrot pozwu,
- odmowa odrzucenia pozwu,
- przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie,
- zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania;
- sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa,
- zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, zwrot opłaty lub obciążenie kosztami sądowymi - jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy.
Zażalenie można złożyć do postanowienia sądu II instancji, kierując je do innego składu sądu. Może ono dotyczyć następujących kwestii:
- odrzucenie apelacji,
- postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania,
- postanowienie o umorzeniu postępowania wywołanego wniesieniem apelacji,
- odmowa zwolnienia od kosztów sądowych lub cofnięcie takiego zwolnienia oraz odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie,
- oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego,
- zwrot kosztów procesu, o ile nie wniesiono skargi kasacyjnej,
- zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu,
- wynagrodzenie biegłego, mediatora i należności świadka,
- skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę,
- odmowa uzasadnienia orzeczenia oraz jego doręczenia,
- zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka,
- odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia.
Strona może również złożyć zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu II instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pismo może wnieść także na postanowienie sądu II lub I instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Jak napisać zażalenie?
Pismo powinno zawierać następujące elementy:
- oznaczenie sądu, do którego kierowane jest zażalenie,
- dane stron z zaznaczeniem, która z nich składa zażalenie,
- wskazanie postanowienia, którego dotyczy zażalenie,
- wskazanie, dlaczego strona uważa, że sędzia popełnił błąd wraz ze wskazaniem podstaw w przepisach prawa,
- lista dowodów, które stanowią potwierdzenie dla zażalenia - opcjonalnie,
- wskazanie żądania - czego strona oczekuje od sądu,
- podpis składającego zażalenie.
Wzór zażalenia [PDF, DOC]
Kiedy złożyć zażalenie?
Strona ma co do zasady 7 dni od dostarczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem na złożenie zażalenia. Jeśli sąd odstąpił od sporządzenia uzasadnienia, termin biegnie od dnia ogłoszenia postanowienia. W przypadku postanowień podlegających doręczeniu, termin liczony jest od dnia doręczenia dokumentu.
Gdzie złożyć zażalenie na postanowienie sądu?
Zażalenie należy wnieść do sądu, który wydał postanowienie, którego ono dotyczy.
Opłata od zażalenia - ile wynosi?
Od zażaleń pobierana jest opłata stała w wysokości 100 złotych w przedmiocie:
- oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego lub ławnika;
- skazania na grzywnę strony, świadka, biegłego, tłumacza lub innej osoby oraz odmowy zwolnienia od grzywny;
- przymusowego sprowadzenia lub aresztowania świadka oraz odmowy zwolnienia od przymusowego sprowadzenia;
- wynagrodzenia i zwrotu kosztów poniesionych przez mediatora, biegłego, tłumacza, kuratora lub uprawnioną osobę trzecią;
- należności świadka.
W pozostałych przypadkach, opłata od zażalenia wynosi 1/5 opłaty, którą należałoby uiścić od pozwu w danej sprawie, jednak nie mniej niż 30 zł. Oznacza to, że wysokość opłaty zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Odpowiedź na zażalenie
Druga strona postępowania, która nie składała zażalenia, może na nie odpowiedzieć do 7 dni po jego uzyskaniu. Odpowiedź należy wnieść do sądu, który rozpoznaje zażalenie.
