Jeżeli pojawił się nowy dowód świadczący o zmianie ilości okresów składkowych i nieskładkowych, płatnik może ubiegać się o ponowne przeliczenie kapitału początkowego. Kto może się o to starać? Kiedy i jak złożyć wniosek? Jakie dodatkowe dokumenty należy dostarczyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej? Odpowiedzi znajdują się w poniższym poradniku.
Czym jest kapitał początkowy?
Kapitał początkowy to kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, opłaconych do 1 stycznia 1999 roku. Jego wysokość ma wpływ na finalną kwotę emerytury.
Kto może ubiegać się o ponowne przeliczenie kapitału początkowego?
Wniosek w tej sprawie może złożyć każdy, kto ma ustalony kapitał początkowy i sądzi, że na podstawie nowych dowodów jego kwota może ulec zmianie.
Kiedy można starać się o ponowne przeliczenie kapitału początkowego?
Wniosek w tej sprawie można złożyć w dowolnym momencie po pojawieniu się dowodów, np. nowy dowód zmieniający ilość okresów składkowych i nieskładkowych. Ponadto ZUS w Bielsku-Białej przeliczy kapitał początkowy, jeżeli był obliczany przed:
- zmianą ustawy emerytalnej od 1 lipca 2004 r., dotyczącej:
- uwzględniania okresu opieki nad dzieckiem bez ich ograniczania do 1/3 udowodnionych okresów składkowych,
- ustalania podstawy wymiaru z faktycznego okresu ubezpieczenia osobom urodzonym przed 31 grudnia 1968 r., które z powodu nauki w szkole wyższej nie mogły udowodnić 10 kolejnych lat ubezpieczenia,
- wejściem Polski do Unii Europejskiej,
- podpisaniem umowy międzynarodowej o zabezpieczeniu społecznym,
- zmianą ustawy od 23 września 2011 r., która umożliwiła:
- przyjęcie stażu określonego w dniach do ustalenia współczynnika „p” (kapitał początkowy), jeżeli jest to korzystniejsze;
- ustalenie kapitału początkowego dla osób, które przed 1 stycznia 1999 r. udokumentowały staż ubezpieczeniowy krótszy niż 6 miesięcy i 1 dzień;
- przyjęcie do ustalenia podstawy wymiaru za rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony po raz pierwszy podjął pracę, wskaźnika wynagrodzenia dla tego roku obliczonego proporcjonalnie do ilości przepracowanych miesięcy;
- ustalenie podstawy wymiaru kapitału początkowego w przypadku podlegania ubezpieczeniu przez okres krótszy niż 1 rok kalendarzowy przed 1 stycznia 1999 r.;
- obliczenie podstawy wymiaru kapitału początkowego z okresu kolejnych 10 lat kalendarzowych z okresu przed 1 stycznia 1999 r., tj. również z lat przypadających przed 1 stycznia 1980 r.;
- zmianą ustawy od 1 października 2013 r., zgodnie z którą przy obliczeniu podstawy wymiaru kapitału początkowego z uwzględnieniem lat, w których zatrudnienie trwało tylko przez część roku kalendarzowego, wskaźnik wynagrodzenia dla danego roku ustala się, porównując osiągnięte wynagrodzenie do przeciętnego wynagrodzenia za ten rok proporcjonalnie do ilości przepracowanych miesięcy,
- zmianą ustawy od 1 maja 2015 r., dotyczącej:
- przyjmowania przy ustalaniu kapitału początkowego okresów opieki nad dziećmi po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresu;
- przeliczenia kapitału początkowego przy ustaleniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury powszechnej lub z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze, z uwzględnieniem okresów nauki w szkole wyższej w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 okresów składkowych udowodnionych do dnia zgłoszenia wniosku o emeryturę.
Urlop wychowawczy a ponowne przeliczenie kapitału początkowego
Jeżeli płatnik korzystał z urlopu wychowawczego, może zwiększyć wysokość kapitału początkowego i tym samym emerytury.
Wniosek o ponowne przeliczenie kapitału początkowego 2026
Wymagane dokumenty
Do placówki ZUS należy dostarczyć:
- wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego,
- informację dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych, dotychczas nieuwzględnionych przy ustalaniu kapitału początkowego,
- dokumenty potwierdzające okresy pracy, prowadzenia działalności pozarolniczej, służby wojskowej, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, urlopu wychowawczego, nauki w szkole wyższej przed 1 stycznia 1999 r., które dotychczas nie były uwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego,
- dokumenty potwierdzające osiągane wynagrodzenie przed 1 stycznia 1999 r., dotychczas nieuwzględnione przy ustalaniu kapitału początkowego.
Jak złożyć wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego w Bielsku-Białej?
Wniosek można złożyć na 3 sposoby:
- osobiście lub przez pełnomocnika w ZUS w Bielsku-Białej,
- listownie na adres ZUS,
- przez internet, za pośrednictwem platformy PUE ZUS.
Ile kosztuje złożenie wniosku o ponowne ustalenie kapitału początkowego?
Usługa jest bezpłatna.
Ile czeka się na rozpatrzenie wniosku?
ZUS Bielsko-Biała ma 60 dni na wydanie decyzji.
Czy można się odwołać od decyzji ZUS?
Od decyzji przysługuje odwołanie, które należy złożyć w ciągu miesiąca od jej doręczenia w jednostce ZUS, która ją wydała.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429, 1672, z 2024 r. poz. 834, 858, 1243),
- Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1557, 1717, z 2025 r. poz. 1006, 1019, 1158, 1301),
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 237 poz. 1412),
- Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 180).
