Osoby z orzeczeniem o inwalidztwie, niezdolności do pracy lub do samodzielnej egzystencji mogą ubiegać się o uzyskanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień. Komu przysługuje dokument, gdzie i jak złożyć wniosek? Odpowiedzi znajdują się w poradniku.
Co daje orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień?
Dzięki orzeczeniu o wskazaniach do ulg i uprawnień osoby z orzeczeniami o inwalidztwie, niezdolności do pracy czy do samodzielnej egzystencji mogą korzystać z uprawnień przewidzianych dla osób z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, o ile spełniają warunki wymagane dla danej ulgi lub świadczenia. Samo posiadanie grupy inwalidzkiej lub orzeczonej niezdolności do pracy często nie daje bezpośredniego dostępu do wielu ulg i udogodnień np. karty parkingowej lub różnych dofinansowań i zapomóg.
Osoby z orzeczeniem o wskazaniach do ulg i uprawnień nie mogą uzyskać orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Kto może starać się o orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień?
O wydanie dokumentu może starać się osoba, która:
- ukończyła 16 lat,
- posiada jedno z niżej wymienionych orzeczeń:
- o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
- o całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji,
- o całkowitej niezdolności do pracy,
- o częściowej niezdolności do pracy,
- o I grupie inwalidzkiej - wydane przed 1 stycznia 1998 roku,
- o II grupie inwalidzkiej - wydane przed 1 stycznia 1998 roku,
- o III grupie inwalidzkiej - wydane przed 1 stycznia 1998 roku,
- o stałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - wydane przed 1 stycznia 1998 roku,
- o długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - wydane przed 1 stycznia 1998 roku.
Osoby posiadające orzeczenie o grupie inwalidzkiej wydane po 1 stycznia 1998 roku muszą złożyć wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności.
Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień - kryteria przyznawania
Orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, niezdolności do pracy czy grupie inwalidzkiej można przełożyć na orzeczenie o wskazaniach do ulg odpowiadających danemu stopniowi orzeczenia o niepełnosprawności. Szczegóły zawarto w tabeli.
| Orzeczenie | Stopień niepełnosprawności, który można uzyskać |
| Orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji | Znaczny |
| Orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji | Znaczny |
| Orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy | Umiarkowany |
| Orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy | Lekki |
| Orzeczenie o I grupie inwalidzkiej | Znaczny |
| Orzeczenie o II grupie inwalidzkiej | Umiarkowany |
| Orzeczenie o III grupie inwalidzkiej |
Lekki |
| Orzeczenie o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym — jeśli wnioskującemu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny | Znaczny |
| Orzeczenie o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym — jeśli wnioskującemu nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny | Lekki |
Jak długo ważne jest orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień?
Orzeczenie jest ważne tak długo, jak odpowiadające mu orzeczenie o grupie inwalidzkiej, niezdolności do samodzielnej egzystencji lub pracy.
Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień
Wymagane dokumenty
Aby uzyskać orzeczenie, wnioskujący musi dostarczyć następujące dokumenty:
- wniosek o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień,
- orzeczenie o:
- inwalidztwie,
- niezdolności do pracy,
- niezdolności do samodzielnej egzystencji,
- dokumenty, które potwierdzają stan zdrowia wnioskującego:
- dokumentację medyczną – np. karty informacyjne leczenia szpitalnego, dokumentację z przebiegu leczenia, wyniki dodatkowych badań,
- inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności np. opinia psychologiczno-pedagogiczna.
W przypadku dostarczania kserokopii dokumentów, konieczne jest posiadanie ich oryginałów do okazania.
Gdzie i jak złożyć wniosek o orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień w Ząbkach?
Wniosek może złożyć pełnoletnia osoba niepełnosprawna lub jej rodzic bądź opiekun prawny, jeżeli nie ukończyła jeszcze 18 lat. Dokumenty należy przekazać osobiście do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ząbkach, w miejscu:
- stałego pobytu,
- pobytu — jeżeli osoba wnioskująca:
- przebywa poza miejscem stałego pobytu dłużej niż 2 miesiące, na przykład w szpitalu albo u rodziny,
- jest osobą bezdomną,
- przebywa w zakładzie karnym albo poprawczym,
- przebywa w domu pomocy społecznej albo ośrodku wsparcia.
Kiedy złożyć wniosek o wskazaniach do ulg i uprawnień?
Wniosek można złożyć w dowolnym momencie.
Ile kosztuje złożenie wniosku?
Uzyskanie orzeczenia jest bezpłatne.
Termin rozpatrzenia wniosku - posiedzenie komisji i wydanie orzeczenia
Do miesiąca od złożenia kompletnego wniosku wnioskujący powinien otrzymać informację o terminie posiedzenia komisji w sprawie wydania orzeczenia - udział w niej jest obowiązkowy. W sprawach szczególnie skomplikowanych czas ten może wydłużyć się do 2 miesięcy. Jeżeli wezwany nie może pojawić się na posiedzeniu z uwagi na nagłą chorobę bądź wypadek i do 14 dni kalendarzowych od dnia, w której miała odbyć się komisja, uzasadni swoją nieobecność, wówczas zostanie wyznaczony nowy termin. Jeżeli nieobecność nie zostanie usprawiedliwiona, wówczas komisja nie rozpatrzy wniosku.
Na orzeczenie czeka się do 14 dni kalendarzowych od dnia posiedzenia komisji. Można odebrać je osobiście w zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności lub wystosować prośbę o przesłanie dokumentu pocztą na wskazany adres.
Czy można się odwołać od decyzji organu?
Wnioskujący nie ma możliwości odwołania się od decyzji wydanej przez komisję.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 913)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz.U. 2026 poz. 677)
