Reforma rynku pracy – najważniejsze zmiany

Nowa ustawa

Prawo to ma zastąpić ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która była tworzona ponad 20 lat temu i w ciągu tych lat była nowelizowana już ponad 200 razy. Przez te dwie dekady polski rynek pracy zmienił się nie do poznania – mówiła ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Sejm uchwalił nową ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia 21 lutego 2025 roku. Za jej przyjęciem opowiedziało się 405 posłów, przeciw było 18, a 2 wstrzymało się od głosu. Nowe przepisy mają zrewolucjonizować funkcjonowanie urzędów pracy i dostosować je do współczesnych wyzwań gospodarczych.

Głównym impulsem do reformy był fakt, że dotychczasowe regulacje powstały w czasach wysokiego bezrobocia i nie odpowiadają już aktualnym realiom rynku pracy. Nowa ustawa, przygotowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wprowadza szereg zmian, które mają ułatwić zarówno znalezienie pracy, jak i pozyskanie wykwalifikowanych pracowników.

Jednym z kluczowych założeń reformy jest modernizacja urzędów pracy oraz podniesienie jakości oferowanych przez nie usług. Większy nacisk zostanie położony na szkolenia, doradztwo zawodowe, staże oraz kursy dostosowane do dynamicznie zmieniających się potrzeb rynku. Nowe przepisy przewidują również większą współpracę instytucji publicznych z sektorem prywatnym, co ma pomóc w skuteczniejszym dopasowywaniu ofert pracy do oczekiwań pracodawców i kandydatów.

Najważniejsze zmiany

Na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podkreślono, że nowa ustawa wprowadza szereg zmian mających na celu usprawnienie funkcjonowania rynku pracy i zwiększenie dostępności wsparcia dla osób poszukujących zatrudnienia. Wśród kluczowych rozwiązań znalazły się:

• Możliwość rejestracji bezrobotnego w urzędzie pracy zgodnie z miejscem zamieszkania, a nie zameldowania.
• Zniesienie ograniczeń wiekowych w dostępie do wybranych instrumentów rynku pracy, w tym bonu na zasiedlenie.
• Zwiększenie dostępu do wysokiej jakości ofert zatrudnienia.
• Wdrożenie nowoczesnego systemu teleinformatycznego wspierającego obsługę bezrobotnych i pracodawców.
• Poprawa efektywności działania Krajowego Funduszu Szkoleniowego.
• Wzmocnienie wsparcia dla rodzin oraz opiekunów osób z niepełnosprawnościami.
• Wprowadzenie nowych narzędzi aktywizujących seniorów na rynku pracy.
• Zwiększenie pomocy dla grup szczególnie narażonych na wykluczenie zawodowe.
• Rozszerzenie działań na rzecz aktywizacji osób biernych zawodowo.
• Umożliwienie rolnikom rejestracji w urzędach pracy i korzystania z dostępnych form wsparcia.

Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia stanowi realizację jednego z kamieni milowych zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy.

Podwyżka zasiłku dla bezrobotnych

W nowej regulacji zrezygnowano z obniżonego zasiłku dla bezrobotnych, którzy mają mniej niż pięcioletni staż uprawniający do świadczenia. Dotychczas otrzymywali oni 80 proc. zasiłku podstawowego, teraz przysługiwać im będzie pełna, 100-procentowa stawka. Projekt przewiduje także priorytetową pomoc dla określonych grup, w tym bezrobotnych członków rodzin wielodzietnych posiadających Kartę Dużej Rodziny oraz osób samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko.

Nowe formy wsparcia bezrobotnych

Rząd wprowadza nowe narzędzia mające na celu aktywizację zawodową osób bezrobotnych. Jednym z kluczowych rozwiązań jest „staż plus” – program, który nie tylko umożliwi zdobycie doświadczenia zawodowego, ale także pozwoli uczestnikom uzyskać dodatkowe kwalifikacje. W ramach wsparcia stażyści otrzymają specjalny dodatek, a pracodawcy – premię. Nowy model zastąpi dotychczasowe przygotowanie zawodowe dorosłych, które – jak wskazano w projekcie – było wykorzystywane marginalnie. W 2023 roku skorzystały z niego zaledwie 42 osoby.

Kolejną nowością jest pożyczka edukacyjna, której wysokość może sięgać nawet 400 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Środki te będzie można przeznaczyć na sfinansowanie kosztów szkoleń, studiów podyplomowych, certyfikacji zawodowej, a także na uzyskanie dokumentów potwierdzających kwalifikacje lub kontynuację nauki w formach szkolnych. Po spełnieniu określonych warunków możliwe będzie umorzenie 20 proc. pożyczki.

Istotną zmianą jest także rozszerzenie dostępu do bonu na zasiedlenie. Od teraz o to świadczenie będą mogły ubiegać się wszystkie osoby bezrobotne, niezależnie od wieku – a nie, jak dotychczas, jedynie osoby do 30. roku życia.

Powiązane sprawy