Koszt ekshumacji jest uzależniony od kilku czynników, takich jak lokalizacja, odległość transportu, rodzaj pochówku (urna czy trumna), a także związane z tym formalności oraz opłaty cmentarne. W zależności od tych elementów ceny mogą wahać się od kilku tysięcy złotych, a w przypadku transportu i przeniesienia na nowe miejsce pochówku mogą być wyższe. Warto również pamiętać, że im starsze są szczątki, które mają zostać wydobyte, tym bardziej skomplikowana staje się procedura, a co za tym idzie – cena będzie rosła. Zatem przy bardzo starych szczątkach należy przygotować się na większe koszty.
Przeniesienie z grobu ciała lub szczątek zmarłego, wymaga zgody państwowego inspektora sanitarnego. Ekshumacji można dokonywać tylko w określonych warunkach i czasie, dlatego wiąże się z kilkoma formalnościami. Kiedy i gdzie złożyć wniosek w tej sprawie? Ile kosztuje ekshumacja po 20, 30, 40, 50 i 60 latach? Odpowiedzi na pytania znajdują się w poniższym poradniku.
Czym jest ekshumacja zwłok i szczątków?
Ekshumacja to procedura polegająca na wydobyciu zwłok lub szczątków z grobu w celu oględzin sądowych, lekarskich bądź przeniesienia do innego miejsca spoczynku. Powinno się jej dokonywać w ścisłych warunkach sanitarnych, dlatego, aby ekshumacja w miejscowości Rakoniewice była legalna, należy wnioskować o zgodę na jej wykonanie.
Kogo należy powiadomić o zamiarze ekshumacji?
O zamiarze przeprowadzenia ekshumacji należy zawiadomić:
- właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego,
- zarząd cmentarza.
Poza inspektorem sanitarnym wykonanie ekshumacji może zarządzić sąd lub prokurator.
Co grozi za dokonanie ekshumacji bez pozwolenia?
Naruszenie przepisów dotyczących ekshumacji stanowi wykroczenie, za które grozi kara aresztu do 30 dni lub grzywna do 5000 złotych. W niektórych przypadkach bezpodstawne wyjęcie zwłok może zostać uznane za przestępstwo z art. 262 §1 Kodeksu karnego z dnia 6 czerwca 1997 r. (zbezczeszczenie zwłok), co wiąże się z surowszymi sankcjami, np. pozbawieniu wolności do lat 2.
Kiedy można dokonać ekshumacji?
Ekshumacji w Polsce dokonuje się w godzinach porannych, w okresie od 16 października do 15 kwietnia każdego roku. Może się ona odbyć w innym czasie, jednak wyłącznie za zgodą inspektora sanitarnego.
W przypadku osób zmarłych na chorobę zakaźną, na przykład:
- cholerę,
- dur wysypkowy i inne riketsjozy,
- dżumę,
- gorączkę powrotną,
- nagminne porażenie dziecięce,
- nosaciznę,
- trąd,
- wąglik,
- wściekliznę,
- żółtą gorączkę i inne wirusowe gorączki krwotoczne,
ekshumację będzie można przeprowadzić po co najmniej 2 latach od dnia zgonu.
Ile kosztuje ekshumacja w miejscowości Rakoniewice?
Ceny ekshumacji ustalane są przez zakłady pogrzebowe i zależą m.in. od:
- daty pochowania ekshumowanych szczątków oraz ich ilości,
- formy pochówku (trumna/urna),
- miejsca, z którego ekshumowane są szczątki oraz nowego miejsca przeznaczenia,
- opłaty za miejsce, jaką pobiera cmentarz.
Koszty ekshumacji mocno się wahają i mogą wynosić średnio od 500 do nawet 2300 złotych. Szczegółowe informacje na temat ceny należy sprawdzić w zakładzie pogrzebowym.
Cena ekshumacji zwłok po 20, 30, 40, 50, 60 latach
Kto może złożyć wniosek o ekshumację?
Wniosek o ekshumację mogą złożyć wyłącznie osoby, które są uprawnione do pochowania zmarłego. Należą do nich:
- mąż, żona,
- krewni zstępni – dziecko, wnuk, prawnuk,
- krewni wstępni – rodzice, dziadkowie, pradziadkowie,
- krewni boczni, do 4. stopnia pokrewieństwa – rodzeństwo, ciotki, stryjkowie, siostry lub bracia cioteczni,
- powinowaci w linii prostej do 1 stopnia – teść, teściowa, zięć, synowa,
- osoba, która dobrowolnie zobowiąże się do wzięcia odpowiedzialności za przeprowadzenie ekshumacji.
Ekshumacja z urzędu
Czasem ekshumacje odbywają się:
- przez zarządzenie prokuratora lub sądu,
- na podstawie decyzji danego wojewody, wydanej na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,
- na podstawie decyzji państwowego inspektora sanitarnego w przypadku zmiany przeznaczenia terenu obecnego cmentarza.
Kiedy złożyć wniosek o zezwolenie na ekshumację?
Wniosek o ekshumację można złożyć w dowolnym momencie.
Kiedy zezwolenie na ekshumację nie jest potrzebne?
Zezwolenie nie jest potrzebne, gdy prowadzone są archeologiczne prace wykopaliskowe na dawnych cmentarzach (cmentarzyskach) lub w grobach położonych poza terenem obecnych cmentarzy.
Wniosek o ekshumację zwłok
Wymagane dokumenty
Wraz z wnioskiem o ekshumację, w stacji sanitarno-epidemiologicznej właściwej dla miejsowości Rakoniewice, należy złożyć również następujące dokumenty:
- odpis aktu zgonu,
- dokument stwierdzający, że zgon nie nastąpił na skutek choroby zakaźnej – w przypadku dokonywania ekshumacji po mniej niż 2 latach od zgonu,
- zaświadczenia od danego zarządu cmentarza o możliwości:
- przeprowadzenia ekshumacji,
- pochówku w innym grobie,
- zgoda pozostałych osób z prawem do pochówku → nieobowiązkowe,
- pełnomocnictwo – jeżeli wnioskujący z niego skorzystał.
Jak i gdzie złożyć wniosek o ekshumację w miejscowości Rakoniewice?
Obecnie wniosek w tej sprawie można złożyć na 3 sposoby:
- osobiście, w powiatowej lub granicznej stacji sanitarno-epidemiologicznej właściwej dla miejscowości Rakoniewice, jeżeli jest właściwa dla położenia grobu → sprawdź dane teleadresowe,
- listownie, na adres PSSE,
- przez Internet, za pośrednictwem ePUAP.
Ile kosztuje złożenie wniosku o ekshumację?
Usługa jest bezpłatna. Jeżeli wnioskujący skorzysta z pełnomocnictwa, będzie musiał uiścić opłatę skarbową.
Ile czeka się na rozpatrzenie wniosku o ekshumację?
Na rozpatrzenie wniosku czeka się nie dłużej niż miesiąc. W wyjątkowych sytuacjach postępowanie może wydłużyć się do 2 miesięcy, o czym wnioskujący zostanie poinformowany.
Czy można się odwołać od decyzji inspektora właściwego dla miejscowości Rakoniewice?
Jeżeli wnioskujący nie zgadza się z decyzją inspektora sanitarnego, może złożyć odwołanie do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego za pośrednictwem Państwowego Inspektora Sanitarnego dla miejscowości Rakoniewice,który wydał decyzję.
Zawiadomienie o terminie ekshumacji
Osoba chcąca przeprowadzić ekshumację musi zawiadomić o jej terminie zarządcę cmentarza oraz właściwego inspektora sanitarnego. Ma on prawo do nadzorowania wydobycia zwłok lub szczątków, a także ustalenie terminu ekshumacji poza okresem dopuszczalnym.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1590),
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu chorób zakaźnych, w przypadku, których stwierdzenie zgonu wymaga szczególnego postępowania ze zwłokami osób zmarłych na te choroby (Dz.U. nr 152, poz. 1742),
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wydawania pozwoleń i zaświadczeń na przewóz zwłok i szczątków ludzkich (Dz.U. nr 249, poz. 1866),
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie sposobu przechowywania zwłok i szczątków (Dz.U. nr 75, poz. 405)
- Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi (Dz.U. 2021 poz. 1910).
