Czy można mieć udziały w spółce komandytowej?

Prawo wprowadza niestety duże ograniczenie gdyż niemożliwe jest przeprowadzenie sprzedaży udziału wspólnika w spółce komandytowej na rzecz kilku osób niezależnie od tego, czy wspólnik ten będzie komandytariuszem czy komplementariuszem. Wobec tego, w jaki sposób można przystąpić do spółki komandytowej, skoro nie ma możliwości nabycia określonej liczby udziałów w takiej spółce osobowej? Czy wspólnik może sprzedać udział? Na to pytanie odpowiemy Ci w niniejszej publikacji, zapraszamy do lektury!

Ogół praw i obowiązków wspólnika

Jak już wskazaliśmy, w spółce komandytowej nie występują udziały, w zamian za to jednak możemy wyróżnić ogół praw i obowiązków wspólnika. Spółka komandytowa różni się więc w istotny sposób od spółki z o.o. Co jednak kryje się pod pojęciem ogółu praw i obowiązków?

Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej to niepodzielny zespół praw oraz obowiązków komandytariusza lub komplementariusza w spółce komandytowej. Obowiązujące przepisy prawa nie dają możliwości - tak jak ma to miejsce w przypadku spółek kapitałowych - przeniesienia na inną osobę jedynie części przysługujących danemu wspólnikowi uprawnień i ciążących na nim obowiązków lub przeniesienia udziałów na różne osoby.

W skład wskazanego zespołu praw zaliczamy między innymi wszelkie zobowiązania danego wspólnika spółki komandytowej, takie jak na przykład obowiązek wniesienia wkładu, obowiązek uczestnictwa w stratach spółki, jak również prawa wśród których możemy wyróżnić prawo udziału wspólnika w zysku spółki komandytowej.

Przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika

Ogół praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej będzie mógł zostać przeniesiony na inny podmiot (tym podmiotem może być osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, której przepisy prawne nadają zdolność prawną np. spółkę jawną) tylko i wyłącznie gdy zostaną spełnione przewidziane przepisami Kodeksu spółek handlowych warunki.

Umowa spółki a przeniesienia ogółu praw i obowiązków

Wskazać należy, iż aby możliwe było przeniesienie ogółu praw i obowiązków na inny podmiot przez dotychczasowego wspólnika spółki konieczne jest, aby umowa spółki przewidywała tego rodzaju możliwość.

Zatem jeśli jesteś wspólnikiem w spółce komandytowej i chciałbyś przenieść przysługujący Ci ogół praw i obowiązków na inną osobę, w pierwszej kolejności powinieneś sprawdzić czy w umowie spółki zawarty jest zapis, zgodnie z którym dopuszczalne jest przeniesienie ogółu praw i obowiązków na inną osobę.

Jeśli umowa spółki w obecnej wersji nie zawiera wskazanego postanowienia, przed zawarciem umowy, na podstawie której dojdzie do przeniesienia ogółu praw i obowiązków spółki komandytowej, musisz najpierw zadbać o wprowadzenie do umowy spółki komandytowej stosownego postanowienia.

Co istotne, w przypadku umowy spółki komandytowej, co do zasady, aby zmiana taka była skuteczna konieczna jest zgoda wszystkich komplementariuszy oraz wszystkich komandytariuszy spółki komandytowej. Umowa spółki może jednak zawierać odmienne postanowienia w tym względzie, dlatego tak ważne jest zapoznanie się z jej treścią.

Umowa spółki może przykładowo stanowić, że do jej zmiany konieczna będzie jedynie zgoda wspólników, którzy są uprawnieni do reprezentowania spółki komandytowej - a zatem zasadniczo wszystkich komplementariuszy.

Przeniesienie ogółu praw i obowiązków a zgoda wspólników

Co więcej, oprócz odpowiednich zapisów zawartych w umowie spółki komandytowej, do przeniesienia przysługującego danemu wspólnikowi ogółu praw i obowiązków na inną osobę, konieczne jest także, aby wszyscy pozostali wspólnicy spółki komandytowej, wyrazili zgodę na przeniesienie ogółu praw i obowiązków.

Zgoda wspólników musi zostać wyrażona na piśmie, choć oczywiście nie ma przeszkód, aby przybrała ona formę szczególną taką jak forma aktu notarialnego lub forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi. Zachowanie takiej formy wymagało będzie jednak wizyty u notariusza i poniesienia w związku z tym dodatkowych kosztów.

Co jednak istotne, umowa spółki może wyłączać obowiązek uzyskania pisemnej zgody wspólników na przeniesienie ogółu praw i obowiązków. Z drugiej jednak strony, jej postanowienia mogą także wprowadzać także bardziej rygorystyczne postanowienia dotyczące jej uzyskania, wskazując przykładowo, że zgoda musi zostać udzielona w formie szczególnej.

W związku z tym, również w tym przypadku niezwykle istotne jest, aby w pierwszej kolejności zapoznać się z umową spółki przed przystąpieniem do zawarcia umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków na inną osobę.

Dwa rodzaje wspólników w spółce komandytowej

W spółce komandytowej wyróżniamy dwa rodzaje wspólników, z których na każdym z nich ciążą innego rodzaju obowiązki i przysługują innego typu uprawnienia. Co jednak niezwykle istotne w spółce komandytowej muszą występować co najmniej dwaj wspólnicy, w tym co najmniej jeden komplementariusz i co najmniej jeden komandytariusz.

Co ważne, obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na łączenie przez jeden podmiot roli komandytariusza i komplementariusza w spółce komandytowej. W związku z tym, nie ma możliwości, aby komplementariusz przeniósł przysługujący mu ogółu praw i obowiązków na komandytariusza, a komandytariusz na komplementariusza jeżeli w ten sposób miałaby powstać spółka jednoosobowa.

Nie ma jednak przeszkód prawnych aby komandytariusz w spółce komandytowej przeniósł ogół praw i obowiązków na komplementariusza, przy jednoczesnym przeniesieniu przez komplementariusza przysługujących mu uprawnień i obowiązków na komplementariusza, który przenosi na niego prawa. Czyli aby nastąpiła zamiana ról wspólników.

Umowa przeniesienia ogółu praw i obowiązków

Umowa przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej nie wymaga zachowania szczególnej formy. Teoretycznie zatem możliwe jest nawet zawarcie ustnej umowy, jednak ze względów praktycznych i konieczności zaktualizowania danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, umowa powinna zostać zawarta w formie pisemnej.

Natomiast w sytuacji gdy umowa spółki została zawarta z wykorzystaniem wzorca umowy spółki udostępnionego w systemie teleinformatycznym S24, umowa przeniesienia ogółu praw i obowiązków, również może nastąpić przy wykorzystaniu wzorca takiej umowy udostępnionego w systemie. W takiej sytuacji, umowa podpisana zostanie przez zbywcę i nabywcę podpisem zaufanym epuap lub podpisem kwalifikowanym.

Co jednak istotne, w sytuacji gdy umowa spółki komandytowej, co prawda została zawarta przy wykorzystaniu wzorca, jednak w następnej kolejności doszło do jej zmiany przed notariuszem, nie będzie można zawrzeć umowy przeniesienia ogółu praw i obowiązków przy pomocy udostępnionego w systemie S24 wzorca.

Odpowiedzialność za zobowiązania

Decydując się na nabycie ogółu praw i obowiązków w spółce komandytowej, a zatem praw i obowiązków komandytariusza lub komplementariusza, należy mieć na względzie także zakres odpowiedzialności danego wspólnika za zobowiązania związane z jego uczestnictwem w spółce.

Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych, w sytuacji gdy dochodzi do zbycia ogółu praw i obowiązków na innym podmiot, za zobowiązania wspólnika, który występuje ze spółki, które są związane z jego uczestnictwem w spółce odpowiadają solidarnie wspólnik, który zdecydował się wystąpić ze spółki wraz ze wspólnikiem do niej przystępującym w jego miejsce.

Udział kapitałowy wspólnika spółki komandytowej - co to takiego?

Jak już wskazaliśmy w spółce komandytowej nie występuje udział wspólnika w rozumieniu znanym nam ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której kapitał zakładowy spółki dzieli się na określoną ilość udziałów obejmowanych przez wspólników.

Jednakże, w spółce komandytowej, będącej spółką osobową, wyróżniamy pojęcie udziału kapitałowego wspólnika tego rodzaju spółki. Co jednak oznacza wskazane pojęcie?

Udział kapitałowy wspólników jest to udział w kapitale własnym spółki komandytowej, który służy określeniu praw i obowiązków komandytariusza oraz komplementariusza w spółce komandytowej.

To właśnie udział kapitałowy wspólnika daje podstawę na ustalenie jaka część majątku spółki przypadnie danemu wspólnikowi, gdy majątek spółki komandytowej będzie musiał zostać podzielony. Z taką sytuacją możemy mieć do czynienia na przykład w sytuacji gdy dojdzie do likwidacji spółki.

Udział kapitałowy a wniesienie wkładów przez wspólników

Kodeks spółek handlowych stanowi, że udział kapitałowy wspólnika odpowiada wartości rzeczywiście wniesionego wkładu przez danego wspólnika - a zatem wartości wkładów wniesionych przez komandytariusza lub komplementariusza danej spółki komandytowej.

Udział kapitałowy każdego ze wspólników określany jest w pieniądzu, dzięki czemu bez trudu można określić poziom partycypacji majątkowej każdego ze wspólników z tytułu wniesienia wkładów do spółki.

Tym samym, wartość wkładu, który został faktycznie wniesiony przez danego wspólnika może różnić się od wartości wkładu umówionego, a zatem wartości wkładu, który został określony w umowie spółki.

Rozbieżność ta może z kolei wynikać z faktu niewykonania zobowiązania przez wspólnika pomimo obowiązku w tym zakresie określonego w umowie spółki, bądź wnoszenia wkładu przez wspólników częściami.

Nie ma bowiem przeszkód prawnych, aby wprowadzić do umowy spółki komandytowej postanowienie, zgodnie z którym określony wspólnik zobowiązany będzie do wniesienia wkładu pieniężnego w ratach, a zatem wraz z upływem czasu i wnoszeniem kolejnych rat wzrastała będzie wartość wkładu, który został faktycznie wniesiony przez danego wspólnika - a zatem wartość jego udziału kapitałowego.

Oznacza to tym samym, że w sytuacji gdy określeni wspólnicy lub wspólnik spółki komandytowej, zaniedba nałożony na niego przez umowę spółki komandytowej obowiązek i nie wniesienie do spółki wkładu w jakimkolwiek zakresie, nie będzie on posiadał udziału kapitałowego w takiej spółce.

Zbycie udziału kapitałowego

Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości zbycia udziału kapitałowego na inny podmiot. Nie ma zatem możliwości, aby przenieść na inną osobę udział kapitałowy wspólnika spółki komandytowej.

Jednakże, jak już wskazaliśmy nie ma przeszkód prawnych, aby wspólnicy spółki komandytowej zawarli umowę przeniesienia ogółu przysługujących im praw i obowiązków w danym podmiocie.

Poprzez jej zawarcie na nabywcę przejdą wszelkie uprawnienia związane z posiadaniem statusu wspólnika spółki komandytowej, takie jak prawo do udziału w zysku spółki

Oferta Kancelarii

Chciałbyś założyć spółkę komandytową, a może jesteś już wspólnikiem tego rodzaju spółki i chciałbyś przenieść ogół praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, w związku z czym potrzebujesz pomocy prawnej lub podatkowej? A może chciałbyś zasięgnąć porady odnośnie bycia przez spółkę komandytową podatnikiem podatku dochodowego bądź odpowiedzialności za zobowiązania spółki komandytowej?

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w tym zakresie oraz z naszą ofertę usług świadczonych online na naszej Platformie Obsługi Prawnej i Podatkowej Online.

---