PPK - Pracownicze Plany Kapitałowe

Aktualizacja: 27 marca 2021

Jednym z obowiązków pracodawcy jest zadbanie o PPK dla swoich pracowników. Opinie na temat programu są różne, jednak pomaga on w długoterminowym oszczędzaniu. Czym są tajemniczo brzmiące Pracownicze Plany Kapitałowe? Jakie są zasady ich prowadzenia? Poniżej znajdują się szczegółowe informacje o Pracowniczych Planach Kapitałowych!

Co to są Pracownicze Plany Kapitałowe? 

Pracownicze Plany Kapitałowe (w skrócie PPK) to prywatny i dobrowolny system długoterminowego oszczędzania. Jego celem jest gromadzenie środków finansowych, przeznaczonych na zaspokajanie potrzeb finansowych po osiągnięciu przez pracownika 60. roku życia. Pracodawca ma obowiązek wybrać instytucję finansową, która będzie prowadziła PPK swoich pracowników. Wszystkie strony – zarówno pracownik, Skarb Państwa, jak i pracodawca – muszą dokonywać wpłat obowiązkowych, jednak mogą również wpłacać dodatkowe kwoty.  

Ważne! Pracownik może w każdym momencie zrezygnować z uczestnictwa w PPK! Aby to zrobić, musi złożyć specjalną deklarację o rezygnacji z udziału w programie u swojego pracodawcy - ten sam dokument musi być odnawiany co 4 lata.

Kogo obejmują Pracownicze Plany Kapitałowe? 

Pracownicze Plany Kapitałowe są przeznaczone dla niżej wymienionych grup:

  • pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę;
  • osób fizycznych, które ukończyły 18 lat i wykonują pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenie lub innej umowy o świadczenie usług;
  • członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych;
  • osób fizycznych wykonujących pracę nakładczą, które ukończyły 18 lat;
  • członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tych funkcji.

Uwaga! Aby zostać objętym programem PPK, trzeba obowiązkowo podlegać ubezpieczeniu emerytalnemu oraz rentowemu!

Jacy pracodawcy nie muszą prowadzić PKK na rzecz swoich pracowników? 

Istnieją grupy pracodawców, którzy nie mają obowiązku prowadzenia programu Pracowniczych Planów Kapitałowych dla osób przez siebie zatrudnionych. Są to:

  • mikroprzedsiębiorcy – w sytuacji, kiedy wszyscy zatrudnieni przez nich pracownicy zrezygnują z uczestnictwa w programie (taka deklaracja o rezygnacji musi być składana co 4 lata); 
  • pracodawcy prowadzący Powszechny Plan Emerytalny – w sytuacji, jeżeli odprowadzają składki podstawowe o wysokości minimum 3,5% wynagrodzenia, a z programu PPE korzysta co najmniej 25% pracowników; 
  • pracodawcy będący osobami fizycznymi – czyli osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

Od kiedy obowiązuje PPK? 

To, od kiedy powszechność Pracowniczych Planów Kapitałowych będzie obowiązywała, zależy przede wszystkim od ilości pracowników zatrudnionych w danej firmie. Daty obowiązywania w poszczególnych placówkach zamieszczono w poniższej tabeli.

Firmy zatrudniające od 250 pracowników Od 1 lipca 2019 r. 
Firmy zatrudniające od 50 do 249 pracowników Od 1 stycznia 2020 r
Firmy zatrudniające od 19 osób do 49 pracowników Od 1 lipca 2020 r. 
Pozostali pracodawcy oraz jednostki sektora finansów publicznych Od 1 stycznia 2021 r.

Jakie instytucje mogą prowadzić Pracownicze Plany Kapitałowe? 

W ustawie o PKK wyróżniono kilka instytucji finansowych, które mają wyłączność w prowadzeniu Pracowniczych Planów Kapitałowych na zlecenie pracodawców. Są to:

  • pracownicze towarzystwa emerytalne,
  • zakłady ubezpieczeń,
  • towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI),
  • powszechne towarzystwo emerytalne (PTE).

Jakie kryteria muszą spełniać instytucje oferujące PPK?

Aby móc prowadzić Pracownicze Plany Kapitałowe, instytucja musi spełniać kilka kluczowych wymagań:

  • posiadać kapitał własny w wysokości co najmniej 25 mln zł, w tym co najmniej 10 mln zł w środkach płynnych;
  • posiadać co najmniej 3-letnie doświadczenie w zakresie zarządzania funduszami inwestycyjnymi, funduszami inwestycyjnymi otwartymi, funduszami emerytalnymi lub otwartymi funduszami emerytalnymi, a w przypadku zakładów ubezpieczeń – co najmniej 3-letnie doświadczenie w zakresie oferowania ubezpieczeń z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym;
  • zarządzać funduszami inwestycyjnymi lub emerytalnymi w liczbie odpowiadającej co najmniej liczbie ograniczeń poziomu ryzyka inwestycyjnego, stosującymi odmienne zasady polityki inwestycyjnej uwzględniające różny wiek uczestników.

Jaka jest wysokość wpłat dokonywana przez pracownika, pracodawcę oraz Skarb Państwa?

Wysokość opłat (w %) ze strony wszystkich trzech podmiotów zawarliśmy w poniższej tabeli.

Pracownik Wpłata podstawowa: 2% wynagrodzenia Wpłata dodatkowa: do 2%
Pracodawca Wpłata podstawowa: 1,5% wynagrodzenia pracownika Wpłata dodatkowa: do 2,5% wynagrodzenia pracownika
Skarb Państwa Wpłata powitalna: 250 zł Dopłaty roczne: 240 zł

Ważne! Wpłatę powitalną otrzymają pracownicy, którzy przez co najmniej 3 pełne miesiące kalendarzowe będą uczestnikami PPK i za co najmniej 3 miesiące dokonają wpłat podstawowych. 

Dopłatę roczną otrzymają natomiast uczestnicy PPK, których wpłaty podstawowe i dodatkowe (finansowane przez nich samych i przez pracodawcę) w danym roku wyniosą co najmniej 3,5% 6-krotności minimalnego wynagrodzenia w roku, za który dopłata jest należna. Uczestnicy, których wpłaty podstawowe są niższe niż 2% (osoby o niższych dochodach), muszą zgromadzić co najmniej 25% powyższej kwoty.

Kto oblicza i dokonuje wpłat na Pracownicze Plany Kapitałowe?

Zarówno obliczaniem, jak i dokonywaniem wpłat zajmuje się pracodawca. Oblicza on również składki finansowane przez pracownika!

Jak wypłaca się środki zgromadzone w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych? 

Zaraz po osiągnięciu przez uczestnika programu 60. roku życia, zostanie mu wypłacone 25% środków zgromadzonych w ramach PPK. Ta część środków może zostać wypłacona w ratach, jeżeli uczestnik programu o to poprosi. Reszta środków finansowych, czyli pozostałe 75% będzie wypłacanych w co najmniej 120 ratach miesięcznych – uczestnik może poprosić o mniejszą ilość rat, jednak będzie musiał wówczas zapłacić podatek od dochodów kapitałowych od kwoty wypłaty przekraczającej 25% środków zgromadzonych w ramach PPK.  

Czy jest możliwe wypłacenie środków z PPK przez ukończeniem 60. roku życia?

Zasada o konieczności ukończenia 60 lat, aby otrzymać środku z PPK ma swoje wyjątki. Poniżej przedstawiamy kilka z nich:

  • Jest możliwe złożenie wniosku o wycofanie środków finansowych z PPK w dowolnym momencie, nawet przed ukończeniem 60 lat, jednak wiąże się to z:
    • utratą środków wpłaconych przez Skarb Państwa, 
    • przekazaniem 30% wpłat pracodawcy na indywidualne konto uczestnika w ZUS 
    • oraz potrąceniem podatku dochodowego od pozostałej kwoty;
  • W przypadku choroby współmałżonka, swojej lub dziecka – możliwe jest wypłacenie 25% środków jednorazowo lub w ratach (bez konieczności zwrotu);
  • Na pokrycie wkładu własnego w związku z zaciągnięciem kredytu na zakup domu lub mieszkania można wypłacić nawet do 100% zgromadzonych środków, jednak:
    • trzeba je w całości zwrócić w ciągu 15 lat, a spłacanie należy zacząć przed upływem 5 lat,
    • jest to możliwe tylko dla uczestników przed 45. rokiem życia.

Gdzie należy składać wnioski związane z Pracowniczymi Planami Kapitałowymi? 

Pracodawca jest pośrednikiem pomiędzy instytucją prowadzącą PPK a pracownikiem, więc to do niego należy składać wszelkie wnioski i deklaracje. 


Gdzie można złożyć wniosek o pracownicze Plany Kapitałowe w Twojej miejscowości?

Nie widzisz swojej miejscowości? Sprawdź pełną listę i wybierz miejscowość odpowiednią dla siebie