Urząd Stanu Cywilnego

Aktualizacja: 23 listopada 2020


Zobacz jakie sprawy załatwisz w Urzędach stanu cywilnego


Informacje o Urzędach stanu cywilnego


Urząd stanu cywilnego (USC) jest jednostką organizacyjną urzędu gminy, powołaną ustawą Prawo o aktach stanu cywilnego, zarządzaną przez kierownika. Umożliwia zawieranie związków małżeńskich oraz odpowiada za rejestrację urodzeń i zgonów. W wielu sytuacjach życiowych zwracamy się do USC po dokumenty, które wymagane są przez inne instytucje. To właśnie tutaj składamy wniosek o odpis aktu urodzenia, małżeństwa czy zgonu.

 

Zasięg urzędu stanu cywilnego

Co do zasady, każda gmina stanowi okręg jednego urzędu stanu cywilnego, jednak przepisy pozwalają wojewodzie na tworzenie kilku USC w obrębie jednej gminy oraz na łączenie kilku gmin w jeden okręg USC, co jest często spotykaną praktyką. Trudno bowiem wyobrazić sobie, żeby w dużym mieście funkcjonował tylko jeden urząd stanu cywilnego.

Kierownik USC i jego zastępcy

Kierownik urzędu stanu cywilnego jest organem administracji publicznej, właściwym do wykonywania zadań zleconych administracji rządowej z zakresu rejestracji stanu cywilnego. Funkcję tą, co do zasady, pełni wójt/burmistrz/prezydent miasta. W okręgach liczących poniżej 50 000 mieszkańców, wójt/burmistrz/prezydent miasta zobowiązany jest zatrudnić zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego. Może też zatrudnić inną osobę na stanowisku kierownika urzędu stanu cywilnego. W okręgach liczących powyżej 50 000 mieszkańców, wójt/burmistrz/prezydent miasta musi zatrudnić inną osobę na stanowisku kierownika USC oraz może zatrudnić jego zastępców. Kierownik urzędu stanu cywilnego jest pracownikiem samorządowym, więc nabór na to stanowisko musi mieć charakter otwarty i konkurencyjny oraz zostać poprzedzony przeprowadzeniem konkursu. Na stanowisku kierownika urzędu stanu cywilnego lub jego zastępcy może zostać zatrudniona wyłącznie osoba, która spełnia szereg wymagań, określonych w art. 6a Ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tylko na podstawie umowy o pracę).

Kompetencje urzędów stanu cywilnego

Kluczowym zadaniem każdego urzędu stanu cywilnego jest rejestracja stanu cywilnego osób, której dokonuje się w księgach stanu cywilnego – w formie aktów urodzenia, małżeństw i zgonu. Czynności te wykonują kierownicy USC lub ich zastępcy. Jednak zakres kompetencji urzędów stanu cywilnego jest znacznie szerszy. Wśród zadań USC wymienić należy:

  • prowadzenie spraw z zakresu rejestracji stanu cywilnego;
  • udzielanie ślubów cywilnych oraz wydawanie zaświadczeń do ślubów wyznaniowych i zawieranych poza granicami RP;
  • transkrypcje treści zagranicznych dokumentów - tłumaczenia aktów stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu);
  • rejestracja oświadczeń woli związanych z nadaniem dziecku nazwiska matki, uznaniem ojcostwa;
  • koordynowanie spraw związanych ze zmianą danych personalnych (imienia, nazwiska);
  • rejestracja danych i usuwanie niezgodności w rejestrze PESEL;
  • wydawanie odpisów i zaświadczeń z rejestru stanu cywilnego;
  • przesyłanie dokumentów, edycja wszelkich niezgodności oraz migracja aktów między urzędami;
  • prowadzenie archiwum USC;
  • sprawy konsularne w wyznaczonym zakresie;
  • przygotowywanie ważnych uroczystości dla mieszkańców (50-lecia małżeństwa, 100-lecia urodzin etc.);
  • opracowywanie statystyk związanych z obszarem przygotowywanych aktów urodzeń, małżeństw, zgonów (np. statystyki imion nadawanych dzieciom w danym roku);
  • przeprowadzanie zmian w księgach na podstawie takich dokumentów, jak: decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe oraz wnioski innych USC;
  • współpraca z wydziałami spraw obywatelskich na terenie całego kraju.

Pełen zakres obsługiwanych spraw należy sprawdzić na stronie www konkretnego urzędu.

Wniosek online do USC

Rozwój nowych technologii i idei eUrzędów sprawia, że coraz więcej spraw można załatwić i coraz więcej dokumentów można uzyskać przez Internet - bez wychodzenia z domu. Wystarczy posiadać Profil Zaufany, by złożyć wniosek o odpis aktu stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu) - niezależnie od właściwej jednostki USC.


Znajdź Urzędy stanu cywilnego w Twojej miejscowości